DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/13894 E.  ,  2025/440 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13894
Karar No : 2025/440

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Mermer Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, ... Cadde, No:... (Parsel No:...) adresinde bulunan işyerinin ... tarihli ve ... sayılı "açık alan mermer deposu" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemin ve bu işlem üzerine işyerinin mühürlenmesine ilişkin tesis edilen 27/05/2022 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ilgili taşınmazın 8.100,00 m² olarak tapuda tescilli olduğu, davacı adına ise aynı taşınmaz üzerinde 500.00 m²'lik alan için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, ruhsatsız olarak inşa edildiği belirtilen yapının, davacı adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alan içerisinde kalıp kalmadığı hususunda herhangi bir tespit yapılmadığı, bu durumda, imara aykırılığın davacıya ait işyeri ruhsatının sınırları içerisinde kalıp kalmadığı açıklığa kavuşturulmaksızın söz konusu aykırılığın verilen süre içerisinde giderilmediğinden bahisle, tesis edilen ruhsat iptali işleminde ve bu işleme bağlı olarak işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf dilekçesi ekinde sunulan 15/06/2023 tarihli tutanağa göre, davacı şirket tarafından kullanılan işyerine ilişkin olarak tespit edilen üç adet imara aykırı yapının ruhsatlı alan içerisinde kaldığı ve davacı tarafından ofis olarak kullanıldığı; bu durumda, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alanda oluşan imara aykırılığın verilen süre içerisinde giderilmemesi nedeniyle söz konusu ruhsatın iptali ile işyerinin mühürlenmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 15/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve aykırılığın giderilmesi için on beş gün süre verildiği söylenen tebligattın usulüne uygun olmadığı ve sonradan öğrenildiği, dolayısıyla on beş günlük yasal süreyi kullanamadıkları, benzer olaylardaki emsal kararların iptal yönünde olduğu belirtilerek, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; 3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları, 6. maddesinin 2. fıkrasında ise; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılacağı; anılan Yönetmeliğe 09/06/2020 tarihinde eklenen Ek 3. maddesinde ise, 13. maddenin birinci fıkrası, 21. maddenin ikinci fıkrası ve 23. maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verileceği, ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verileceği, aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararının derhal kaldırılacağı, umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6. ve 8. maddesi hükümlerinin saklı olduğu kurala bağlanmıştır.
Buna göre, anılan Yönetmeliğin 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edileceği düzenlenmiş ise de, Yönetmeliğe eklenen Ek 3. maddeyle birlikte, ruhsatın kesinleşmesinden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, verilecek onbeş günlük sürede, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde, gayrisıhhi müesseselerde, ancak idari para cezası ve aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar faaliyetin menine karar verilebileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, ... Cadde, No:... (Parsel No:...) adresinde bulunan taşınmaz üzerinde 500,00 m²'lik alan için davacı adına açık alan mermer deposu faaliyet konulu ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, söz konusu parselle ilgili olarak ... tarihinde düzenlenen ... sayılı yapı tatil tutanağı ile; parsel üzerinde ne zaman yapıldığı belli olmayan toplam alanı 84 m² olan ruhsatsız yapı tespit edildiği, belirtilen ruhsatsız yapı nedeniyle oluşan aykırılığın giderilmesi hususunda 15/04/2022 tarihinde tebliğ edilen işlemle davacıya on beş gün süre verildiği, verilen süre içerisinde imara aykırılığın giderilmediğinden bahisle de dava konusu edilen işlemlerle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ve işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlem, yukarıda belirtilen Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden gerçekleştirilmiş ise de, işlem tarihi itibariyle olaya uygulanacak Yönetmelik hükmünün Ek 3. madde olduğu, belirtilen Ek 3. madde uyarınca, noksanlık ve aykırılığın giderilmesi için davacıya verilecek 15 günlük süre sonunda yapılacak denetimde aynı aykırılığın devam ettiğinin anlaşılması halinde, ancak 1608 sayılı Kanun uyarınca para cezası verilerek işyerinin faaliyetten men edilebileceği, doğrudan işyeri ruhsatının iptal edilemeyeceği sonucuna varıldığından, davacının işyerine ait ruhsatın iptaline ve bu işleme bağlı olarak işyerinin mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk, aksi yönde verilen temyize konu kararda ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 15/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.