DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/6420 E.  ,  2024/764 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6420
Karar No : 2024/764

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Van İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesinde düzenlenen "korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiilini işlediğinden bahisle 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Tüzüğün 15. maddesi uyarınca bir derece alt ceza olan 10 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Van Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; soruşturma kapsamında alınan ifadelerden ve soruşturma dosyasındaki bilgi ve belgelerden, Geri Gönderme Merkezinde kalan ve hakkında sınır dışı etme kararı alınarak idari gözetim altında bulunan yabancı uyruklu şahsın, davacının gözetimi altında götürüldüğü hastane dönüşünde kaçtığının sabit olması karşısında, mesleği gereği toplumda asayişin sağlanması ve hakkında suç şüphesi bulunan, yakalama kararı bulunan vs. kişilerin yakalanması ve yargı organlarına teslim edilmesiyle görevli olan davacının, hakkında idari gözetim kararı nedeniyle yakalanarak Geri Gönderme Merkezine getirilen yabancı uyruklu şahsın kaçmasına engel olamaması nedeniyle kusurlu olduğu sonucuna varılmış olup, davacının bu fiilinin karşılığı Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7-D/2 maddesi uyarınca ve bir alt ceza uygulanmak suretiyle 10 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; disiplin cezasına konu olan fiilinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesinde düzenlenen kınama cezasıyla ilgili olduğu, hakkında idari gözetim kararı bulunan yabancı uyruklu şahsın sanık ya da suçlu olmadığı, olayda kullanılan aracın fiziki bakımdan yetersiz olduğu, aynı somut olayda diğer polis memuruna verilen disiplin cezasının ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla iptal edildiği, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin 1. cümlesinin Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile iptal edilmesi sebebiyle uygulanmasına devam edilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; Van İl Emniyet Müdürlüğü Yabancılar Şube Müdürlüğüne bağlı Geri Gönderme Merkezinde kalan ve hakkında sınır dışı etme kararı alınarak idari gözetim altında bulunan yabancı uyruklu şahsın, 11/07/2014 günü saat 21:20 sıralarında rahatsızlandığını beyan etmesi sebebiyle polis memuru olan davacının da aralarında bulunduğu ekiple Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesine götürülerek tedavisini yaptırdıkları, saat 23:15 sıralarında Geri Gönderme Merkezine intikal ettiklerinde şahsın araçta olmadığını fark ettikleri, konu ile ilgili olarak yapılan disiplin soruşturması sonucu düzenlenen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda davacının, yabancı uyruklu şahsın hastaneye intikali ve Geri Gönderme Merkezine dönüşüne kadar olan sürede şahsın gözetimleri altında olduğu, ancak şahsın kaçabilme ihtimaline karşı herhangi bir önlem/tedbir almaması nedeniyle disiplin yönünden kusurlu bulunduğunun belirtildiği, soruşturma raporunun Van Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunda görüşülerek verilen ... tarih ve ... sayılı kararla, davacının fiilinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesindeki "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak," fiilini oluşturduğundan bahisle 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, sicil özeti dikkate alınarak bir alt ceza olan 10 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılması üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7. maddesinin (D) bendinin 2. alt bendine göre "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" eylemi 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirmekte olup, aynı Tüzüğün 15. maddesinde ise, "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." kuralı yer almıştır.
08/03/2018 tarihli, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendinin 2. alt bendinde ise; "Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiili 20 ay uzun süreli durdurma disiplin cezasını gerektirmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiği hususunun karara bağlanması gerekmektedir.
Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.
İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezasıyla cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Ancak lehe hükmün uygulanması amacıyla verilecek bir iptal kararının lehe olan hükme uygun olarak yeni bir disiplin cezası verilmesine engel olmayacağı da tabiidir.
Bu durumda; dava konusu disiplin cezasının dayanağı olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7. maddesinin (D) bendinin 2. alt bendinde düzenlenen disiplin cezası, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendinin 2. alt bendinde düzenlenen disiplin cezasıyla karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile lehe bir düzenlemenin getirildiği görüldüğünden, 7068 sayılı Kanun'da yer alan söz konusu lehe düzenlemeler de dikkate alınarak İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.