DANIŞTAY 3. DAIRE

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/4085 E.  ,  2023/3890 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/4085
Karar No : 2023/3890

TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
2-(DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği ve bu faturalara yönelik ödemelerini banka ve benzeri finans kurumları aracılığıyla yapmadığı yönünde saptamalar içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak Şubat ila Nisan, Temmuz, Eylül ila Aralık 2014 dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. fıkrası ve mükerrer 355.maddesinin 1. fıkrası gereğince kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... Reklam Organizasyon Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Hırdavat İnşaat Yapı Malzemeleri Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Hırdavat Kerestecilik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporlarındaki saptamaların, düzenledikleri faturaların gerçek bir mal teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığını gösterdiği, ... İnşaat Taahhüt Hırdavat Kerestecilik Dış Ticaret Sanayi ve Ticaret Limited hakkındaki tespitlerin tanzim ettiği faturaların gerçeği yansıtmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığı, ödemelere ilişkin yasal defterlerinde herhangi bir kayıt yer almadığı gibi yargılama aşamasında da bu hususa dair bilgi ve ve belge ibraz edilmediğinden 213 sayılı Kanun'un mükerrer 355.maddesinin 1. fıkrası gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı, aynı Kanun'un 353. maddesinin 1. fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının hukuka aykırı düştüğü gerekçesiyle tarhiyat azaltılmış, 213 sayılı Kanun'un mükerrer 355. maddesinin 1. fıkrası gereğince kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden dava reddedilmiş, aynı Kanun'un 353. maddesinin 1. fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası ise kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu tarhiyatın, ... Reklam Organizasyon Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Hırdavat İnşaat Yapı Malzemeleri Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Hırdavat Kerestecilik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketinden yapılan alımlardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddi ile 213 sayılı Kanun'un 353.maddesinin 1.fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen istinaf başvuruları, değinilen hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... İnşaat Taahhüt Hırdavat Kerestecilik Dış Ticaret Sanayi ve Ticaret Limited hakkındaki tespitler tanzim ettiği faturaların gerçeği yansıtmadığını gösterdiğinden dava konusu tarhiyatın bu kısmında da hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan, sahte fatura bedellerinin banka veya finans kurumları aracılığıyla ödenmesi beklenemeyeceğinden 213 sayılı Yasa'nın mükerrer 355. maddesine göre kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının, söz konusu vergi ve cezalara ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen istinaf başvuruları kabul edilerek değinilen hüküm fıkraları kaldırıldıktan sonra dava konusu tarhiyatın, değinilen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden de dava reddedilmiş, 213 sayılı Kanun'un mükerrer 355. maddesine göre kesilen özel usulsüzlük cezası ise kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, davacının alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği ve ödemelerinin bir bölümünü usulüne uygun olarak gerçekleştirmediği hususlarını ortaya koyan vergi inceleme raporu uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, vergi inceleme raporunun gerçekleri yansıtmadığı, incelemenin eksik inceleme ve araştırmaya dayandığı, tedarikçi firmaların mal aldıkları dönemde faaliyetine devam ettikleri, alımlarının gerçek olduğu, somut bir tespit olmaksızın varsayıma dayalı olarak tarhiyat yapıldığı, faturaların gerçeği yansıtmadığı hususunun bilinemeyeceği, mahkeme kararında atıfta bulunulan vergi tekniği raporları tebliğ edilmeyerek savunma hakkının kısıtlandığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ:Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vakıa incelenmesi yapılamayacağı kurala bağlanmıştır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca hukuki denetimle sınırlı olarak incelenen kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 18/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle değinilen faturalara konu katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca yapılan tarhiyatın ve kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemleri hakkında, faturaların temin edildiği firmalar hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.