DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/3156 E.  ,  2025/2787 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/3156
Karar No : 2025/2787

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İzmir Maltepe Kara Harp Okulunda muvazzaf subay adayı olarak görev yapan davacı tarafından, 3000 metre eşofmanlı koşu sınavında 40 puan aldığı gerekçesiyle muvazzaf subay adaylığı sonlandırılarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı disiplin kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; İzmir Maltepe Kara Harp Okulunda muvazzaf subay adayı olan davacının, Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma (SUTASAK) eğitimine ilişkin olarak, Beden Eğitimi ve Spor (BES) dersinde yapılan branş sınavları sonucunda, 3000 metre eşofmanlı koşu bitirme başarı taban notu 60 puan olmasına karşın, ilk sınavda 30 puan alarak başarısız olduğu, yapılan bütünleme sınavında da 33 puanla yine geçersiz not aldığı, davacının tek dersten başarısız olduğu görüldüğünden davacıya ilave bir sınav hakkı tanındığı, yapılan bu sınavda da 40 puan alması nedeniyle ilişiğinin kesildiği, davacı tarafından her ne kadar ölçümün manuel yapıldığı ve parkurun uygun olmadığına yönelik itirazlarda bulunulmuşsa da, yapılan ölçümün casio Hs-70W-1DF marka ölçüm cihazıyla usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği ve bu durumun tutanak altına alındığı, öte yandan koşunun yapıldığı parkura yönelik iddiaların da dayanaksız olduğu, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının koşu sınavında başarısız olması sonucunda muvazzaf subay adaylığının sonlandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; eğitim sürecinde tüm derslerden başarılı olmasına karşın 3000 metre eşofmanlı koşu sınavında 40 puan aldığı gerekçesiyle başarısız sayıldığı, bu sebeple teğmen olmasına bir ay gibi kısa bir süre kala muvazzaf subay adaylığının sonlandırılarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesildiği, ölçümün usulüne uygun olmadığı, kamera kaydı yapılmadığı, sınav yapılan parkurun da kriterlere uygun olmadığı, yapacağı görevin mahiyeti de dikkate alındığında koşudan dolayı elenmesinin mesleğin önceliği ve gerekliliği ile bağdaşmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının askerlik hizmeti kapsamında Samsun Sahra Sıhhiye Okulunda 45 günlük eğitiminin ardından yapılan sınavlarda başarı göstererek Şırnak/... Komando Tugayında sağlık (psikolog) asteğmen olarak görev yaptığı sırada Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından 385-386. Dönem Yedek Subaylıktan Muvazzaf Subaylığa geçiş için öğretmen (psikolog) alınacağının duyurulması üzerine başvuruda bulunduğu, yapılan sınavlarda hem akademik hem de spor alanında başarı göstererek 5 kontenjanı olan bu alıma 1. sırada girmeye hak kazanarak İzmir Maltepe Kara Harp Okulunda eğitime başladığı, SUTASAK eğitimine ilişkin olarak Beden Eğitimi ve Spor (BES) dersinde yapılan branş sınavları sonucunda, 3000 metre eşofmanlı koşu sınavında 40 puan alarak başarısız olduğu, bunun üzerine Kara Harp Okulu Maltepe Yerleşkesi Komutanlığı Disiplin Kurulunca akademik olarak başarısız duruma geldiği gerekçesiyle muvazzaf subay adaylığı sonlandırılarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "IV – Yönetmelikte tesbit edilecek hususlar" başlıklı 20. maddesinde; "(Değişik: 25/7/2016-KHK-669/26 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/26 md.) Fakülte veya yüksekokul mezunları ile yedek subaylık hizmetini yapmakta iken istekli bulunanlardan muvazzaf subay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda ve muvazzaf subaylığa nasbedilmelerinde aranacak nitelikler ve diğer hususlar yönetmelikte düzenlenir." hükmü, "II – Subaylığa nasıp" başlıklı 35. maddesinde; "...e) (Değişik: 11/2/2014-6519/26 md.) Askerlik hizmeti esnasında veya terhisini müteakip muvazzaf subaylığa geçirilmesi uygun görülenler, subaylığa nasıp onayı tarihinden geçerli olarak muvazzaf subay nasbedilirler. Bunların askerlik hizmetinde geçen süreleri nasıp tarihine eklenerek bekleme süresinden sayılır ve üst rütbeye terfileri, bu şekilde bulunan nasıplarına ve bu fıkranın (d) bendi ile 31, 32 ve 64 üncü maddelere göre yürütülür. Nasıp düzeltilmesinden dolayı maaş, maaş farkı ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez." hükmüne yer verilmiştir.
23/03/2021 günlü, 31432 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fakülte ve Yüksekokullar Askerî Öğrenci Komutanlığı ve Öğrencileri ile Fakülte ve Yüksekokullardan Yetişen Subaylara ve Astsubaylara İlişkin Yönetmelik'in "Yedek subaylık ve yedek astsubaylık hizmetleri sırasında müracaat edenlerin nasbı" başlıklı 44. maddesinde ; " (1) Yedek subaylık veya yedek astsubaylık hizmeti esnasında ya da terhisini müteakip muvazzaf subay veya muvazzaf astsubay olmak için müracaat edenlerden müracaatları uygun görülenlerin nasıpları 926 sayılı Kanuna göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
4566 sayılı Harp Okulları Kanunu'nun "Harp okulu kurulları" başlıklı 9. maddesinde; "(Değişik: 15/8/2017-KHK-694/93 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/89 md.) a)Yönetim kurulu: Rektör veya görevlendireceği bir rektör yardımcısının başkanlığında; harp okulu komutanı, dekan, dekan yardımcıları, dekan tarafından seçilecek iki bölüm başkanı, öğrenci alay komutanı ve kurmay başkanından oluşur. Başkan gerekli gördüğü hallerde kurulu toplantıya çağırır.
Yönetim kurulu; yıllık eğitim ve öğretim faaliyetlerini içeren eğitim-öğretim takvimini belirlemek, öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve akademik yetersizlik nedeniyle okuldan çıkarılmalarına karar vermek, öğrenci alay komutanlığının yürüttüğü askeri eğitim ve sair etkinlikler ile dekanlık tarafından yürütülen öğretim faaliyetleri arasındaki eşgüdümü sağlayacak tedbirleri kararlaştırmak, okulun idari işleri ve iç işleyişinin gerçekleştirilmesine dair yıllık planlamayı yapmak, harp okulunun yatırım ve bütçe tasarısını hazırlamakla görevlidir...
c) Disiplin kurulu: Rektör veya görevlendireceği bir rektör yardımcısının başkanlığında; harp okulu komutanı, dekan, öğrenci alay komutanı, dekan yardımcıları ve disiplin subayından oluşur.
Disiplin kurulu; kurula sevk edilen öğrencilerin disiplin ile ilgili safahatını ve yapılan işlemlerin ilgili mevzuata uygunluğunu inceleyerek, okuldan ilişiklerinin kesilmesine veya kesilmemesine karar verir. Okulla ilişiğin kesilmesi hakkındaki karar, Rektörün teklifi üzerine Bakan onayı ile yürürlüğe girer.", "Disiplin ve okuldan çıkarılma" başlıklı 38. maddesinde; "Harp okullarına alınan her öğrenciye disiplin notu verilir. Hangi cezalar için disiplin notundan ne miktarda düşüleceği yönetmelikte belirtilir.
Harp okullarında eğitim ve öğrenim gören öğrenciler aşağıdaki hallerde okuldan çıkarılırlar;
a) Bu Kanun hükümlerine göre çıkarılacak yönetmelik gereğince her öğrenciye verilen disiplin notunu kaybedenler,
b) Yönetmelikte belirtilecek esaslar dahilinde, öğrenci niteliğini kaybettiklerine dair yüksek disiplin kurulunca haklarında karar verilenler,
c) Bu Kanunun 37 nci maddesinin (a) bendinde belirtilen süreler içerisinde eğitim ve öğrenimlerini tamamlayamayanlar,
d) Mahkeme kararı ile öğrencilik hukukunu kaybedenler,
e) Sağlık kurullarınca verilecek raporlara dayalı olarak sağlık durumları bakımından harp okulu öğrenimine devam imkânı kalmayanlar,
f) Giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları öğrenim sırasında anlaşılanlar veya öğrenim süresi içinde bu nitelikleri değişenler..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlık; İzmir Maltepe Kara Harp Okulunda muvazzaf subay adayı olan davacının, akademik olarak başarısız duruma geldiği gerekçesiyle disiplin kurulunca muvazzaf subay adaylığı sonlandırılarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesinden kaynaklanmaktadır.
Uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle akademik başarısızlık nedeniyle okuldan ilişik kesme işleminin hangi makam tarafından tesis edilmesi gerektiğinin ortaya konulması gerekmektedir.
926 sayılı Kanun ve buna ilişkin Yönetmelikte yedek subaylıktan muvazzaf subaylığa geçenlerin SUTASAK eğitiminde başarısız olmaları halinde ilişiklerinin nasıl kesileceğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
4566 sayılı Harp Okulları Kanunu'nun 9. maddesinde ise, harp okulunda hangi kurulların bulunduğu ve bu kurulların görevleri düzenlenmiş olup, anılan maddede yönetim kurulunun görevleri arasında, öğrencilerin akademik yetersizlik nedeniyle okuldan çıkarılmalarına karar vermek sayılmış, disiplin kurulunun ise; kurula sevk edilen öğrencilerin disiplin ile ilgili safahatını ve yapılan işlemlerin ilgili mevzuata uygunluğunu inceleyerek, okuldan ilişiklerinin kesilmesine veya kesilmemesine karar vermekle görevli olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda, İzmir Maltepe Kara Harp Okulunda muvazzaf subay adayı olarak eğitim gören davacının, akademik olarak başarısız duruma geldiği gerekçesiyle okuldan çıkarılması işleminin yönetim kurulunca tesis edilmesi gerekirken, disiplin kurulunca tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 28/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.