DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/13639 E.  ,  2024/193 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13639
Karar No : 2024/193

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): … Derneği

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K: … sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Muğla ili, Merkez ilçesi, … Beldesi, … mevkiinde, … Çimento San. ve Tic. A.Ş. Tarafından kurulması ve işletilmesi planlanan "… Çimento Fabrikası ve Hammadde Ocakları" projesi için verilmiş olan … tarihli ve … numaralı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; görülmekte olan davaya konu ... Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılması planlanan ''... Çimento Fabrikası ve Hammadde Ocakları Projesi'' hakkında tesis olunan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu'' kararının iptali istemiyle farklı davacılar tarafından … İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyası üzerinden açılan dava neticesinde verilen … tarihli, K:… sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği dikkate alındığında, davaya konu Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu kararının hukuk aleminde ortadan kalktığı anlaşıldığından, işbu davanın konusunun kalmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçeyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Karara gerekçe teşkil eden ... İdare Mahkemesi'nin … tarihli,E:…, K:… sayılı kararının temyiz yolu açık olarak verildiği, kararın henüz kesinleşmediği, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararıyla birlikte yargılama giderlerinin aleyhlerine hükmedilmesinin hukuka aykırı oldudğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyize konu İdare Mahkemesi kararına gerekçe olarak gösterilen; Muğla ili, Merkez ilçesi, … Beldesi, … mevkiinde, ... Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından kurulması ve işletilmesi planlanan "... Çimento Fabrikası ve Hammadde Ocakları" projesi için verilmiş olan … tarihli ve … numaralı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline ilişkin; ... İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında verilen … tarihli, K:… sayılı kararının temyizi üzerine, Dairemizin, 11/01/2024 tarihli, E:2023/13287, K:2024/195 sayılı kararıyla; yine aynı idari işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında verilen … tarihli, K:… sayılı kararının da Dairemizin 11/01/2024 tarihli, E:2023/13291, K:2024/194 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği anlaşıldığından, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K: … sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 11/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : Muğla ili, Merkez ilçesi, … Beldesi, … mevkiinde, ... Çimento San. ve Tic. A.Ş. Tarafından kurulması ve işletilmesi planlanan "... Çimento Fabrikası ve Hammadde Ocakları" projesi için verilmiş olan … tarihli ve … numaralı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararının iptali istemiyle açılan davada; iptali istenen işlemin farklı davacılar tarafından dava konusu edildiği, … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, davaya konu Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu kararının hukuk aleminde ortadan kalktığı ve bu haliyle hukuken denetim yapılabilecek bir işlem kalmadığı, davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, iptal kararı ile hukuki varlığı sona eren idari işlemin tesis edildiği andan itibaren ortadan kalkacağı, idare tarafından tesis edilmiş olan işlemin sakatlığının, idari yargı yerince tespit edilmesi sonucu verilen iptal kararının bütün ilgililer için sonuç ifade edeceği açıktır.
Ancak, işlem hakkında açılmış ve devam etmekte olan birden çok dava var ise, davaya bakmakta olan mahkeme tarafından her bir davacı yönünden uyuşmazlığın çözümlenerek karar verilmesi gerekmekte olup, iptal kararının Mahkemesince kararın verildiği tarih itibariyle kesinleşmemesi nedeniyle dava konusu işlemin bütün sonuçları ile birlikte henüz ortadan kalkmamasına bağlı olarak davanın konusuz kalmayacağı, bir başka ifade ile, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilebilmesi için iptal kararının kesinleşmesi, idari işlemin tüm sonuçları ile birlikte ortadan kalkması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davalarda, … İdare Mahkemesinin E:… ve E:… sayılı dosyalarında verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararların, iş bu davada temyize konu kararın verildiği tarih itibariyle henüz kesinleşmediği görüldüğünden, temyize konu karar sonucunda usul hükümlerine uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda; işin esası hakkında bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bakılan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen temyize konu kararın belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği görüşü ile onanması yolundaki Daire kararına katılmıyoruz.