DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/13939 E.  ,  2024/405 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13939
Karar No : 2024/405

TEMYİZ EDENLER: 1- DAVALI … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) … İnş. San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- …
2- …
3- …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …. İdare Mahkemesinin …tarih ve E: …, K: … sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla İli, … İlçesi, … Mahallesinde "İR: … Nolu … Tesisi" projesi için … Valiliği tarafından verilen … tarih ve E-… sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının (İdare Mahkemesi kararında sehven … tarih ve … sayılı karar olarak yazılmıştır) iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 28/12/2022 tarihli, E:2022/8616, K:2022/12203 sayılı bozma kararı sonrasında, İdare Mahkemesince verilen kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda; çevre mühendisi bilirkişisinin "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının uygun olduğu yönündeki tespitlerine rağmen heyetteki maden mühendisi, hidrojeoloji mühendisi, orman mühendisi ve ziraat mühendislerinin ayrıntılı görüş ve tespitlerinde belirtiği üzere uyuşmazlık konusu Projesini Tanıtım Dosyasında, şev stabilite analizlerinin yapılmadığı, faaliyet esnasında yapılan patlama çalışmalarında yeraltında bulunan çatlak yapıların olumsuz yönde etkileneceği, kesilecek ve kesilen ağaçların orman ekosistemine olası etkilerin göz ardı edildiği, rüzgar ve su erozyonu riski için tedbir öngörülmediği, orman yangınlarıyla mücadelede etkin bir planlama söz konusu olmadığı, proje alanı çevresindeki 3 km mesafe içinde alanların olması, madenin işletilmesi ve taşıması sırasındaki toz oluşumunun devamlı olması nedeniyle kalker ocağı ve kırma-eleme tesisinin işletilmesinden kaynaklanacak olan toz etkisinin tarımsal açıdan çevredeki 3 km uzaklık içinde bulunan zeytinlik alanlardaki zeytin ağaçlarının vejetatif ve generatif gelişimini olumsuz olarak etkileyeceği ve zarar vereceği, ilgili dosyasında bu konu ile ilgili alınacak önlemlerin genel bilgiler şeklinde ve oldukça yetersiz bir şekilde verildiği hususlarının ve uyuşmazlık konusu faaliyetin çevreye olumsuz etkilerinin bilirkişi raporuyla ortaya konulduğu, bu durumda; bilirkişi raporunda anılan tespit ve görüşler doğrultusunda dava konusu … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; proje alanı çevresindeki zeytinliklerin, projeden kaynaklı olarak vejetatif ve generatif gelişimlerinin olumsuz etkilenmeyeceği, kesilen ve kesilecek ağaçlardan dolayı orman ekosisteminin etkilenmeyeceği, bu hususların dava konusu projenin iptaline gerekçe olamayacağı, alınması gerekli izinlerin alındığı ve dosyada yer alsın yada almasın ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan gerekli izinlerin alınacağı, dava konusu kararın proje hakkında verilen bir izin veya ruhsat niteliği taşımadığı, usul ve yasaya uygun olmayan Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare yanında müdahil tarafından ise; davanın süresinde açılmadığı, ocağın 2005 yılından beri faaliyette olduğu, yeni açılan bir ocak olmadığı için de kazanılmış hakkının olduğu, Mahkemece keşfin usulüne uygun yapılmadığı, davacıların ocağın çevresinde taşınmazlarının bulunmadığı, 2005 yılından beri davacıların herhangi bir zarara uğradığına ilişkin tespitin olmadığı, dava konusu işlemde usule ve hukuka aykırı bir hususun olmadığı, raporda çevre mühendisi bilirkişi görüşleri dışındaki görüşlere itibar edilmemesi gerektiği, tüm dünyada, doğal kaynakların çevreye zararı da olsa kullanımının kabul edildiği, Mahkeme kararında zeytinciliğin gelişimi yasasının gerekçe gösterilmesinin yerinde olmadığı, ocağın çevreye toz bırakmayacağı Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 18/01/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.