DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/13728 E.  ,  2024/211 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13728
Karar No : 2024/211

TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Mermercilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Valiliği
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Denizli İli, Çal İlçesi, … Mahallesi, … Mevkiinde … sicil numaralı 2(b) grubu mermer (traverten) sahasında davacı tarafından yapılması planlanan "Mermer Ocağı Kapasite Artışı" projesiyle ilgili … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararı verildikten sonra, Denizli İli, Honaz İlçesi, … Beldesi, … Boğazı mevkiinde … sayılı numaralı sahada (dava dışı) … Mermer Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılması planlanan "… Mermer … Mermer Ocağı Üretimsel ve Alansal Kapasite Artışı" projesiyle ilgili … tarih ve … sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının davacıya ait ruhsatlı alanları kısmen kapsar şekilde verildiğinden bahisle, … tarih ve … sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali ile davacının ruhsat sahasında … Mermer Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait pasa döküm ve şantiye faaliyetlerine son verilmesi isteğiyle yapılan 21/06/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin Denizli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlıkta; davacı şirket tarafından yapılan dava konusu başvurunun, ... Mermer firmasının sahadaki pasa döküm ve şantiye faaliyetlerine son verilmesinin sağlanması, işgal edilen pasa döküm ve şantiye alanlarının boşaltılarak terkinin gerçekleştirilmesine dair kısmının Mahkemenin E:… sayılı dosyasına kayıtlı bulunan davaya konu olan Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne ve Bakanlığa yapılan başvuru konuları ile aynı olduğu, esasen davacı şirketin amacının ruhsat sahasında ve işletme izin alanında ... Mermer firması tarafından yapılan pasa döküm ve şantiye faaliyetlerinin sonlandırılması ve bu suretle de bahse konu alanda üretim/kazı faaliyeti yapabilmek olduğu, Mahkemenin E:… sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda "...davacı şirketçe, Maden Kanunu'nun amacına ve dolayısıyla da milli menfaatlere uygun olarak bahse konu alanda kazı ve üretim faaliyeti yapılmak istenirken, komşu S:… sayılı ruhsat sahibi şirket tarafından ise, mülkiyet hakkına istinaden alana pasa dökümü yapılmak istendiği, ihtilaf konusu sahada 3 farklı lokasyonda karotlu sondaj yapıldığı, pasa dökümü yapılan alanda rezervin devam ettiğinin tespit edildiği, davalı idarece bu alana pasa dökümü yapılmaması gerektiği hususunun S:… sayılı ruhsat sahibi şirkete bildirildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin başvurusu doğrultusunda ruhsat sahasında ve işletme izin alanı içerisinde kalan alanda üretim/kazı yapabilmesi için sahanın kullanımıyla ilgili engellerin bertaraf edilmesi gerektiği..." gerekçesiyle Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği, bakılmakta olan davada ise, Mahkemenin E:… esas sayılı dosyasına kayıtlı bulunan davanın konusundan farklı olarak her iki firmanın da proje tanıtım dosyaları (PTD) ile ÇED izinleri incelenerek ... Mermer'in kendi ruhsatlı alan sınırlarını aşar ve Faber'e ait ruhsatlı alanları kısmen kapsar şekilde almış olduğu ÇED izninin iptali yönünde talepte bulunulduğu görülmektedir.
Bu itibarla; yapılan değerlendirmede, Mahkemenin E:… sayılı dosyasındaki bilgi ve belgeler de gözetildiğinde, iki firma arasındaki çakışmalı faaliyet sahasında davacının kazı/üretim faaliyetinde bulunmak istediği, ... Mermer firmasının ise pasa ve şantiye faaliyetinde bulunmak istediği ve her iki faaliyetin ayrı ayrı yürütülmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede; Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının ruhsat ve işletme izin sahası içerisinde kamu yararına daha uygun olan üretim faaliyetine engel teşkil eden ... Mermer firmasının pasa ve şantiye faaliyetlerinin sonlandırılmasının temin edileceği, bir başka ifade ile davacı şirket yönünden amacın hasıl olacağı açık olmakla beraber, taraflar arasındaki ihtilafın ... Mermer firmasının ÇED izninin iptalini gerektirmediği, diğer bir deyişle ... Mermerin davacıya ait ruhsat ve işletme izin alanındaki faaliyetlerinin, mermer ocağı üretimsel ve alansal kapasite artışı projesi ile ilgili proje tanıtım dosyasında çevresel etkilere karşı alınması öngörülen önlemler yeterli görülerek ayrıca ÇED raporu hazırlamasına gerek olmadığına matuf "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptalini gerektirmediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu durumda; davacı şirket ve ... Mermer firması arasındaki ihtilaflı sahadaki ... Mermer firmasının faaliyetlerinin sonlandırılmasına yönelik talebin muhatabının Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü olduğu, kaldı ki, davacının sözü edilen talebi bakımından Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile haklılığına hükmedilerek, ihtilaflı sahadaki ... Mermer firmasının faaliyetlerinin sonlandırılması gerektiği gerekçesi ile "iptal" kararı verildiği, Denizli Valiliği'ne yapılan … tarih ve … sayılı müracaat kapsamında ... Mermer firmasının ÇED izninin iptalini gerektirir bir durum bulunmadığı hususu da yukarıda izah edildiğinden, dava konusu başvurunun "cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine yönelik" işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ÇED Gerekli Değildir kararının, (dava dışı) ... Mermer şirketine, davacıya ait ruhsatlı alanı da kapsar şekilde verildiğinin Mahkeme kararında da ortaya konulduğu, böylece 11.27 hektarlık alanda her iki şirketin de madencilik faaliyeti gerçekleştirilmesine imkan tanınmış olduğu, bu nedenle, ... Mermer şirketine verilen ÇED Gerekli Değildir kararının iptalinin gerektiği, nitekim söz konusu ÇED Gerekli Değildir kararının verilmesinin idareye güven ilkesine ve hukuki belirlilik ilkesine aykırılık teşkil ettiği, bu haliyle ... Mermer şirketine verilen ÇED Gerekli Değildir kararı iptal edilmedikçe davacıya ait ruhsatlı sahada anılan şirket tarafından madencilik faaliyetinin yapılması mümkün olduğundan, davacının da kazanılmış hakkının ihlal edilmiş olacağı belirtilerek, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ:Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesinin kararının karşı oyda belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
4. Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 11/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava; Denizli İli, Çal İlçesi, … Mahallesi, … Mevkiinde … sicil numaralı 2(b) grubu mermer (traverten) sahasında davacı tarafından yapılması planlanan "Mermer Ocağı Kapasite Artışı" projesiyle ilgili … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararı verildikten sonra, Denizli İli, Honaz İlçesi, … Beldesi, … mevkiinde … sayılı numaralı sahada (dava dışı) ... Mermer Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılması planlanan "... Mermer … Mermer Ocağı Üretimsel ve Alansal Kapasite Artışı" projesiyle ilgili … tarih ve … sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının davacıya ait ruhsatlı alanları kısmen kapsar şekilde verildiğinden bahisle, … tarih ve … sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali ile davacının ruhsat sahasında ... Mermer Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait pasa döküm ve şantiye faaliyetlerine son verilmesi isteğiyle 21/06/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin Denizli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta, her ne kadar İdare Mahkemesince; Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının ruhsat ve işletme izin sahası içerisinde milli menfaatlere daha uygun olan üretim faaliyetine engel teşkil eden ... Mermer firmasının pasa ve şantiye faaliyetlerinin sonlandırılmasının temin edileceği, dolayısıyla ... Mermer Şirketine ait "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptalinin gerekmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, ... Mermer Şirketine verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararının davacıya ait ruhsatlı alanı da kapsar şekilde verildiği anlaşılmış olup, söz konusu kararın dayanağı PTD'de tüm hesaplamaların davacıya ait ruhsatlı alanı da etkileyecek şekilde yapıldığı dikkate alındığında, davacıya ait ruhsatlı alanı da kapsayacak şekilde ÇED kararı verilemeyeceği gibi, yine davacıya ait ruhsatlı alanda ikinci bir faaliyetin yapılması mümkün olmayacağından ... Mermer şirketinin davacıya ait ruhsatlı alanda faaliyet göstermesinin engellenmesinin, bir başka deyişle uyuşmazlığın çözümünün, ... Mermer şirketine ait proje için hazırlanan PTD'nin revize edilmesine bağlı olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, ... Mermer şirketine verilen … tarih ve … sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali ile davacının ruhsat sahasında ... Mermer Şirketi'ne ait pasa döküm ve şantiye faaliyetlerine son verilmesi isteğiyle yapılan 21/06/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozularak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.