DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4818 E.  ,  2024/2262 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/4818
Karar No : 2024/2262

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Malmüdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Akseki ilçesi, … Mahallesinde bulunan, hazineye ait … ada, … parsel sayılı 7.082,04 m² yüzölçümlü taşınmazın, 39,45 m²'sinin 18/08/2010-17/08/2015 tarihleri arasındaki dönemde baz istasyonu kurulmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 43.112,91 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin 18/08/2015 tarihli ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyada bulunan bila tarihli tespit tutanağında 6,43 m² muhdesat alanı ve 30 m² kullanım alanı ile 7 m² bina alanı bulunduğunun belirtildiği, bunun toplamda 43,43 m² olduğu; taşınmaz tespit tutanağının taşınmaza ait tespit kısmında ise baz istasyonunun ... şirketi ile birlikte toplam 78,90 m² olduğu ve davacı şirkete düşen miktarın ise 39,45 m² olduğunun belirtildiği; davalı idarece sunulan teknik raporda ise kafes direğinin 5,83 m²'lik, istasyon odasının ise 0,60 m²'lik kısmının hazineye ait ... ada, ... sayılı parselde kaldığının belirtildiği, bunun ise toplamda 6,43 m² olduğu görülmüş olup; bu anlamda hem taşınmaz tespit tutanağında hem de taşınmaz tespit tutanağı ile teknik rapor arasında çelişki bulunduğu görüldüğünden; Mahkemelerinin 30/12/2015 tarihli ara kararı ile davacı şirketin hazineye ait ... ada, ... sayılı parselde kullanımının bulunup bulunmadığı, kullanımı bulunuyor ise kaç m² kullanımının bulunduğu yönünde başkaca bir tespit bulunup bulunmadığı, ... ada, ... sayılı parsel ile ... ada, ... sayılı parselin sınırlarının açıkça gösterildiği krokide teknik elemanlarca hazırlanan raporun gönderilmesinin istenildiği, davalı idarece gönderilen cevabi yazıda davacı şirketin işgal ettiği alanın net olarak ortaya konulamadığı ve idarenin kesin verilere dayanmaksızın ecrimisil tahakkuk ettirmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacıya ait baz istasyonunun, 6,43 m² olmakla birlikte etrafının tel örgüyle çevrilmesi suretiyle daha geniş bir alanın işgal edilmiş olduğu ve ölçümler arasındaki farklılığın bundan kaynaklandığı, buna ilişkin detaylı krokileri de dosyaya ibraz ettikleri, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" hükmü yer almaktadır.
İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmü ile emsal ecrimisil ve kira bedellerinin de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur.
Ecrimisil istenilen dava konusu taşınmaz, Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalan bir alan olup, ecrimisil istenilen dönemler dikkate alındığında 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nden sonraki döneminde kalmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, idarece mahallinde yapılan inceleme sonucu hazırlanan bila (.../08/2015) tarihli taşınmaz tespit tutanağında 6,43 m² muhdesat ve 30 m² kullanım alanı tespit edildiği; dava konusu 18/08/2015 tarihli ecrimisil ihbarnamesinde 39,45 m² alanın işgal edildiğinden bahisle ecrimisil talep edildiği; müteakiben Harita Teknisyeni marifetiyle alanın krokisi de çıkartılmak suretiyle 10/12/2015 tarihli teknik raporun alındığı; davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan aplikasyon krokisiyle anılan teknik raporun örtüştüğü ancak, … ada … parselde bulunan istasyonun kendilerine ait olmadığı iddiasıyla bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, öncelikle hazineden taşınmaz işlem dosyası getirtilmek suretiyle, mahallinde keşif yapılmak suretiyle, bilirkişilerden rapor alınarak, hazineye ait taşınmazın, dava konusu edilen 18/08/2010-17/08/2015 tarihleri arasında kim tarafından ve ne kadarlık kısmının kullanıldığı netleştirildikten sonra, davacı tarafça kullanıldığı sonucuna ulaşılması halinde ise, kullanımın ticari (tarım dışı) amaçla olduğu hususu göz önünde bulundurularak, taşınmazın emlak vergi değerinin %3'ünden az olmayacak şekilde hesaplama yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 01/04/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun .... maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.