DANIŞTAY 3. DAIRE

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/3825 E.  ,  2023/3477 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/3825
Karar No : 2023/3477

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı hakkında, kanuni temsilcisi olduğu ... Hazır Giyim Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketinin 2014 ila 2016 yıllarına ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizinden oluşan kamu alacağının güvence altına alınması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasının 1. ve 3. bent hükümleri gereğince ... tarih ve ... sayılı Olur ile alınan ihtiyati haciz kararının iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece her ne kadar kanuni temsilci olduğu döneme ilişkin olmasa da ilgili şirketin vergi kaçırma faaliyetinin içinde olduğundan hareketle davacı hakkında da ihtiyati haciz uygulanabileceği ileri sürülse de ihtiyati haciz sadece amme borçluluları hakkında uygulanabilecek bir tedbir olup, 6183 sayılı Kanun uyarınca tüzel kişiler ve tüzel kişilerin kanuni temsilcileri amme borçlusu olarak kabul edildiğinden asıl amme borçlusu şirketin kanuni temsilcisi olmadığı dönem için amme borçlusu sıfatına sahip olmayan davacı hakkında alınan ihtiyati haciz kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ihtiyati haciz kararının 20/06/2019 tarihli olur ile vergi dairesi başkan vekili tarafından alındığının görüldüğü, ancak 6183 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre ihtiyati haciz kararının alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun kararıyla alınması gerektiğinden, yetkisiz kişi tarafından tesis edilen dava konusu ihtiyati haciz kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İhtiyati haczin, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesinin güvence altına alınması için borçlunun mallarına geçici olarak hukuken el konulmasına yönelik olduğu, ileride tahakkuk edecek olan, tahakkuk etmiş henüz vadesi geçmemiş bulunan ya da vadesi geçtiği halde ödeme emri tebliğ edilmemiş olan amme alacağının tahsil güvenliğini sağlamak üzere yapılan haciz olarak da tanımlanabilecek olan ihtiyati haczin ve buna dair alınan kararın, genel haczin, satış ve alacağın bedelden tahsili dışındaki tüm özeliklerini taşıdığı, yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu ihtiyati haczin haksız ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Davacının asıl borçlu şirkette 30/04/2014-23/10/2014 tarihleri arasında kanuni temsilci olduğu dikkate alındığında 2014/Kasım, Aralık, 2015/Ocak ila Aralık, 2016/Ocak ila Temmuz dönemlerine ilişkin vergi ve cezaların güvence altına alınması amacıyla belirtilen vergi ve cezalardan ilgili dönemlerde kanuni temsilci sıfatını haiz bulunmaması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı açık olduğundan sonucu itibarıyla hukuka uygun olan Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı hakkında, 30/04/2014 - 23/10/2014 tarihleri arasında kanuni temsilcisi olduğu ... Hazır Giyim Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketinin 2014 ila 2016 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sırasında yapılan ilk hesaplamalara göre belirlenen vergi ve cezaların güvence altına alınması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasının 1. ve 3. bent hükümleri gereğince alınan ... tarih ve ... sayılı ihtiyati haciz kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 9. maddesinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektiren haller ile 359. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat isteneceği, aynı Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, 9. madde gereğince teminat istenmesini mucip haller ile (3) numaralı bendinde, borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri varsa hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre derhal ihtiyati haciz tatbik olunacağı hüküm altına alınmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının, ... Hazır Giyim Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi hakkında yapılan incelemedeki ilk hesaplamalara göre belirlenen vergi ve cezaların ilgili olduğu 2014 yılının Kasım, Aralık, 2015 yılının Ocak ila Aralık, 2016 yılının Ocak ila Temmuz dönemlerinde kanuni temsilci sıfatını haiz bulunmaması nedeniyle söz konusu kamu alacağından sorumlu tutulamayacak olması karşısında hakkında alınan dava konusu ihtiyati haciz kararında hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 04/10/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.