DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/7545 E.  ,  2023/6196 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7545
Karar No : 2023/6196

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Eskişehir İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, ''iş sahiplerini ya da herhangi bir nedenle emniyet binalarına gelen ya da getirilenleri dövmek'' fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşlikatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-1 maddesi uyarınca "12 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin 30/11/2017 günlü, E:2016/6755, K:2017/23514 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle yeniden yapılan inceleme sonucunda Eskişehir 2. İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; davacının da aralarında bulunduğu ilgililer hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda hazırlanan rapor, darp edilen T.C.E. isimli kişinin olay nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü manevi zararın tazmini için Mahkemelerinin E:… (sehven E:… yazılmıştır) sayısına kayden açılan dava dosyası ile Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının … soruşturma ve 2015/5752 numaralı iddianamesinde yer alan bilgi, belge, kamera kayıtları ve ifadelerin birlikte incelenmesi neticesinde; davacının da içinde bulunduğu polis ekibinin, 02/06/2013 gününde protesto gösterilerine katılan T.C.E.'yi saklandığı yerde bulup darp etmelerine ilişkin fiilleri sabit olsa da, davacıya verilen disiplin cezasının dayanağı olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-1 bendinde yer alan ve "12 ay uzun süreli durdurma" cezası gerektiren "iş sahiplerini ya da herhangi bir nedenle emniyet binalarına gelen ya da getirilenleri dövmek" fiilinin, 08/07/2015 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 26/06/2015 günlü, 7911 sayılı kararına ekli Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair Tüzüğün 3. maddesiyle yürürlükten kaldırılması nedeniyle, suç ve cezada kanunilik ilkesi uyarınca hukuki dayanağı ortadan kalkan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; yürütülen soruşturma sonucunda davacı hakkında isnat edilen eylemin sübuta erdiği, yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri esas alınmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; 04-05/12/2014 tarihlerinde bazı ulusal medya ve internet haber sitelerinde, 2013 yılında Eskişehir ilinde yaşanan Gezi Parkı eylemleri sırasında meydana gelen ölüm olayıyla ilgili yargılanmakta olan ve görevden uzaklaştırılan M.S. isimli polis memuru hakkındaki haber içeriklerinde yer alan iddialar ile Eskişehir C. Başsavcılığınca … numarasına kayden yürütülen soruşturma kapsamında, Eskişehir Gezi Parkı eylemlerine katılan müşteki T.C.E.'nin; toplumsal olaylara çevik kuvvet müdahalesi esnasında eski otogar içerisinde 15 - 20 kişilik çevik kuvvet personelinin kendisini darp ederek yaraladığını, kendisini yakalayan ve indirdikleri avluda 10 civarında polisin tekrar darp ettiğini ve gözaltına alındığını, gözaltına alındıktan sonra araçla götürüldüğü Ak Parti binası önünde araç içerisinde yeniden darp edildiğini ve araçla hastaneye giderken görevli polisler tarafından öldürülmekle tehdit edildiğini iddia etmesi üzerine yapılan soruşturma sonucunda; T.C.E. isimli şahsın, 03/06/2013 tarihinde katıldığı Gezi Parkı eylemlerinde Çevik Kuvvet müdahalesi sonrasında korunmak için eski otogarda metruk bir binanın içerisine sığındığı, binada saklanmakta iken 3 polis memuru tarafından yakalanarak tekme tokat darp edildiği yönündeki müşteki ifadesi ve teşhisinin, bir başka polis memuru M.S.'nin beyanı ve teşhisiyle doğrulandığı, KGYS kamera görüntüsü ve ATS verilerinin söz konusu beyanlarla örtüştüğü, eyleme katılan T.C.E.'nin gösteriler esnasında zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın içerisinde yakalanmayıp, göstericiler dağıldıktan sonra tek başına yakalandığı, yakalanması sonrasında aralarında davacının da bulunduğu görevli memurlarca darp edildiğinin anlaşıldığı, davacının eylemine uyan dava konusu disiplin cezasıyla tecziyesi üzerine de temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunduğu şekliyle (mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-1 maddesinde; "İş sahiplerini ya da herhangi bir nedenle Emniyet binalarına gelen ya da getirilenleri dövmek" fiili, 12 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış olup; anılan madde, 08/07/2015 günlü, 29410 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu kararına ekli "Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair Tüzük"ün 3. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Tüzüğün "Memurluktan çıkarma" başlıklı 9. maddesinde ise, memurluktan çıkarma cezası için Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(f) maddesinde, "(Değişik: 13/2/2011 - 6111/111 md.) Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak" eylemi, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında gösterilmiştir.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." şeklindeki geçiş hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Somut uyuşmazlıkta; davacının 12 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına dayanak oluşturan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 7/A-1 maddesinin, 08/07/2015 günlü, 29410 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair Tüzüğün 3. maddesiyle yürürlükten kaldırılmasının, davacı lehine veya aleyhine bir durum oluşturup oluşturmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Anılan Tüzüğün 7/A-1 maddesindeki düzenleme yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, söz konusu değişikliğin gerekçesinde; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 13/02/2011 günlü, 6111 sayılı Kanun'la değiştirilen 125. maddesinin (E) bendinin (f) alt bendinde yer alan "amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak" hükmüne paralel şekilde astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını ve iş sahiplerini ya da herhangi bir nedenle emniyet binalarına gelen ya da getirilenleri dövme fiiline Tüzüğün 9. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi hususunda düzenleme yapıldığı belirtilmiştir.
Dolayısıyla Tüzükte, 12 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılan "iş sahiplerini ya da herhangi bir nedenle emniyet binalarına gelen ya da getirilenleri dövmek" fiilinin, disiplin cezasını gerektiren fiil olmaktan çıkarılmadığı, tam tersine, aynı fiile yönelik olarak daha ağır nitelikteki Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesi öngörülmektedir.
İzah edilen nedenlerle, lehe olan normun uygulanması ilkesi çerçevesinde işbu dava konusu uyuşmazlıkta, davacının lehine olan ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan Tüzük hükümleri esas alınarak hukuki incelemenin yapılması zorunluluk arz etmektedir.
Dava konusu olay hakkında yürütülen adli ve idari soruşturmalar çerçevesinde elde edilen bilgi ve belgelerden; müşteki T.C.E. hakkında Eskişehir Yunus Emre Devlet Hastanesinden 03/06/2013 günü, saat 02:58'de alınan Dr. Giriş Raporu'nda, "Boyun arka kısmı, sırtın üst, omuzun arka sağ kısmı, sırtın sağ tarafı, sol bel bölgesi, sol kulak arka kısmı, alın, burun, üst dudak, sağ el bilek, sol bilek, sol uyluk, sol bacak" olmak üzere vücudun on üç noktasında ekimoz, abrazyon ve ağrı tespiti, ayrıca burun kırığı olduğu KBB ve Ortopedi Konsültasyonu istendiği şeklinde darp edildiğinin belirtildiği, ayrıca Eskişehir Adli Tıp Şube Müdürlüğünün 04/06/2013 günlü Raporunda da, "kemik kırığına neden olan yaralanma, yaşamını tehlikeye sokan bir durum olmadığı, kemik kırığının hayat fonksiyonlarını (3) orta derecede etkileyecek nitelikte olduğu, BTM ile giderilebilecek nitelikte olmadığı" şeklinde tespite yer verildiği; müştekinin gösterdiği olay yerinde 12/06/2013 günü gerekli incelemelerin yapıldığı ve elde edilen kan bulgularının müştekiye ait olduğunun hazırlanan uzmanlık raporuyla ortaya konulduğu; KGYS kamera görüntüleri, araç takip sistemi verileri, telsiz telefon görüşme kayıtları ile alınan ifadelerden, müştekinin korunmak için sığındığı eski otogar içerisindeki metruk binada, TEM Şube Müdürlüğü görevlilerinden A.A., ...l (davacı) ve İ.E. tarafından yakalandığının belirlendiği, polis memuru M.S.'nin ifadesinde ve yaptırılan fotoğraflı teşhiste, müştekinin metruk binadan sağında A.A., solunda Ahmet Kızıl (davacı), arkasında ise İ.E.'nin bulunduğunu ve tekme, yumruk döverek aşağı indirdiklerini beyan ettiği, T.C.E'nin alınan ifadesinde ve fotoğraflı teşhisinde de, kendisini metruk binada yakalayarak darp edenlerin üç kişi olduğunu ve bunlardan birisinin de polis memuru Ahmet Kızıl (davacı) olduğunu belirttiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan; Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacının, davaya konu müşteki T.C.E. isimli şahsın darp edilmesi olayına yönelik olarak yargılandığı ceza davasında, ... Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, "kasten yaralama" suçunu işlediği sabit görülerek neticeden 1 Yıl 11 Ay 10 Gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına, yasal şartları oluştuğundan cezanın ertelenmesine ve 2 yıl denetim süresi belirlenmesine karar verildiği, anılan karara yönelik istinaf başvurusunun da … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla esastan reddedilerek, ilk derece mahkemesi kararının kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda; Eskişehir ilinde Gezi Parkı eylemlerine katılan T.C.E. isimli şahsın zor kullanma yetkisine ilişkin sınır aşılmak suretiyle yakalanarak darp edilmesi olayına yönelik davacının, "iş sahiplerini ya da herhangi bir nedenle emniyet binalarına gelen ya da getirilenleri dövmek" fiili sübuta erdiğinden, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-1 maddesi uyarınca, eylemine uyan 12 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık; işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı Kanun maddesinin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.