DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/12007 E.  ,  2023/5290 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/12007
Karar No : 2023/5290

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI)… Valiliği
VEKİLİ : Av. …
2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA):
… Genel Müdürlüğü …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : 1- …
2- …
3- … Derneği
4- …
5- …
6- …
7- …
8- …
9- …
10- …
11- …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Datça ilçesi, …Mahallesi, … mevkiinde, Devlet Su İşleri 21. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılması planlanan "Datça Yarımadası İçmesuyu Temini Amaçlı Deniz Suyu Arıtma Tesisi ve Derin Deniz Deşarj Projesi" için Muğla Valiliği tarafından verilen … tarihli ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasından sonra dosyada bulunan bilgi, belge ve bilirkişi raporuna dayanılarak verilen kararda; proje tanıtım dosyasında (PTD) alanın özgün özelliklerinin detaylı bir şekilde ortaya konulmaması, alanın doğal alanlar bütünlüğü içerisinde çevresi ile bir bütün olarak incelenmemesi, faaliyetin sucul ortama kalıcı etkisinin olup olmadığının irdelenmemesi, bölgede yaşayan nesli tehlike altında olan deniz memelilerinden Akdeniz Foku'nun projeden nasıl etkileneceğinin belirtilmemesi, PTD'da projeye dair bilgilerin teknik olarak yetersiz olması ve konsantre tuzlu suyun alıcı ortama verilmesi nedeniyle oluşabilecek olumsuz etkilerin değerlendirilmemesi, proje alanı yakınlarında jeotermal kaynak ve mineralli suların bulunması ile etkinlikten kaynaklanabilecek çevresel etkilerin jeolojik ve hidrojeolojik açıdan değerlendirilmemesi, PTD raporunda mevcut durumla ilgili olarak su ürünleri açısından bilgi ve değerlendirmelerin yeterli olmaması nedenleriyle, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış, öte yandan; dava konusu projenin Datça yarımadasında giderek artan ve insan hayatı için zorunlu ihtiyaç olan içme suyunu karşılamaya yönelik olması nedeniyle kamu yararına uygun olduğu hususu da dikkate alındığında, işbu kararımızın uyuşmazlık konusu projenin tamamen hukuka aykırı olduğu anlamına gelmeyeceği ve yukarıda da belirtilen gerekçeler doğrultusunda eksikliklerin giderilmesi ve yeni bir proje tanıtım dosyasının hazırlanması suretiyle ÇED sürecinin yeniden işletilmesinde ve davalı idarece bu yönde tekrar işlem tesis edilmesinde hukuken bir engel bulunmadığı da ifade edilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1-Davalı İdare tarafından; projede kamu yararı bulunduğu, çevreye zararının önemsiz seviyede olacağı, deniz suyundan ters osmoz yöntemiyle içme suyu elde edilmesinin yeni bir yöntem olmadığı, dünyada ve Türkiye'de bir çok projede uygulandığı, Türkiye'de uygulanan bölgelerde çevreye olumsuz bir etkisinin görülmediği, bilimsel raporlar ile de bu yöntemin uygulanmasıyla ortaya çıkan konsantre tuzlu suyun denize deşarj edilmesinde çevreye olumsuz etkisinin olmadığının ortaya konulduğu, sucul canlıların ve nesli tükenen Akdeniz Foku'nun da zarar göreceğine dair tespitlerin bilimsel temelinin bulunmadığı ileri sürülmektedir.
2-Davalı yanında Müdahil tarafından; projenin ÇED'den muaf olması gerektiği, ÇED Yönetmeliği EK-2'de 31. maddede belirtilen derin deniz deşarjının evsel atıksu arıtmaları için düzenlendiği, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığı, tatlı su kaynaklarının yeterli olmaması nedeniyle dünyada ve Türkiye'de denizi suyundan ters osmoz yöntemiyle içme suyu elde edilmesine ilişkin uygulamaların sayısının hızla arttığı, projede kamu yararı bulunduğu, projenin mevzuata uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 05/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.