DANIŞTAY 3. DAIRE

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/4312 E.  ,  2023/4897 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/4312
Karar No : 2023/4897

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, ... Sanayi Ticaret ve Pazarlama Limited Şirketi'nden alınamayan muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ile … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla ödeme emirleri düzenlenmeden önce kamu alacağının tahsili amacıyla asıl borçlu şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasında şirket adına kayıtlı araçlar ve taşınmaz (arsa) bulunduğunun tespit edildiği, mal varlığı üzerinde bir takım haciz ve rehin olduğu görülmüş olsa da mal varlığının borcun ne kadarlık kısmını karşılayabileceği yönünde araştırma sona erdirilmeden kanuni temsilcinin sorumluluğuna gidilemeyeceği, diğer bir ifadeyle, asıl borçlu şirkete ait tespit edilen mal varlığının, önceliği bulunan vergi borçlarını karşılayıp karşılamayacağı ancak haciz, rehin ve ipotekli malların satışından sonra anlaşılacağından, şirket hakkında cebri tahsil yolları tüketilmeden ve alacağın asıl borçludan tahsil imkanı kalmadığı saptanmadan düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu ödeme emirlerine karşılık gelen ve asıl borçlu adına düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun tebliğ edildiği, yapılan mal varlığı araştırması sonucunda alacağın asıl borçludan tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine ilgili dönemlerde kanuni temsilci olan davacı adına ödeme emri düzenlendiği, tespit edilen şirket mal varlığı üzerinde vergi dairesinden önce başka kurumlara ait hacizler bulunduğundan kanuni temsilci nezdinde takip yapıldığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Asıl borçlu şirket nezdinde kamu alacağının tahsil edilemeyeceğinin davalı idarece usulüne uygun olarak belirlenemediği, tüm takip yollarının tüketildiğinin ispat yükünün davalı üzerinde bulunduğu, alacağı karşılamaya yetecek miktarda şirketin mal varlığına sahip olduğu, ödeme emri içeriği vergi borçlarının matrahının tespitinde hangi kriterlerin dikkate alındığının anlaşılamadığı, alacağın zaman aşımına uğradığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile hukuka uygun Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının kanuni temsilcisi olduğu ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin yasal süresinde ve yasal süresi geçtikten sonra verdiği beyannamelere istinaden tahakkuk eden vergi ve kesilen cezalardan oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla değinilen şirket adına … tarih ve … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin düzenlendiği, alacağın vadesinde ödenmemesi ve ödeme emirlerine dava açılmaması üzerine mal varlığı araştırması yapıldığı, şirket adına kayıtlı … ve … plaka numaralı iki adet araç ve İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde kayıtlı 643,00 m² taşınmaz (arsa) bulunduğunun tespit edildiği, mal varlığı üzerinde davalı idareden önce çok sayıda ipotek, rehin ve haciz şerhlerinin bulunması nedeniyle şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, onbeş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; aynı Kanunun 62. maddesinde ise, borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, tahsil edilemeyen amme alacağı teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını; tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kanuni temsilcilerin, şirket borcundan dolayı takip edilebilmesi için öncelikle usulüne uygun olarak asıl borçlu şirket hakkında kesinleşmiş bir vergi borcunun bulunması ve usulüne uygun tüm takip yollarının tüketilmesine karşın, borcun tüzel kişiliğin (şirketin) varlığından tamamen veya kısmen alınamadığının açıkça ortaya konulması icap eder.
Asıl borçlu şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasında tespit edilen araçlar ve taşınmaz üzerinde davalı idare haczinden önce çok sayıda rehin, ipotek ve haciz şerhi bulunduğu, söz konusu taşınır ve taşınmaz malların satılması hâlinde dahi bedellerinin borcu karşılamayacağı, diğer bir ifadeyle olayda asıl borçludan kamu alacağının tahsil edilemeyeceğinin davalı idarece somut olarak ortaya konulduğu görüldüğünden, kamu alacağının şirketten alınamayacağı sonucuna varılmış olup aksi yöndeki gerekçeyle ödeme emrini iptal eden Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının, dava konusu ödeme emrinin sebep unsuru olan ve şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği, davacının ödeme emri içeriği kamu alacağından kanuni temsilci sıfatıyla sorumlu olup olmadığı hususları yönünden yapılacak değerlendirme neticesinde ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 27/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

X- KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.