DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4919 E.  ,  2024/2278 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/4919
Karar No : 2024/2278

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Yatırım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Bayraklı ilçesi, … Mahallesinde Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan 595,00 m² yüzölçümlü taşınmazın tel örgü ile çevrilerek, beton dolgu ve kısmen duvar yapmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 18/12/2010-17/12/2015 tarihleri arasındaki dönem için 128.453,53 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … gün ve … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesine konu taşınmazın kara tarafından kalan parseli davacının 2007 yılında satın aldığı, beton dolgu ve taş duvarın davacı şirket tarafından yapılmadığı ve kullanılmadığı, anılan yapıların davacı şirketin taşınmazı satın aldığı tarihten önce de mevcut olduğu, demir kapı ve tel çitin ise davacı şirkete ait parsel üzerinde ve ecrimisil istenilen alandan farklı bir yerde bulunduğu, kıyının girişini engellenmediği, kıyının komşu parseller tarafından kapatılmış olduğundan davacının fuzuli şagil olarak nitelendirilemeyeceği ve davacıdan ecrimisil istenilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, tel çit ve demir kapı nedeniyle kıyıya geçişin engellendiği, davacının fuzuli şagil olduğu, kıyılardan kamunun faydalanmasının engellendiği, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı değerlendirmeler içerdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte bulunan 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz" hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak Maliye Bakanlığı'nca çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Ecrimisil:" Hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalden önceki hâliyle elde edilebilecek muhtemel gelir esas alınarak idarece talep edilen tazminat; "Fuzuli Şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, İzmir ili, Bayraklı ilçesi, …Mahallesinde Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan 595,00 m² yüzölçümlü taşınmazın tel örgü ile çevrilerek, beton dolgu ve kısmen duvar yapmak suretiyle davacı tarafından işgal edildiğinden bahisle 18/12/2010-17/12/2015 tarihleri arasındaki dönem için 128.453,53 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 22/08/2016 tarihli bilirkişi raporunda, ecrimisile konu taşınmazların davacı şirket tarafından yapılmadığı ve kullanılmadığı, parselin davacı tarafından satın alındığı 2007 yılından itibaren boş arsa olarak tutlduğu, tespit tutanağında belirtilen tel çit ve kapının ise davacının kendi mülkiyetinde bulunan tapulu parseline girişi engellemek için yapıldığı tespitlerine yer verildiği; Mahkemece, davacı tarafından yapılan demir kapı ve tel örgüyle çevrili alanının ecrimisile konu alanlara girişi ve kullanımını engelleyip engellemediği ile emsal oluşturabilecek yerler dikkate alınmak suretiyle ecrimisil bedelinin belirlenmesi amacıyla ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi üzerine bilirkişilerce yapılan değerlendirmede, taşınmazın her iki tarafına ait erişimin kapalı olduğu, ancak bu kapanışta davacının herhangi bir müdahalesinin olmadığı, davacıya ait parselin doğu sınırında yer alan dava dışı bir işletmenin yapmış olduğu duvarın kıyıya girişi kapattığı, bu kısımda davacıya ait tel çitin bulunmadığı, her iki yönde de kıyının kapatılmasında davacı şirketin müdahalesi olmadığı tespitlerine yer verildiği görülmüştür.
Olayda, bilirkişi raporlarında her ne kadar Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın, her iki tarafının kapalı olmasından davacının bir dahili bulunmadığı yolunda tespitlere yer verilmiş ise de, İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosya içeriğindeki işgal edilen alanın fotoğrafları incelendiğinde, kıyıya ulaşmak için davacının taşınmazından veya taşınmazın etrafından geçiş olmadığı, taşınmazı çevreleyen tel örgü ile duvarın ecrimisil ihbarnamesine konu Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlara ulaşımın ve kamunun kullanımının engellendiği açıktır.
Bu durumda, davacıya ait taşınmazın bitişiğindeki kıyı kesiminde kalan ecrimisile konu taşınmazların etrafının tel çitlerle örüldüğü ve kamunun kullanımına açık alanın girişinin tamamen kapalı bir konuma getirilerek, kamu taşınmazının sanki belli bir parsele tahsis edilmiş gibi fiili bir durum yaratıldığı görüldüğünden, davacı tarafından yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyıya ulaşımın ve kullanımının engellendiği sonucuna varılmakta olup; buna göre, davacının fuzuli şagil olduğunun kabulü gerektiğinden ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık, İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 01/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.