DANIŞTAY 3. DAIRE

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2024/2148 E.  ,  2025/95 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2148
Karar No : 2025/95

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacının borç sorgulama sonucunda öğrendiğini belirttiği 2002 yılına ait 1.674.168,13 TL tutarında vergi borcunun zaman aşımına uğradığı iddiasıyla terkini talebiyle yaptığı başvurunun reddine dair işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacı adına tatbik edilen haciz işleminin bulunmadığı, tarhiyatlar ve beyana dayalı tahakkukların müteveffa ... adına yapıldığı, davacı adına düzenlenen bir vergi ceza ihbarnamesi de olmadığı, adına tesis edilen tek işlemin varis sıfatıyla düzenlenen ödeme emirleri olduğunun anlaşıldığı, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında belirtilen hususlar da dikkate alınmak suretiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin, aynı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca Mahkeme kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yasaya uygun olarak yeniden dava açılmak üzere reddine karar verildiği, dilekçe ret kararı üzerine süresinde yenilenen dava dilekçesinde de aynı yanlışlıkların yapıldığı gerekçesiyle dava 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Eksik inceleme ile karar verildiği, vergi borcunun terkini talebiyle idareye yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açıldığı, sadece ödeme emrinin dava konusu edilebileceğinin kabulüyle hüküm kurulmasının hukuka uygun düşmediği, adına tanzim edilen ödeme emri ve ihbarname bulunmadığı gibi herhangi bir vergi borcu ve mükellefiyet kaydının olmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, e-devlet sorgulamasıyla öğrendiği 2002 yılına ait gelir vergisi borcunun zaman aşımına uğradığı iddiasıyla terkin edilmesi istemiyle 05/08/2021 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun reddi üzerine dava açıldığı anlaşılmıştır.
Davacının sözü edilen başvurusuna, davalı idarenin ... tarih ve ... yazısıyla, 02/11/2006 tarihinde vefat eden davacının murisi ... adına vergi inceleme raporları ve beyan üzerine tahakkuk eden 1.676.412,56 -TL vergi borcunun bulunduğu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 7. maddesi uyarınca borçlunun ölümü halinde, mirası reddetmemiş mirasçılar hakkında da bu kanun hükümlerinin tatbik edileceğinden bahisle davacı adına miras hissesi oranında ... tarih ve ..., ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin 04/01/2011 tarihinde davacıya imzası karşılığında tebliğ edildiği belirtilerek zamanaşımının söz konusu olmayan bu borçlardan sorumlu olduğu şeklinde cevap verilmiştir.
Dava konusu vergi borçlarının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle işlemin iptaline hükmeden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusu sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla, her ne kadar istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararında 2002 yılına ilişkin tahakkuk ettirilen vergi dava konusu olarak ele alınmış ise de dava dilekçesinde e-devlet üzerinden tesadüfen öğrenilen borçtan bahsedildiği ve vergi borcunun kaldırılmasının istenildiği, Vergi Mahkemesince, davanın vergi borcu olarak çözüme kavuşturulduğu ancak vergi yargılama hukukunda vergi borcunun iptali, kaldırılması gibi bir dava çeşidinin bulunmadığı, bu durumda, davacı tarafından tarhiyat işlemlerinin mi (vergi/ceza ihbarnamelerine karşı acılan), tahsilat işlemlerinin mi (ödeme emrine ya da haciz işlemine karşı açılan), yoksa vergi davasına konu edilemeyecek mahiyette bir işlem olan borç sorgulama listesinin mi (e-devlet üzerinden öğrenilen borç döküm listesi) dava konusu edildiğinin açıkça ortaya konulması ve bu işlemlerin tamamı dava konusu ediliyorsa, borç sorgu listesinin idari davaya konu edilemeyeceği göz önüne alınarak, tarhiyat işlemleri için ayrı bir dava, ödeme emirleri için ayrı bir dava açılması gerektiğinin verilecek dilekçe ret kararıyla belirtilmesi gerektiğinden, yazılı gerekçeyle verilen kararda hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle söz konusu karar kaldırıldıktan sonra 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine hükmedilmiştir.
Yukarıda değinilen Vergi Dava Dairesi kararında belirtilen hususlara istinaden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... ve ... tarih ve E:..., K:..., ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararlarıyla dilekçe ret kararları verilmesi üzerine yenilenen dava dilekçesinde de aynı yanlışlıkların yapıldığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 3. fıkrasının (e) bendinde, dilekçelerin süre aşımı yönünden de inceleneceği, 6. bendinde, yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında aynı Kanun'un 15. madde hükmünün uygulanacağı, 15. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde süresinde açılmayan davanın reddine karar verileceği, 1. fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un "Davaların karara bağlanması" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasında, konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, 24. maddesinde de, kararlarda, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun belirtileceği hükmüne yer verilmiş, aynı Kanun'un 49. maddesinin (2) işaretli fıkrasının (c) bendinde, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veye eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu olayda, yargılama süresince davacı tarafından verilen dilekçelerde, borç sorgusu neticesinde öğrenildiği belirtilen 2002 yılına ait vergi borcunun terkin edilmesi talebinin reddine ilişkin işlemin dava konusu edildiği açık olup dava konusunun anlaşılamadığından bahisle verilen dilekçe ret kararı üzerine yasal süresinde yenilenen dilekçeyle aynı yanlışlıkların yapıldığı gerekçesiyle davanın reddedilmesinde hukuka uyarlık görülmediğinden yeniden bir karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 23/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.