DANIŞTAY 3. DAIRE

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/4271 E.  ,  2024/160 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/4271
Karar No : 2024/160

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …Kablo ve Plastik Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin, 2018 yılının Haziran ila Ağustos dönemlerine ait ihracat istisnasından kaynaklanan 491.653,48 TL tutarındaki katma değer vergisi alacağının mahsuben ve nakden iadesi talebinin inceleme sonucuna göre yerine getirileceği yönündeki … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile söz konusu tutarın yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece ihracatın gerçekleşmediği yönünde bir tespit yapılmadığı gibi iade talebinin inceleme sonucuna göre yerine getirilebileceğine yönelik yasal bir kısıtlama da bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilerek mahsup talebi yerine getirildikten sonra kalan kısmın yasal faizi ile birlikte iadesine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında tanzim edilen vergi inceleme raporunda yüklenim listesinde gösterilen alımların gerçek olmadığına yönelik somut tespit bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ancak uyuşmazlık konusu iadenin yapıldığı anlaşıldığından iade talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava konusu işlem iptal edilmiş, iade talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiş, iadesi talep edilen tutar için ise iadenin gerçekleştiği tarihe kadar hesaplanacak yasal faiz ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının iadeye konu alımlarını gerçekleştirdiği mükellefler hakkında sahte belge düzenleme yönünden olumsuz tespitler bulunduğu, bu mükelleflere yapılan ödemelere ait belgelerin gerçeği yansıtmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirketin, 2018 yılının Haziran ila Ağustos dönemlerine ait ihracat istisnasından kaynaklanan 491.653,48 TL tutarındaki katma değer vergisi alacağının mahsuben ve nakden iadesi talebinin, inceleme sonucuna göre yerine getirileceği yönündeki … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile söz konusu tutarın yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle açılan davada, Vergi Mahkemesince verilen 08/02/2019 tarihli yürütmenin durdurulması kararı üzerine uyuşmazlık konusu talebin, vergi borçlarına mahsuben iadesi istenen kısmının; … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı sonrasında ise nakden iadesi istenen kısmının yerine getirildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ve tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar olmak üzere idari dava türleri olduğu hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu işlemin iptali ile iadesi talep edilen tutar için iadenin gerçekleştiği tarihe kadar hesaplanacak yasal faiz ödenmesine ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Menfaati ihlal edilenler tarafından açılan iptal davalarında idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluk denetimine tabi tutulması 2577 sayılı Kanun'un yukarıdaki düzenlemesinin gereğidir.
Vergi Dava Dairesince iadenin gerçekleştirilmesi nedeniyle iade talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiş ise de iade talebinin, Vergi Mahkemesi kararı gereğinin yerine getirilmesi amacıyla karşılandığı görüldüğünden, idari yargıda işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin temel ilke ile 2577 sayılı Kanun'un yukarıdaki düzenlemesi uyarınca söz konusu istem hakkında karar verilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamakla birlikte iade talebinin reddi işleminin iptali istemi hakkında uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verildiğinden temyiz istemine konu Vergi Dava Dairesi kararının anılan hüküm fıkrasının bozulmasına gerek görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının, dava konusu işlemin iptali ile iadesi talep edilen tutar için iadenin gerçekleştiği tarihe kadar hesaplanacak yasal faiz ödenmesine ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3. Kararın, iade talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 30/01/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.