DANIŞTAY 2. DAIRE

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/13948 E.  ,  2024/456 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/13948
Karar No : 2024/456

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı
VEKİLİ: 1. Hukuk Müşaviri Yrd. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Dava; Kilis İl Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacının "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin … günlü, … sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali le işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:… , K:… sayılı kararıyla; dava dosyası ile soruşturma raporu ve eki belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davacının derse girmeyen görevlilerin derse girmiş gibi gösterilip ödeme yapılması fiili ile projede yer almayan kurumlarda görev yapan eğitim görevlilerinin projede görev almalarını sağlama fiilini işlediği, sübuta eren bu fiillerine uyan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 7. fıkrası uyarınca ''meslekten çıkarma'' cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; davacının istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; hakkında yürütülen soruşturmaya ilişkin evrakların kendisine ancak ücret karşılığında verileceğinin bildirildiği, yeterli süre verilmemesi sebebiyle savunma hakkının engellendiği, soruşturmaya konu fiilin açıkça ortaya konulmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Dava dosyasının incelenmesinden; Kilis İl Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacının, hakkında açılan disiplin soruşturması sonucu düzenlenen soruşturma raporunda özet olarak; Kilis İl Emniyet Müdürlüğü Toplum Destekli Polislik Şube Müdürlüğünce, 17 Haziran - 30 Ekim 2013 tarihleri arasında "Güvenli Hayat ve Güvenli Gelecek için Çocuk ve Gençler Sosyal Koruma ve Destek Programı (ÇOGEP)" kapsamında "Yaz Kampında Buluşalım Projesi"nin yapıldığı, davacının proje sorumlusu ve yürütücüsü konumunda bulunduğu, proje kapsamında 200 kız ve 300 erkek olmak üzere toplam 500 orta öğretim öğrencisine Gaziantep Zirve Üniversitesi ve Kilis 7 Aralık Üniversitesinde görevli yabancı dil eğitmenleri tarafından 5 hafta süre ile toplam 150 saat İngilizce eğitimi verilmesinin planlandığı, yapılan incelemelerde, eğitmen temini için projede belirtilen üniversiteler ile resmi yazışma yapılmayarak Özel Mehmet Döğme İlköğretim Okulu ile Kilis Nedim Ökmen Anadolu Öğretmen Lisesi'nde görevli eğitmenlerin temin edildiği ve faaliyete katıldığı, projede eğitmenlere günlük 6 saat ek ders ücreti verilmesinin planladığı ancak 8 saat ek ders ücreti ödemesinin yapıldığı, Özel Mehmet Döğme İlköğretim Okulu'nda görevli yabancı dil eğitmeni M.C.C. ve F.S.D.B.'nin 24/06/2013 tarihinde Adana Hava Hudut Kapısından yurdışına çıkış, 06/07/2013 tarihinde yurtiçine giriş yaptıkları, yokluklarında yerlerine Suriye ve Tanzanya vatandaşı olan öğretmenlerin eğitim verdiği, proje kapsamında eğitimlerin tamamına katılmamalarına rağmen eğitimin tamamına katılmış gibi ücret aldıkları, derse girmeyen öğretmenlere derse girmiş gibi ücret ödendiği, bu şekilde yapılan ödemelerde davacının da katkısı bulunduğundan bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 7. fıkrası uyarınca ''meslekten çıkarma'' cezasıyla tecziyesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı işleminin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, "Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez." hükmü düzenlenmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinin ikinci fıkrasında, "Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmü; 130. maddesinde ise, "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmüne yer verilmiştir.
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/7. maddesinde, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" suçu, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinin 3. fıkrasında; bu fıkrada sayılan ve emniyet teşkilatı mensuplarının da içinde bulunduğu birtakım kamu görevlilerinin, özel kanunları hükümlerine tabi oldukları belirtilmişse de, bu görevlilerin, özel kanunlarında hüküm bulunmayan hallerde kamu görevlileri için genel nitelikte Kanun olan 657 sayılı Kanun'a tabi olacakları tartışmasızdır. Bu bağlamda emniyet teşkilatı mensupları için özel nitelikte Kanun olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nda savunma hakkına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, 657 sayılı Kanun'un 130. maddesinin emniyet teşkilatı mensupları için de uygulanabilir olduğu açıktır.
Bu bağlamda, hakkında soruşturma açılan kamu görevlisinin disiplin cezasıyla cezalandırılması için, savunmasını yapmak üzere en az (7) günlük süre tanınmalı, savunma istem yazısında, gerek savunma süresi gerekse disiplin suçunu oluşturan eylem ya da eylemler açık bir şekilde belirtilmeli, disiplin suçu oluşturan eyleminin hangi disiplin kurallarını ihlal ettiği ortaya konulmalıdır. Bunun için de, disiplin soruşturmasıyla ilgili tüm hukuki delillerin toplanması ve soruşturmanın usulüne uygun olarak tamamlanması gerekmektedir. Aksi durumun, hangi disiplin suçunu, ne zaman ve ne şekilde işlediği tam olarak ortaya konulamayan ilgilinin Anayasa ile güvence altına alınan savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracağı açıktır.
Olayda, davacı hakkında yürütülen soruşturma sonucunda ceza teklifinde bulunulması üzerine, en az 7 gün içinde savunmasını sunmasının soruşturmacı ya da disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından davacıdan istenilmesi, bu süre içinde savunma yapılması yahut savunma yapılmaksızın bu sürenin geçirilmesi neticesinde yapılacak olan değerlendirmeye göre işlem tesis edilmesi gerekirken, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun davacıdan savunmasının istenilmesine ilişkin … sayılı yazısının davacıya 17/06/2015 tarihinde tebliğ edildiği, ancak davacının 24/06/2015 tarihine (24/06/2015 tarihi dahil) kadar savunmasını İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sunabilme hakkı bulunmasına rağmen savunma verme süresi henüz dolmadan 24/06/2015 günü toplanan Yüksek Disiplin Kurulunun dava konusu kararı ile disiplin cezasının verildiği görülmektedir.
Bu durumda; İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca davacının 7 günlük savunma verme süresi henüz dolmadan tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, bu hususu göz ardı etmek suretiyle işin esasına girilerek verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 18/01/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.