DANIŞTAY 3. DAIRE

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/10338 E.  ,  2024/1482 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/10338
Karar No : 2024/1482

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Gıda Tekstil Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle bu faturalara dayalı indirimleri reddedilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2018 yılının Ocak dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından Aralık 2020 ile Mayıs ve Haziran 2021 dönemlerinde ihracat istisnasından doğan katma değer vergisi iade alacaklarının, 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 5. maddesi kapsamındaki vergi artırımı sonucu tahakkuk eden borçlarına mahsup edilmesi için 24/10/2021 ve 30/11/2021 tarihli katma değer vergisi iade talep dilekçelerinin, dava konusu tarhiyata dayanak alınan vergi inceleme raporunda, tarhiyatın şarta bağlanması nedeniyle Mahkemelerince verilen ara kararıyla davalı idareden, iade-mahsup talebinin akıbeti hakkında bilgi verilerek, tarhiyata konu ihbarnamenin tanzim edildiği tarihte iade mahsup işlemlerinin olumsuz sonuçlandığını gösterir bilgi ve belgelerin ibraz edilmesinin istenilmesi üzerine idarece dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinden, vergi incelemesi devam ederken … tarih ve … sayılı eksiklik yazısı ile ve tarhiyata ilişkin ihbarname tanzim tarihinden sonra … tarih ve … sayılı eksiklik yazıları ile iade talebine dair sair eksikliklerin tamamlanmasının talep edilerek tamamlanmaması halinde iade alacakları yönünden incelemeye sevk edileceği hususlarının belirtildiğinin anlaşıldığı olayda ilgili eksiklik yazılarının bir kısmının davacının matrah arttırımı sonucunda tahakkuk eden borçlar için talepte bulunduğu tarihten önceki bir tarihte ve farklı dönemlere ilişkin iade alacağı için olduğu, bir kısmının ise uyuşmazlık konusu tarhiyata ilişkin ihbarname tanzim tarihinden sonraki bir tarihte olduğu dolayısıyla davalı idarece, vergi inceleme raporunda belirtilen "iade mahsup işleminin olumsuz sonuçlanması" şartının gerçekleştiği ve 7326 sayılı Kanun'da öngörülen ödeme şartının ihlal edildiği hususu araştırılmadan ve bahse konu mahsup talepleri kesin bir sonuca bağlanmadan yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Yerinde inceleme ve yoklama yapılmış olması halinde firmalarının ve emtia alımında bulunduğu firmanın faaliyetine aktif devam ettiğinin ve işletme kapasitesi ile beyanlarının uyumlu olduğunun görüleceği, fiili ve kaydi envanter yapılmayarak eksik inceleme gerçekleştirildiği, banka hareketlerinin araştırılmadığı, emtia alımında bulundukları firma hakkındaki vergi tekniği raporunun tebliğ edilmediği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle bu faturalara dayalı indirimleri reddedilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca yapılan dava konusu tarhiyata dayanak alınan vergi inceleme raporunda, davacının 7326 sayılı Kanun kapsamında uyuşmazlık konusu dönem için vergi artırımı sonucu tahakkuk eden vergilerin ödenmesi için mahsuben iade talebinde bulunduğu, halen vergi dairesince mahsup talebinin yerine getirilmediği, söz konusu talebin olumlu sonuçlanması ve ödeme kriterinin yerine getirilmesi durumunda bu raporun dikkate alınmaması, bu rapordaki tarhiyatın yapılma şartının mahsuben iade işleminin olumsuz sonuçlanması durumunda gerçekleşmesi gerektiği, davacı şirket temsilcisinin de 7326 sayılı Kanun'un vergi artımı hükümlerinden faydalandıkları, ihracatçı firma olmaları sebebiyle ödemelerini katma değer vergisi iade alacağı ile mahsuben ödemeyi talep ettikleri ancak vergi dairesince bu talebin yerine getirilmediğini ifade ettiği tespitlerine yer verildiği, dava dilekçesi ekinde Mayıs, Haziran 2021 dönemlerine ait 24/10/2021 ve Aralık 2020 dönemine ait 30/11/2021 tarihli iade talep evrak numaralı ihracat istisnasından doğan iadeler için katma değer vergisi iade talep dilekçelerinin sunulduğu, Vergi Mahkemesince verilen ara kararıyla mahsuben iade talebinin akıbetinin bildirilmesi ile olumsuz sonuçlanması halinde buna ait bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, davalı idarece dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden davacı şirketin katma değer vergisi artırımının borçlarına mahsup taleplerine ilişkin … tarih ve … ile … tarih ve … sayılı eksiklik yazılarının davacıya gönderildiği, … tarih ve … sayılı yazıda Ekim ila Aralık 2018, Mart, Haziran ila Aralık 2019, Ocak ila Eylül 2020, Ocak ila Aralık 2021, … tarih ve … sayılı yazıda ise Ekim ila Aralık 2018, Mart, Haziran ila Aralık 2019, Ocak ila Eylül 2020 dönemlerine ait 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bendi hükümleri gereğince vergi borçlarına mahsuben iade talep edildiği, anılan yazılardaki eksikliklerin giderilmemesi halinde iade taleplerinin incelemeye sevk edileceğinin yer aldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulacağı, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak, düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği kurala bağlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetlerin katma değer vergisinden istisna olduğu, (c) bendinde ihraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait katma değer vergisinin ihracatçılar tarafından ödenmeyeceği, mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu verginin, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, ihracattan sonra terkin edileceği hükme bağlanmış, aynı Kanun’un 32. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanunun 11, 13, 14 ve 15. maddeleri uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirileceği, vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen katma değer vergisinin, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının, 7326 sayılı Kanun uyarınca katma değer vergisi artırımında bulunduğu; olayda, dava konusu tarhiyata dayanak alınan vergi inceleme raporunda, davacının vergi artırımı sonucu oluşan borçlarını ihracat işlemlerinden doğan iade alacaklarıyla mahsuben ödemek istediği belirtildikten sonra, tarhiyatın ancak mahsuben iade talebinin olumsuz sonuçlanması halinde yapılması gerektiği belirtilerek davacının anılan isteği şarta bağlanmıştır.
Öte yandan, dava dilekçesi ekinde sunulan iade talep dilekçeleriyle bu hususun desteklendiği, Vergi Mahkemesince verilen ara kararı üzerine dosyaya ibraz edilen belgelerde, davacının iade talebinin olumlu sonuçlandığına dair bilgiye rastlanılmadığı gibi davacıya gönderilen iki adet eksiklik yazısının da yer aldığı, söz konusu yazılarda da eksikliğin giderilmemesi halinde iade talebinin incelemeye sevk edileceği belirtildiğinden, davacının mahsuben iade talebinin reddedildiğinin anlaşıldığı; olayda, uyuşmazlığın çözümü için önem arz eden mahsuben iade talebinin reddinin hukuka uygun olup olmadığı değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere temyiz istemine konu edilen kararın bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 14/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)- KARŞI OY :
Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle bu faturalara dayalı indirimleri reddedilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2018 yılının Ocak dönemleri için re'sen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi salındığı ancak dava konusu tarhiyata dayanak olan vergi inceleme raporunda davacının 7326 sayılı Kanun kapsamında uyuşmazlık konusu dönem için vergi artırımında ve vergi artırımı sonucu tahakkuk eden vergilerin ödenmesi için mahsuben iade talebinde bulunduğundan bu rapordaki tarhiyatın yapılma şartının mahsuben iade işleminin olumsuz sonuçlanması şartına bağlandığı, Vergi Mahkemesince verilen ara kararı üzerine gönderilen belgelerden davacının mahsuben iade talebinin olumlu sonuçlandığına dair bilgiye rastlanılmadığı, idarece gönderilen eksiklik yazıları ve dava konusu işlemin tesis edilmesi ile de davacının mahsuben iade talebinin reddedildiğinin anlaşıldığı, böylece dava konusu tarhiyata dayanak alınan vergi inceleme raporundaki şart gerçekleştiğinden söz konusu rapora dayanılarak yapılan tarhiyatın esasının incelenerek varılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.