DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/18357 E.  ,  2024/499 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/18357
Karar No : 2024/499

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Davacının, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü’nün 8/7 ve 8/14 maddeleri uyarınca iki kez meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile hesaplanarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00.-TL maddi ve 20.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmesi istemiyle açılan davada; davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı karar, davacının temyizi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 28/11/2017 günlü, E:2016/19010, K:2017/23474 sayılı kararıyla; söz konusu meslekten çıkarma cezalarının her biri için 2577 sayılı Kanun’un 5. maddesinin 1. fıkrası uyarınca ayrı ayrı dava açılmak üzere dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, bozma kararına uyularak adı geçen Mahkemece verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla, 2577 sayılı Kanun'un 15/1-(d) maddesi uyarınca dava dilekçesinin reddine hükmedilmiş; dava, yasal süresi içerisinde iki ayrı dava olarak yeniden açılmıştır.
Dava Konusu İstem: Dava; Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının “Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak” fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/14 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile hesaplanarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00.-TL maddi ve 20.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; dosya içindeki soruşturma raporu ve eklerindeki beyanlar, ifade tutanakları ve telefon dinleme kayıtlarına göre; davacının telefonla sık sık görüştüğü ve ilişki içinde bulunduğu kişilerin uyuşturucu kaçakçısı olduğunu bildiği halde, şahısların bu faaliyetlerine müdahale etmediği ve bu faaliyetleri yetkili makamlara bildirmediği, davacının bu eyleminin de Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/14 maddesindeki "Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" disiplin suçunu oluşturduğu ve bu fiile karşılık gelen cezanın da "meslekten çıkarma" cezası olduğu, ayrıca davacının telefonla görüştüğü ve ilişki içinde olduğu şahısların uyuşturucu ve kanunen yasaklanan işlerle iştigal ettiğini bilmesine rağmen bu suçun önlenmesi ve şahısların yakalanması için gerekli girişimde bulunmadığı anlaşıldığından davacının bu eylemiyle de Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 14. fıkrasında ifade edilen "Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiilini işlediği bu fiilin karşılığı disiplin cezasının da "meslekten çıkarma" cezası olduğu, dolayısıyla davacı hakkında yapılan soruşturma ve elde edilen delillere göre davalı idarece davacıya verilen meslekten çıkarma cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, hukuka aykırı bulunmayan işlem sebebiyle davacının maddi ve manevi tazminat talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/14 maddesindeki fiil nedeniyle davacı hakkında somut bir olay isnat edilmediği ve buna ilişkin savunmasının alınmadığı, işlemin bu nedenle hukuka aykırı olduğu, davacının sırf polis olmasından dolayı görüştüğü kişilerin uyuşturucu kaçakçısı olduğunu anlaması gerektiğinin düşünüldüğü, İdare Mahkemesince bu gerekçe ile ret kararı verildiği; ancak davacının bunu anlayacağı bir konuşmanın geçmediği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI: Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Üye …'nın; "uyuşmazlıkta; ... İdare Mahkemesince, Danıştay Beşinci Dairesinin bozma kararına uyularak, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesi hükmü gereğince verilen dilekçe ret kararı sonucunda, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmayan iki meslekten çıkarma cezasının her birine ayrı ayrı dava açıldığı, dilekçe ret kararının niteliği gereği bu davaların her birinin yeni ve birbirinden bağımsız davalar olduğu, dolayısıyla dilekçe ret kararı üzerine açılan yeni davalarda kararın verildiği tarih itibarıyla davacı tarafından yapılan kanun yolu başvurusunda yürürlükte bulunan 2577 sayılı Kanun'un 45 inci maddesindeki düzenlemenin dikkate alınması gerektiği, ilk derece mahkemesi tarafından verilen esasa ilişkin ilk karar, bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten (20/07/2016) önce olmasına rağmen, bozmaya uyularak 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi hükmüne aykırılık nedeniyle verilen dilekçe ret kararı üzerine, iki kez meslekten çıkarma cezasının her birine karşı ayrı ayrı açılan davaların yeni ve birbirinden bağımsız davalar olduğu ve bu davalarda verilen kararların da bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başladığı tarihten (20/07/2016) sonra verildiği dikkate alındığında, davacı tarafından yapılan kanun yolu başvurusunun istinaf başvurusu olduğu ve anılan Kanun hükümleri uyarınca bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesine tabi olduğundan, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın temyiz incelemesine tabi olması gerektiği" yolundaki ayrışık oyuna karşılık, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca ilk mahkeme kararı olan … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının, 20/07/2016 tarihinden önce verilmiş ve kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümlere tabi bir karar olması nedeniyle temyiz incelemesi neticesinde bozulması ve ilk derece mahkemesince bozma kararına uyularak dava dilekçesinin reddine karar verilmesi üzerine, yenilenen dilekçe ile açılan davada yapılan yargılama sonucunda adı geçen mahkemece verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın da, ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere ve dolayısıyla doğrudan temyize tabi olduğuna oyçokluğuyla karar verilmek suretiyle, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı kaldırılarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/14 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile hesaplanarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00.-TL maddi ve 20.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmesi istemiyle, temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 14. fıkrasında; "Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuşlardır.
"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.
Uyuşmazlıkta; uyuşturucu madde ticareti suçuna ilişkin olarak düzenlenen soruşturma kapsamında 30/03/2011 tarihinde 15 şahıs ile birlikte A.T. , V.D. İsimli sahısların da yakalandığı, bu soruşturma kapsamında yapılan teknik takip bulguları sonuçlarına göre, davacı ile A.T. İsimli şahıs arasında geçen telefon görüşmelerinin elde edilmesi ile şahıslardan A.T.'nin ifadeleri üzerine, davacı hakkında başlatılan soruşturma sonucunda, davacının uyuşturucu kaçakçılarının faaliyetlerini bildiği halde müdahale etmeyip yetkili birimlere bildirmemesiyle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/14. maddesindeki fiili işlediğinden bahisle dava konusu disiplin cezasının tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, A.T., V.D. isimli şahıslardan birinin üzerinde uyuşturucu bulunması, diğerinin ise sahte sürücü belgesi bulundurması nedeniyle 14/06/2010 tarihinde, o sırada görevli bulunduğu Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğü Bostancı Polis Merkezine getirilmeleri sonrasında davacının bu şahıslarla iletişiminin başladığı anlaşılmakla birlikte, gerek telefon görüşme kayıtlarının gerekse soruşturma kapsamında alınan ifadelerin değerlendirilmesi neticesinde, davacının bu şahısların uyuşturucu kaçakçılığına ilişkin faaliyetlerini bildiği, gördüğü, buna rağmen müdahale etmediği ve yetkili birimlere bildirmediği hususunun ortaya konulamadığı, davacıya isnat edilen ve dava konusu işlem ile cezalandırılmasına neden olan fiilin sübut bulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren İdare mahkemesine gönderilmesine,
4. Kararın bir örneğinin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/01/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.