DANIŞTAY 3. DAIRE

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2021/421 E.  ,  2023/3636 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/421
Karar No : 2023/3636

TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ: Av.…
2-(DAVACI) …Çelik Demir Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, 2016 yılında alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle sözü edilen faturalara konu indirimlerinin reddedilmesi suretiyle sonraki yıla devreden indirilebilecek katma değer vergisinin bulunmadığı da gözetilerek yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2017 yılının Ocak ila Mart, Mayıs ve Haziran dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile Ocak ila Mart dönemleri için üç kat, Mayıs ve Haziran dönemleri için ise tekerrür hükümleri uyarınca artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu 2016 yılının Ocak ila Mart ve Nisan ila Aralık dönemleri için yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davalar sırasıyla … Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…ile Mahkemelerinin …tarih E:…, K:…sayılı kararlarıyla reddedildiğinden yapılan tarhiyatta aykırılık bulunmadığı, 2016 yılının Aralık dönemine ait olup 2018 yılı içinde tebliğ edilen cezanın tekerrüre esas alınamayacağı gerekçesiyle üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi yönünden dava reddedilmiş, vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı ise kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:
Vergi Mahkemesi kararının, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin, …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmı ile vergi ziyaı cezasının, tekerrüre isabet eden kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen istinaf başvuruları, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Dava konusu tarhiyatın önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu 2016 yılının Ocak ila Mart dönemleri için yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davanın reddine ilişkin …Vergi Mahkemesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararına karşı yapılan davacı istinaf başvurusu, Dairelerinin 29/09/2020 tarih ve E:2020/686, K:2020/1409 sayılı kararıyla; 2016 yılının Nisan ila Aralık dönemleri için yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davanın reddine ilişkin …Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararına yöneltilen davacı istinaf başvurusu ise Dairelerinin 29/09/2020 tarih ve E:2020/716, K:2020/1410 sayılı kararı ile kısmen kabul edilerek dava konusu tarhiyatın, …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketi ile …Metal Çelik İnşaat Sanayi Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırıldığı gerekçesiyle davacı istinaf istemi bu yönden kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının, tarhiyatın değinilen firmalardan alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, davacı adına yapılan tarhiyatta ve vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, … Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden alınan fatura içeriği emtia bedellerinin banka yoluyla ve çek karşılığı ödendiği, mal alımına ilişkin nakliye belgeleri, araç nakil bilgileri ile kantar fişlerinin müfettişe ibraz edildiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Davalı temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vakıa incelenmesi yapılamayacağı kurala bağlanmıştır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca hukuki denetimle sınırlı olarak incelenen kararın; üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin, önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketi ile …Metal Çelik İnşaat Sanayi Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası ile vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Dava konusu tarhiyatın 2016 yılının Mart döneminden Nisan dönemine devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu aynı yılın Ocak ila Mart dönemleri için yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davanın reddine ilişkin …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, tarhiyatın, …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden, …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunu kabul ederek Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrasını kaldırıldıktan sonra tarhiyatın sözü edilen kısmını kaldıran …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararına yöneltilen temyiz istemleri üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 25/05/2023 tarih ve E:2021/3037, K:2023/1980 sayılı kararıyla, söz konusu kararın, tarhiyatın, …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının onandığı, …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ise bozulduğu; aynı yılın Nisan ila Aralık dönemleri için yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davanın reddine ilişkin … Vergi Mahkemesinin 08/01/2023 tarih ve E:2020/467, K:2020/6 sayılı kararının, tarhiyatın, …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden, …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunu kabul ederek Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrasını kaldırıldıktan sonra tarhiyatın sözü edilen kısmını kaldıran …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararına yöneltilen temyiz istemleri üzerine Danıştay Üçüncü Dairesinin 09/10/2023 tarih ve E:2021/420, K:2023/3632 sayılı kararıyla, 2016 yılının Mart döneminden devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu kısmının …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan bölümü ile 2016 yılının Nisan ila Aralık dönemlerinde alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirilmesinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkralarının ise onandığı, dava konusu tarhiyatın, 2016 yılının Mart döneminden devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu kısmının, …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan bölümüne ilişkin hüküm fıkrasının bozulduğu anlaşıldığından Vergi Dava Dairesi kararının, tarhiyatın, sözü edilen kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idare temyiz isteminin kısmen kabulüne,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu tarhiyatın, 2016 Mart döneminden Nisan dönemine devreden indirilebilecek katma değer vergisinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3. Davalı idare temyiz isteminin kısmen reddine,
4. Kararın; tarhiyatın, 2016 yılının Aralık döneminden 2017 yılına devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu …Demir Çelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, …Demir Çelik İnşaat Plastik ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketi ile …Metal Çelik İnşaat Sanayi Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası ile vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA,
5. Davacı temyiz isteminin reddine,
6. Kararın; tarhiyatın, 2016 yılının Aralık döneminden 2017 yılına devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu …Demir Çelik İnşaat Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
7. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına, 09/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.

İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.

İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacı şirket adına, bir kısım emtia alımlarını sahte faturayla belgelendirdiği yolunda tespitler içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan cezalı tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemlerinin, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı mükellef hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararının onamaya ilişkin hüküm fıkrasına katılmıyoruz.