DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/3702 E.  ,  2023/6072 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3702
Karar No : 2023/6072

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Valiliği

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Mardin ili, Dargeçit İlçe Emniyet Amirliği emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-9 ve 15. maddeleri gereğince "bir günlük aylık kesimi" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Mardin Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince, Danıştay Beşinci Dairesinin 27/06/2018 günlü, E:2016/22830, K:2018/15229 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararla; polis memuru olarak görev yapan davacının, ithamda bulunduğu emniyet müdürü hakkında herhangi bir somut veri/delil olmadan zan altında bırakacak söylemlerde bulunması ve ileri sürdüğü hususlar yönünden emniyet müdürü hakkında yapılan disiplin araştırması sonucunda ''Soruşturma Açılmasına Gerek Olmadığı'' neticesine ulaşılması dikkate alındığında, "Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını, üstlerini ya da amirlerini haksız yere şikayet etmek" fiilinin sübuta erdiği sonucuna varıldığından, davacının söz konusu eyleminin karşılığı olan disiplin cezasıyla tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, soruşturma dosyası kapsamında eşinin beyanları doğrultusunda gerekli araştırmanın yapılmadığı, tanık olarak dinlenmesini istediği kişilerin dinlenmediği, Danıştay Onikinci Dairesinin BİMER'e şikayet konusunda emsal kararının olduğu, istemlerinden hiçbirinin dikkate alınmadığı, bu durumun Anayasa'da yer verilen şikayet hakkı ile hak arama hürriyetine aykırılık teşkil ettiği, bu haliyle Mahkeme kararının eksik inceleme sonucu verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI: Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının onanması gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Dargeçit İlçe Emniyet Amirliği kadrosunda görev yapan davacının, göreve başlamadan önce kendilerini başkomiser ve emniyet amiri olarak tanıtan kişilerin kendisi için Dargeçit İlçe Emniyet Amirliğinde tavassutta bulunduğu, daha sonraki dönemlerde ise terör ve asayiş bürolarında görevlendirilmediği için siyasi parti temsilcilerini araya koyarak gündüz çalışılacak bürolarda görevlendirilmesi için talepte bulunduğu, istenilen yerde görev verilmeyince verilen görevler hakkında dedikodu mahiyetinde yorumlar yaptığı, ayrıca oturmuş olduğu lojmanla alakalı 29/11/2013 tarihinde BİMER'e iki kez başvuru yaparak zorunluluk olmadan rütbe sırasına uymayarak amiri ile ilgili asılsız iddialarda bulunduğundan bahisle … günlü, … sayılı "Olur" ile başlatılan disiplin soruşturması sonucu düzenlenen raporda; davacının, tavassutta bulunma ve dedikodu yapma iddialarını destekleyen bir delil söz konusu olmadığından ilgili suçların sübuta ermediğine, her ne kadar davacının BİMER'e lojman ile alakalı yaptığı başvuruda silsile yolunu takip etmediği ve zorunluluk olmadan rütbe sırasına uymadığı açık ise de; anılan eylemin 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu ve 3071 sayılı Dilekçe Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve bununla ilgili olarak Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 4/3 maddesinin uygulanmamasının uygun olacağı, diğer taraftan davacının BİMER başvurusundaki isnatları nedeniyle Derik İlçe Emniyet Amiri İ.U. hakkında yapılan inceleme sonucunda soruşturma açılmasına gerek görülmediği ve davacının bu şekilde amirini haksız yere şikayet ettiğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-9 maddesinde belirtilen 4 ay kısa süreli durdurma cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de; aynı Tüzük'ün 15. maddesi uyarınca "bir günlük aylık kesimi" cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği; Mardin İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile teklif doğrultusunda dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün "kısa süreli durdurma" başlıklı 6/A maddesinin 9. fıkrasında; "Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını, üstlerini ya da amirlerini haksız yere şikayet etmek" fiilinin "4 ay süreyle durdurma" cezası ile cezalandırılacağı, anılan Tüzük'ün 15. maddesinde ise kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısının uygulanabileceği kurala bağlanmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, "Müracaat, şikayet ve dava açma" başlıklı 21. maddesinde, "Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikayet ve dava açma hakkına sahiptirler. Müracaat ve şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile şikayet edilen amirler atlanarak yapılır. Müracaat ve şikayetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Müracaat ve şikayetlerle ilgili esas ve usuller Başbakanlıkça hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almıştır.
Anılan hükme istinaden hazırlanan ve 12/01/1983 günlü, 17926 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelik'in "Şikayet edenin sorumluluğu" başlıklı 10. maddesinde ise, "Şikayet haklarını kullanan Devlet memurlarına şikayetlerinden dolayı bir ceza verilemez. Ancak, şikayet haklarını bu Yönetmelikte tespit edilen usul ve esaslara aykırı surette kullananların veya her ne surette olursa olsun bu haklarını kullanırken bir suç işleyenlerin sorumlulukları saklıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile Devlet memurlarına, demokratik bir hak olarak, amirleri veya kurumlarının kendileri ile ilgili idari eylem ve işlemlerinden dolayı şikayet hakkı verilmiş ve söz konusu hakkını kullanan Devlet memurlarına, Yönetmelik'te tespit edilen usul ve esaslara aykırı surette davranmamaları veya her ne surette olursa olsun bu haklarını kullanırken bir suç işlememiş olmaları kaydıyla ceza verilemeyeceği belirtilmek suretiyle bu hak güvence altına alınmış olup, bu güvencenin disiplin hukuku anlamındaki cezai işlemleri ve mahiyeti itibarıyla cezalandırmaya yönelik her türlü işlemi kapsayacağı tartışmasızdır.
Olayda, her ne kadar davacının yaptığı BİMER başvurusu sonucunda emniyet müdürü İ.U. hakkında ''Soruşturma Açılmasına Gerek Olmadığı''na karar verilmiş ise de, davacının yaşadığını iddia ettiği sorunlarla ilgili durumunu sözlü ve yazılı olarak bildirerek gerekenin yapılmasını istediği; ancak emniyet müdürü tarafından davacının şikayetlerinin çözüme kavuşturulamaması üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 10. maddesinde düzenlenen ''şikayet hakkını'' kullanarak BİMER'e yaptığı başvurusunda, amirini haksız yere şikayet etmek maksadının bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : İdare Mahkemesi kararı usul ve hukuka uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.