DANIŞTAY 3. DAIRE

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2021/805 E.  ,  2024/177 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/805
Karar No : 2024/177

TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü…
VEKİLİ: Av. …
2-(DAVACI) … Granit Mermer Sanayi ve Ticaret Limited
Şirketi
VEKİLİ: Av….

İSTEMİN KONUSU:… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ihracat istisnasından doğan 2018 yılının Eylül ila Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi alacağının nakden ve mahsuben iadesi talebiyle yapılan 09/05/2019 tarihli sayılı başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile söz konusu katma değer vergisinin faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarenin savunma dilekçesinin ve ekinde sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 2018 yılının Eylül ve Ekim dönemleri için katma değer vergisi alacağının mahsuben iadesi talebinin tamamının yerine getirildiği görüldüğünden değinilen kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığı, aynı yılın Kasım dönemine ilişkin iade talebi, davacının katma değer vergisi iade talebi yönünden özel esaslara tabi olduğundan bahisle yerine getirilmemiş ise de … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı uyarınca "Genel Esaslara" alındığı görüldüğünden, zımnen ret işleminin değinilen döneme ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, Aralık dönemi için davanın açıldığı tarih itibariyle davacı şirket tarafından katma değer vergisi iade talebiyle herhangi bir başvuru yapılmamış olduğundan, davanın değinilen kısmının esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem 2018 yılının Kasım dönemi yönünden iptal edilerek 29.466,94-TL tutarındaki iade tutarının işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmiş, aynı yılın Aralık dönemi yönünden dava incelenmeksizin reddedilmiş, Eylül ve Ekim dönemleri yönünden ise dava konusu işlem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davalı idare tarafından, davacının … Vergi Mahkemesi … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "Genel Esaslara" alındığı ancak katma değer vergisi iade talepleriyle ilgili olarak herhangi bir mahkeme kararı olmadığından "İade Talepleri" yönünden halen özel esaslara tabi olduğu, Kasım dönemine ait 112.334,95 TL tutarındaki mahsup talebinin "İade Talepleri Yönünden halen Özel Esaslara tabi olduğundan" yerine getirilmediği, aynı yılın Eylül ve Ekim dönemleri için yapılan 272.015,07 TL mahsuben iade talebinin tamamının yerine getirildiği, Aralık dönemi için ise herhangi bir iade-mahsup talebinin bulunmadığı dolayısıyla yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, şirketlerinin sahte fatura düzenlediğinden bahisle özel esaslara alınması işlemine karşı açılan davada … Vergi Mahkemesi … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verilmesi üzerine şirketin genel esaslara alındığı ancak herhangi bir hukuki dayanağı olmaksızın katma değer vergisi iade talepleri yönünden özel esaslara tabi tutularak 2018 yılının Kasım dönemine ilişkin iade taleplerinin reddedildiği, iade talepleri yönünden sistem üzerinden özel esaslara alınması sebebiyle 2018 yılının Eylül ila Aralık dönemlerine ilişkin olarak iade başvurusu sistem üzerinden gerçekleştirilemediğinden 09/05/2019 tarihinde fiziken verdikleri dilekçe ile başvuru yapılmak zorunda kalındığı, başvuru dilekçesinin inceleme ve değerlendirmeye alınmaksızın dava konusu dönemlere ilişkin usulüne uygun başvurusu olmadığından bahisle incelenmeksizin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca …-TL maktu harç alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 30/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY :
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun, "İhracat İstisnası" başlıklı 11. maddesinde, ihracat teslimlerinin vergiden istisna olduğu düzenlenmiş; aynı Kanun'un 32. maddesinde, Kanunun 11, 13, 14 ve 15. maddeleri ile 17. maddenin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirileceği, vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen katma değer vergisinin, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı hükme bağlanmıştır.
Söz konusu yetkiye istinaden 84 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğlerinde; ihracatçıların mal teslim edenlerin lehlerine doğacak katma değer vergisi iadelerine ilişkin taleplerinin öngörülen usullerce yerine getirileceği, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma fiili ile doğrudan veya dolaylı olarak ilgisi bulunan mükelleflerin iade ve mahsup taleplerinin ise özel esaslara göre yerine getirileceği belirtilmiştir.
3065 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca, katma değer vergisinden istisna teslimlerde bulunan, bu nedenle, teslimleri (ihracat/satış) sırasında, alıcılarından, teslim bedelini katma değer hariç olarak tahsil eden davacı tarafından, satılan/ihraç edilen emtiaların alışı sırasında ödenen katma değer vergisinin (ihracatları/satışları sırasında katma değer vergisi tahsil edemediğinden) indirim mekanizması çerçevesinde giderilmesinin mümkün bulunmaması nedeniyle, alışları sırasında ödenen bir kısım katma değer vergisinin genel esaslar uyarınca iadesinin mümkün bulunup bulunmadığının tetkiki uyuşmazlığın çözümü için önem arz etmekte, iadenin gerçekleştirilebilmesi için, ihracat (satış) işlemlerinin gerçeği yansıtması gerektiği gibi, yüklenilen ancak indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisinin (dolayısıyla ihracata konu edilen alışların) da gerçeği yansıtması gerekmektedir.
Mükelleflere nakden/mahsuben iade yönünden yasayla tanınan hakkın biçimsel koşulların varlığının yanı sıra gerçekte de var olduğunun denetimini yapacak olan idarenin tesis edeceği işlemlere esas yetkisinin iade talebinin nereye ve nasıl yapılacağı, iade işlemlerinde hangi belgelerin aranılacağı gibi düzenlenmelerle sınırlı olduğu yolundaki gerekçenin katma değer vergisinin kendisine özgü mekanizmasına ve istisnalar dışında, her imalatçı ve satıcının yarattığı katma değer üzerinden hesaplanan vergiden, bu malların satın alınmasında yüklenilen vergilerin indirilerek kalan tutarın Hazineye intikali ettirilmesi gayesine uygun düştüğü düşünülemez.
Uyuşmazlık döneminde katma değer vergisi yönünden özel esaslara tabi olan davacı hakkında tesis edilen 2018 yılının Kasım dönemi yönünden iptaline 29.466,94-TL tutarındaki iade tutarının işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesine dair Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Karara katılmıyorum.