DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/11983 E.  ,  2023/5414 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/11983
Karar No : 2023/5414

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ : Av. …

2-(DAVALI) … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
3- MÜDAHİL (DAVALILAR YANINDA) … İnş. ve Tur. Yat. San. ve Tic. A. Ş.

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Odası … Şubesi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davalı idareler tarafından iptale ve incelenmeksizin redde ilişkin kısmının, müdahil (davalılar yanında) tarafından iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla İli, Bodrum İlçesi, … Mahallesi, … mevki, … ada, … parsel ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlarda gerçekleştirilmesi planlanan "Turizm Konaklama Tesisi Proje Revizyonu" projesine ilişkin olarak Muğla Valiliği tarafından verilen … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının ve bu karara dayanak olan anılan projenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; Mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; dava konusu "Turizm Konaklama Tesisi Proje Revizyonu" projesi kapsamında Tabiat Parkı alanında yeni konaklama birimlerinin ilave edilmesi ile kapasite artışına gidildiği, Tabiat Parkı alanındaki yapılaşma artışının "alanda kapasite artışı olmayacağı, kapasite artışının mevcut konaklama yapılarının bölünmesi ile oluşturulacak oda sayıları artışı ile gerçekleştirileceği" yönünde Proje Tanıtım Dosyasında yer alan taahhütlere aykırılık oluşturduğu, projenin orman ekosistemine sahip olan Tabiat Parkının geri dönüşümsüz olarak tahrip olmasına yönelik olumsuz etkiler oluşturacağı, planlama ilkeleri, şehircilik esasları ve kamu yararına aykırılık teşkil ettiği, yapılması planlanan artışlar ile ortaya çıkan durumun Tabiat Parkı ve yakın çevresindeki ekolojik yapıyı, bitki örtüsünü, kullanım yoğunluğunu önemli ölçüde etkileyecek nitelikte olduğu, dava konusu Tabiat Parkı alanında tespit edilen endemik bitki türünün korunmasının ekosisteminin bütünlüğü ve sürdürülebilirliği açısından önemli olduğu, Proje Tanıtım Dosyasının içeriğinde eksiklikler olduğu, dava konusu projede … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile tespit edilen aykırılıkların giderilmemiş olduğu anlaşıldığından, dava konusu ÇED Gerekli Değildir kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararına dayanak olan "Turizm Konaklama Tesisi Proje Revizyonu" projesi yönünden ise; anılan projenin idarî davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gerekli icraî bir işlem olmaması nedeniyle, esasının incelenmesine imkân bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptaline, "Turizm Konaklama Tesisi Proje Revizyonu" projesinin iptali istemi yönünden ise davanın esasının incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, hasım mevkiinden çıkarılmaları gerektiği, Proje Tanıtım Dosyasında flora ve fauna incelemelerine ve proje sahibi tarafından alınacak önlemlere yer verildiği, projenin inceleme ve değerlendirme sürecinde ilgili kurumların görüşlerinin alındığı, Proje Tanıtım Dosyasında Tabiat Parkı alanı içerisinde yer alan yapılarda kapasite artırılacağı belirtilmiş olsa da ilgili yapılarda herhangi bir değişiklik yapılmayacağı, oda artışının sadece "Turizm Alanı" içerisinde yer alan otelin oda sayılarında değişiklik yapılarak artırılacağı, Proje Tanıtım Dosyasında yer alan yapı kayıt belgelerinin iptali yönünde herhangi bir işlemin ya da Mahkeme kararının bulunmadığı ileri sürülmektedir.
2-Muğla Valiliği tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
3- Müdahil (davalılar yanında) tarafından, davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, bilirkişi raporunun bilimsel dayanaktan yoksun, yetersiz ve hükme esas alınamayacak nitelikte olduğu, dosyaya sunulan özel uzman raporunun yeterli ve detaylı bilimsel veriler içerdiği, söz konusu raporun dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğunu gösterdiği, bilimsel raporun Mahkemece dikkate alınmadığı ve bunun gerekçesinin Mahkeme kararında belirtilmediği, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında belirtilen hususlar doğrultusunda ve anılan Mahkeme kararında tespit edilen eksiklikler giderilerek yeni bir Proje Tanıtım Dosyası oluşturulduğu, oluşturulacak yeni bilirkişi heyetiyle yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dava konusu işlemin Muğla Valiliği tarafından tesis edildiği anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca davalılardan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı hasım mevkiinden çıkarılarak gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 12/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.