DANIŞTAY 4. DAIRE

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/11033 E.  ,  2024/2218 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/11033
Karar No : 2024/2218

DAVACI : …Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

DAVALI : 1- … (E-Tebligat)
2- … Başkanlığı (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU : Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, ... Köyünde bulunan ve 09/12/2020 tarihli jeolojik etüt raporu ile eki pafta/haritada sınırları gösterilen alanın 7269 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca afete maruz bölge olarak ilan edilmesine ilişkin 19/03/2021 tarih ve 3661 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının iptali istemiyle istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, ... Köyünde bulunan ... Otel'in davacı tarafından işletildiği, davalı idare tarafından alanda zemin etüdü yapılmadan ve köye giriş ve çıkışın nasıl yapılacağı planlanmadan işlem tesis edildiği, dayanak raporda yapısı itibariyle tehlike arz ettiği belirtilen kayalıkların binlerce yıllık geçmişi olduğu ve düşme tehlikesi bulunmadığı, dava konusu işlem sonucu ticari faaliyetlerinin olumsuz etkileneceği ve yapılacak plansız çalışmaların sit alanına da zarar vereceği, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığı, esasa yönelik ise Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, Assos Antik Liman mevkiinde 08/10/2020 tarihinde meydana gelen kaya düşmesi afeti sonrası hazırlanan 09/12/2020 tarihli jeolojik etüt raporunda, bölgenin tektonik olarak çok aktif olduğu, bu nedenle bölgede meydana gelen çok sayıdaki depremin kaya düşmesi olaylarını tetiklediği, bölgede bulunan işletmelerinde kaya düşmesi sonucu zarar gördüğü belirtilerek, bölgede iyileştirme çalışmaları tamamlanıncaya kadar Afete Maruz Bölge İlan edilmesi teklifi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, ... Köyü, … parsel sayılı taşınmazın 07/07/2022 tarih ve 5782 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile dava konusu 19/03/2021 tarih ve 3661 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı kapsamından çıkarıldığı görüldüğünden, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, ... Köyünde bulunan ve 09/12/2020 tarihli Jeolojik etüt raporu ile eki pafta/haritada sınırları gösterilen alanın 7269 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca afete maruz bölge olarak ilan edilmesine ilişkin 19/03/2021 tarih ve 3661 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarenin usule yönelik iddiaları yerinde görülmemiştir.
7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunun 2. maddesinde; "Su baskınına uğramış veya uğrayabilir bölgeler, İmar ve İskan Bakanlığının teklifi üzerine Devlet Su İşlerinin bağlı bulunduğu Bakanlıkça; yer sarsıntısı, yer kayması, kaya düşmesi ve çığ gibi afetlere uğramış veya uğrayabilir bölgeler ise, İmar ve İskan Bakanlığınca tespit ve bunlardan şehir ve kasabalarda meydana gelen ve gelebileceklerin sınırları imar planına, imar planı bulunmayan kasaba ve köylerde de belli edildikçe harita veya krokilere işlenmek suretiyle, afete maruz bölge olarak Cumhurbaşkanınca kararlaştırılır ve bu suretle tespit olunan sınırlar, ilgili valiliklerce mahallinde ilan olunur.", 14. maddesinde; "İkinci madde gereğince tespit ve ilan olunan afet bölgelerine dahil şehir, kasaba ve köylerde bina ve mesken yapımı, fen kurullarınca tehlikeli görülen ve sınırları krokilerle tespit olunan yerler, İmar ve İskan Bakanlığınca yapı ve ikamet için yasaklanmış afet bölgeleri sayılır ve durum, belediyesi olan yerlerde belediyesince, köylerde ise ihtiyar meclislerince hemen ilan edilir. Belediyesi olan yerlerde belediyeler, olmıyan yerlerde ihtiyar meclisleri bu yasaklanmış afet bölgesi hükmünü uygulamakla görevlidir. Hilafına hareket edildiği takdirde, mevcut ve yapılmakta olan binalar, yıkma parası yıkıntı malzemesinden karşılanmak, yetmemesi halinde kalan kısmı afetler fonundan tamamlanmak üzere vali ve kaymakamların emri ile yıktırılır. Yasaklanmış afet bölgesi sınırları, alınacak tedbirlerle tehlikenin önlenmesi oranında daraltılır veya tamamen kaldırılır. Bu husus da aynı şekilde duyurulur." hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, ... Köyü, assos Antik Liman mevkiinde 24.01.2019 tarihinde yaşanan kaya düşmesi nedeniyle düzenlenen 11.03.2019 tarihli jeolojik etüd raporuna dayanılarak 24.06.2019 tarih ve 90306 sayılı genel Hayata Etkililik Oluru alındığı, söz konusu alanda 14 otel-pansiyon-restoran, 3 konut, 1 müştemilat ve 1 büfenin afetten etkilenebileceğinin belirtildiği, 08.10.2020 tarihinde meydana gelen kaya düşmesi sonrasında Çanakkale Valiliği İl Afet ve Acil durum Müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 09.12.2020 tarihli jeolojik etüd raporunda, inceleme alanı ve civarının yüksek eğimli, çatlaklı ve gevşek yapısı ile ayrışmaya müsait aglomera birimi oluşturduğu, yüksek eğim ve andazit kaya kütlesinin 3 adet eklem seti içermesi ve aglomeraların ileri derecede ayrışma göstermesi sebebiyle yüksek potansiyel kaya düşme riski olan bölgelerin bulunduğu, kaya düşmesini tetikleyen doğal nedenler arasında bölgede son zamanlarda yaşanan yoğun deprem aktiviteleri olduğu, inceleme alanında daha önce meydana gelen kaya düşmeleri sonucunda hazırlanan analizlerde riskin çok büyük olduğunun tespit edildiği belirtilerek afete maruz bölge kararının alınmasının uygun olacağı sonucuna ulaşılması üzerine dava konusu kararın alındığı anlaşılmaktadır.
İncelenen davada, uyuşmazlık konusu alanda daha önce de kaya düşmesi olduğu, İl Afet ve Acil durum Müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda düzenlenen jeolojik etüd raporunda, inceleme alanı ve civarının yüksek eğimli, çatlaklı ve gevşek yapısı ile ayrışmaya müsait aglomera birimi oluşturduğu, kaya düşmesini tetikleyen doğal nedenler arasında bölgede son zamanlarda yaşanan yoğun deprem aktiviteleri olduğu, kaya düşmesi riskinin çok büyük olduğunun tespit edildiği görüldüğünden, alanın 7269 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca afete maruz bölge olarak ilan edilmesine ilişkin dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava, Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, ... Köyünde bulunan ve 09/12/2020 tarihli jeolojik etüt raporu ile eki pafta/haritada sınırları gösterilen alanın 7269 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca afete maruz bölge olarak ilan edilmesine ilişkin 19/03/2021 tarih ve 3661 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, dava açıldıktan sonra, Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, ... Köyü, davacının kiralayarak işlettiği ... otelin üzerinde bulunduğu … parsel sayılı taşınmazın, 07/07/2022 tarih ve 5782 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile dava konusu 19/03/2021 tarih ve 3661 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı kapsamından çıkarıldığı görülmektedir.
Bu durumda, Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, ... Köyü, … parsel sayılı taşınmaz Afete Maruz Bölge kapsamından çıkarıldığından, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Öte yandan, davalı idarece dava açıldıktan sonra anılan taşınmazın 19/03/2021 tarih ve 3661 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı kapsamından çıkarıldığı dikkate alındığında, yargılama giderlerinin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idare üzerinde bırakılması gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 28/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.