DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4737 E.  ,  2024/1771 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/4737
Karar No : 2024/1771

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Gıda Soğutma Tekstil İnşaat ve Ticaret Limited
Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Isparta İli, Eğirdir İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...,...ve ...parsel sayılı taşınmazların mülkiyetine sahip davacı şirket tarafından anılan taşınmazlar civarında bulunan, uygulama imar planında otopark ve servis yolu olarak tanımlı, belediyenin hüküm ve tasarrufundaki alanın 6570 m2'lik kısmının soğuk hava deposu yapmak ve depolama faaliyetlerinde bulunmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle ...tarih ve ...sayılı Eğirdir Belediyesi Encümen kararıyla 01/12/2009 - 30/11/2014 tarihleri arası beş yıllık dönem için 1.307.946,00-TL tutarında belirlenen ecrimisilin ve bu ecrimisilin istenilmesine ilişkin olarak düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; Mahkemelerinin 16.04.2015 tarihli ara kararı üzerine dava dosyasına sunulan Eğirdir Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü tarafından gönderilen tapu kayıtlarında dava konusu taşınmazların belediyenin mülkiyetinde olmadığı görüldüğünden, davalı idarenin özel mülkiyetinde olmayan ecrimisile konu taşınmazdan, 2886 sayılı Yasa'nın 75. maddesine göre ecrimisil istenilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşgal edilen alanın imar planında yol ve otopark olarak ayrıldığı, bu yerlerin belediyenin hüküm ve tasarrufunda bulunduğu, bu yerlerde işyerine ait malzemeleri depolama yapmak suretiyle işgal eden davacının ise fuzuli şagil olduğu, bu nedenlerle davcıdan ecrimisil istenilmesinin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 5393 sayılı Belediye Kanunun 15. maddesinde; 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı kuralı gereği, özel mülkiyetinde bulunmasa dahi 3194 sayılı İmar Kanununun 11. maddesinde kullanım şekli sayılmak suretiyle tanımlanan taşınmazların hüküm ve tasarrufu, uygulama imar planı ile Belediyeye bırakıldığı tarihten itibaren, Belediyece bu yerlerden ecrimisil istenilebileceği kanaatiyle temyiz isteminin kabulünün gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 .maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun 15.maddesinde; "Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı" hükmü düzenlenmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunun da ise; "Kamuya ait gayrimenkuller" başlıklı 11. maddesinde; "İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur. Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan; 2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır. Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca imar plânlarında umumi hizmetlere ayrılan, 3194 sayılı İmar Kanunun 11.maddesinde sayılan (otopark, yol ... gibi) yerlerin belediyelerin hüküm ve tasarrufuna girdiği tarihten itibaren, bu yerleri kullanan işgalcilerden 5393 sayılı Kanun'un 15. ve 2886 sayılı Kanun'un 75. maddelerine istinaden belediyeler tarafından ecrimisil istenilebileceği açıktır.
Uyuşmazlıkta, imar planında otopark ve servis yolu olarak tanımlı alanın 6570 m2'lik kısmının davacı tarafından soğuk hava deposu yapmak ve depolama faaliyetlerinde bulunmak suretiyle işgal edildiğinin 06/11/2014 tarihli tutanak ile tespit edilmesi üzerine, düzenlenen dava konusu işlemlere karşı bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, uygulama imar planında otopark ve servis yolu olarak tanımlanan davalı Belediyenin hüküm ve tasarrufunda bulunan alandan dolayı fuzuli işgali sabit olan davacıdan ecrimisil isteyebileceği açık olup Mahkemece, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle işgal edilen taşınmazların hüküm ve tasarrufunun davalı idareye geçtiği tarihin de tespit edilmesi suretiyle idarece tespit edilen işgal alanın ve hesaplanan ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesiyle 336 sayılı Milli Emlak Tebliğinin 5. maddesi uyarınca isabetli olup olmadığının saptanması gerekirken bu hususlar yerine getirilmeden eksik inceleme neticesinde verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 13/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.