DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/3137 E.  ,  2023/6237 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/3137
Karar No : 2023/6237

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğünde Başkomiser olarak görev yapan davacının, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde KOM Grup Amiri olarak görev yaptığı sırada, "izinsiz olarak görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-14 maddesi uyarınca bir günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Mardin Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince Danıştay Beşinci Dairesinin 14/12/2018 günlü, E:2016/56223, K:2018/18351 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararla; dosyada bulunan belgelerden, Kızıltepe Kaymakamlığına hitaplı, 16/01/2015 tarihli bir ihbar mektubu olduğu ve içeriğinde, davacının 6-7 Ocak tarihleri arasında Ankara'da bulunan bir pavyonda bayanlarla beraber olduğu, sürekli olarak il dışına çıktığı ve pavyonlara takıldığı şeklinde iddialarda bulunulduğu, anılan mektubun, Kaymakamlık tarafından konunun araştırılarak gerektiğinde soruşturma yapılması talimatı ile İlçe Emniyet Müdürlüğü Büro Amirliğine havale edildiği, mektuba 21/01/2015 tarihinde evrak kayıt numarası verildiği, ancak herhangi bir işlem yapılmadığı, davacı hakkında başlatılan başka bir soruşturma sırasında davacının ifadesinde 6-7 Ocak tarihlerinde il dışına çıktığını belirtmesi üzerine alınan 25/06/2015 tarihli ek tahkikat onayı üzerine yapılan soruşturma sonucu dava konusu işlemin tesis edildiği, bu durumda, anılan ihbar mektubu ile davacının izinsiz olarak il dışına çıktığı idarece öğrenildiği açık olup, soruşturma zaman aşımı süresi geçtikten sonra verilmiş olan 25/06/2015 tarihli soruşturma oluruna dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı hakkındaki 16/01/2015 tarihli ihbar mektubuna ilişkin 21/01/2015 tarihinde Kızıltepe Kaymakamlığınca soruşturma başlatıldığı, soruşturmacı görevlendirildiği, ancak davacı hakkında Emniyet Genel Müdürlüğünce polis başmüfettişi görevlendirilerek başlatılan başka bir soruşturma kapsamında mükerrer soruşturma yapılmaması amacıyla polis başmüfettişliğince yürütülen soruşturmaya eklendiği ve böylece değerlendirilerek karar alındığı, bir ay içinde soruşturma başlatıldığı, zamanaşımının bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : İstemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Mardin ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde KOM Grup Amiri olarak görev yapan davacı hakkında, 6-7 Ocak 2015 tarihlerinde Ankara'da bulunduğuna dair 16/01/2015 tarihli ihbar dilekçesi, mesaj ve e-mail yollarıyla diğer hususlarda çeşitli iddialarda bulunulması nedeniyle yapılan soruşturma sonucu Mardin Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü ... sayılı kararı ile diğer iddialara ilişkin ceza tayinine mahal olmadığına, "izinsiz olarak görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak", "izinsiz veya kurumca kabul edilir özrü olmaksızın 24 saate kadar görevine gelmemek" fiilerini işlediğinden bahisle birer günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine "izinsiz olarak görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak" fiili nedeniyle verilen bir günlük aylık kesimi cezasının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-14. maddesinde, "izinsiz olarak görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak" aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde,
"Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,(...) başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler. Bu nedenle, disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.
Öte yandan, yukarıda metnine yer verilen hükümle düzenlenen ve ilgililer bakımından güvence niteliği taşıyan zamanaşımı süreleri, kamu düzenine ilişkin olmaları nedeniyle disiplin soruşturmasını/kovuşturmasını açmaya yetkili amirlerce uyulması zorunlu olan süreler olduğundan, bu süreler geçirildikten sonra yapılan soruşturma esas alınarak verilen disiplin cezaları hukuka aykırı olacaktır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü değerlendirildiğinde, fiilin işlenildiğinin öğrenilmesinden itibaren bir ay içerisinde disiplin soruşturmasına başlanılmadığı takdirde disiplin cezasının verilemeyeceği açık olup, uyuşmazlık disiplin cezasına konu fiilin öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanılıp başlanılmadığına ilişkin bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkındaki 6-7 Ocak 2015 tarihlerinde Ankara'da bulunduğuna dair 16/01/2015 tarihli ihbar dilekçesinin 21/01/2015 tarihinde Mardin ili Kızıltepe İlçe Emniyet Müdürlüğü kayıtlarına girdiği, aynı tarihte ... günlü ... sayılı yazı ile söz konusu dilekçe de yer alan iddiaları araştırmak ve gerekiyorsa soruşturma yapmak üzere muhakkik tayin edilerek soruşturma Olur'u verildiği, hatta 18/02/2015 tarihinde muhakkik tarafından konuyla ilgili davacının ifadesinin alındığı, davacı hakkında İl Jandarma Komutanlığı ihbar hattına gelen ihbar ve Mardin Valiliği internet adresine gönderilen mesaj ile çeşitli iddialarda bulunulması üzerine bu iddialarla ilgili 17/02/2015 tarihli soruşturma Olur'u ile ayrı bir muhakkik daha görevlendirildiği, daha sonra Ankara il Emniyet Müdürlüğüne e-mail yoluyla davacı hakkında bir diğer ihbar gelmesi üzerine 24/02/2015 tarihli yazı ile polis başmüfettişlerinin görevlendirildiği, 10/03/2015 tarihli yazı ile önceki soruşturma dosyalarının polis başmüfettişine gönderildiği, 25/06/2015 günlü ek tahkikat onayı ile davacının 6-7 Ocak 2015 tarihlerinde Ankara''ya gidip dönmesi olayının polis başmüfettişlerince yürütülen soruşturmaya dahil edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, Danıştay Beşinci Dairesinin 14/12/2018 günlü, E:2016/56223, K:2018/8351 sayılı bozma kararına uyularak verilen İdare Mahkemesi kararında; 16/01/2015 tarihli ihbar mektubu ile davacının izinsiz olarak il dışına çıktığının idarece öğrenildiği, 21/01/2015 tarihinde söz konusu mektuba evrak kayıt numarası verildiği, ancak herhangi bir işlem yapılmadığı, soruşturma zaman aşımı süresi geçtikten sonra verilmiş olan 25/06/2015 tarihli soruşturma oluruna dayalı olarak dava konusu işlemin tesis edildiği gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ise de; 16/01/2015 tarihli ihbar dilekçesinin 21/01/2015 tarihinde Mardin ili Kızıltepe İlçe Emniyet Müdürlüğü kayıtlarına girdiği, aynı tarihte ... günlü ... sayılı yazı ile söz konusu dilekçe de yer alan iddiaları araştırmak ve gerekiyorsa soruşturma yapmak üzere muhakkik tayin edilerek soruşturma Olur'u verildiği, 18/02/2015 tarihinde muhakkik tarafından konuyla ilgili davacının ifadesinin alındığı, dolayısıyla, kanunda öngörülen bir aylık soruşturma zamanaşımı süresi içerisinde soruşturmaya başlandığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu olayda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesinde düzenlenen bir aylık soruşturmaya başlama zamanaşımı süresinin geçirilmesi söz konusu olmadığından, uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, soruşturma zamanaşımı süresinin geçirildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.