DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/3344 E.  ,  2025/166 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3344
Karar No:2025/166

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediyesi
VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bingöl ili, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın satışına ilişkin olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile 11/06/2024 tarihinde gerçekleşen ihalenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihalenin 2886 sayılı Kanun'un 17. maddesi ile belirlenen usule uygun olarak; 27/05/2024 - 10/06/2024 tarihleri arasında Belediye ilan tahtasında, 27/05/2024 tarihinde Bingöl ilinde çıkan ... Haber Gazetesi'nde, 30/05/2024 tarihinde ... Haber internet sitesinde ilan edildiği, ihale işlemleri kapsamında taşınmazla ilgili olarak piyasa araştırması yapıldığı ve kıymet takdir raporu düzenlendiği, gerek ihale işlemleri sürecinde düzenlenen taşınmaz evraklarında gerekse dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerde, uyuşmazlık konusu taşınmazın satışına engel olacak fiili veya hukuki bir durumun söz konusu olmadığı, aksine yönelik bilgi ve belgelerin de dava dosyasına sunulamadığı; bu durumda, ihaleye ilişkin işlemlerin 2886 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşıldığından, dava konusu ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından uyuşmazlık konusu taşınmazın daha önce idarece kamulaştırılmasına karar verildiği ve kendisine geri alım hakkı verilmediği iddia edilmekte ise de; söz konusu taşınmazın bir kısmının ... ve müştereklerine ait iken talepleri üzerine Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı ile ... tarih ve ... sayılı kararları ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15-16. maddelerine göre ifraz edilerek, imar planında 2.401,26 m²'lik (F) parselinin imar yoluna, 1.219,92 m²'lik (H) parselinin ise park alanına girdiğinden anılan tapu maliklerince bedelsiz olarak terk edildiği dikkate alındığında, idarenin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında işlem tesis etmesi zorunluluğu bulunduğundan bahsedilemeyeceğinden, davacının bu iddiasına itibar edilmediği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin 08/06/2017 tarih ve 7100 sayılı yazısıyla uyuşmazlık konusu taşınmazın satışından önce kendisi ve diğer tapu maliklerine tebligat yapılacağı yönünde taahhütte bulunulduğu, anılan yazıya rağmen kendisine herhangi bir tebligat yapılmadan, dava konusu ihalenin gerçekleştirildiği, bu durumun hukuki güvenlik ve kanunilik ilkelerine aykırı olduğu, idarenin vatandaşa vermiş olduğu yazılı taahhüt gereğini yerine getirmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, davacının taşınmazını herhangi bir şerh koymadan idareye bedelsiz terk ettiği, hukukumuzda bağışlamanın şarta bağlı olarak yapılmasının mümkün olduğu, davacının bağışladığı taşınmazın yol yada yeşil alan dışında başka bir amaç için kullanılmasının istenmemesi durumunda şarta bağlı bağışlama yapma imkanına sahip olduğu, davacının bedelsiz terk ettiği taşınmazın vasıf değişikliğini bildiği, ancak yasal süresi içerisinde taşınmazı geri almak için dava açmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Müdahil tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
... tarih ve ... sayılı Bingöl Belediyesi Encümen Kararı ile uyuşmazlık konusu taşınmazın da içinde bulunduğu mülkiyeti ... ve müştereklerine ait olan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15-16. maddelerine göre (A,B,C,D,E,F,H)'ye ifrazı sonucunda, imar planında (F) parseli imar yoluna, (H) parseli park alanına girdiğinden tapu malikleri tarafından bedelsiz terk edilmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile "... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ifrazı sonucunda oluşan park alanının tekrar imara açılması durumunda öncelikli olarak kendilerine satışının yapılması" hususunda davalı idareye başvuru yapılmıştır.
Davalı idare tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı cevapta "Bingöl Merkez ... Köyü Ada:..., Parsel:...'da kayıtlı taşınmaz talebiniz üzerine Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı Encümen Kararı ile mevcut uygulama imar planı doğrultusunda 3194 sayılı Kanun'un 15-16. maddelerine göre ifraz işlemi yapılarak tapuya tescilleri sağlanmıştır. Ancak mevcut imar planında yol ve park alanına giren kısımların tarafınızdan kamuya bedelsiz terkini sağlanmıştır. Ancak anılan bölgede uygulama imar planı ile zemin arasında uyuşmazlık olduğu, yani zemindeki yolların plandaki yollar ile çakışmadığı, aralarında farklılıkların bulunduğu, zemindeki yolların alt ve üst yapısının tamamen yapıldığı tespit edilerek mevcut imar planı zemine uydurulmak şartı ile Belediye Meclis kararı ile imar planında gerekli düzeltmeler yapılarak plan ile zemin arasındaki bütünlük sağlanmış bulunmaktadır. Buna göre tarafınızdan bedelsiz terk edilen alanlarda değişiklik oluşmuş ve kısmen konut alanına dönüşmüştür.
Konut alanına dönüşen kısmın imar mevzuatı gereğince tapuya tescil işlemleri Belediyemiz adına yapılmaktadır. Belediyemiz adına tescil işlemleri yapılıp bittikten sonra satış işlemleri için öncelikle eski tapu malikleri olan siz ve müştereklerinize tebligat yapılacaktır. ..." denilmiştir.
... tarih ve ... sayılı Bingöl Belediyesi Meclis kararı ile Belediye adına ihdas edilip tescili sağlanan taşınmazların satışı için Belediye Encümenine yetki verilmiş,...tarih ve ... sayılı Encümen Kararı ile, ekli listesinde tapu vasıfları belirtilen Belediye mülkiyetinde bulunan taşınmazların ihale yolu ile satışının yapılmasına karar verilmiştir.
Bu kapsamda Bingöl ili, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın satışına ilişkin olarak 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile 11/06/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın "Cumhuriyetin nitelikleri" başlıklı 2. maddesinde, "Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir." kuralı yer almaktadır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür."; "İlkeler" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır."; "Açık teklif usulü ile yapılabilecek ihaleler" başlıklı 45. maddesinde "Bu Kanunun 1. maddesinde yazılı işlerden, tahmin edilen bedeli her yıl Genel Bütçe Kanunu ile tespit edilecek tutarı geçmeyen ihaleler açık teklif usulüyle yapılabilir." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu belirtilmiş; Anayasa Mahkemesi kararlarında, hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet olarak tanımlanmıştır.
Hukuk devletinin temel unsurlarından biri de hukuki güvenlik ilkesidir. Hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hukuk güvenliğinin sağlanması, hukuk devleti ilkesinin yerine getirilmesi için zorunlu şartlardandır. Hukuk devleti, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerektirir.
Haklı beklenti ise, yönetimin ister bir taahhüt isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleridir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının 05/06/2017 tarihli dilekçesiyle söz konusu park alanının tekrar imara açılması durumunda öncelikli olarak kendilerine satışının yapılması hususunda davalı idareye yapılan başvuruya davalı idarece verilen ... tarih ve ... sayılı cevabi yazıda, "Belediyemiz adına tescil işlemleri yapılıp bittikten sonra satış işlemleri için öncelikle eski tapu malikleri olan siz ve müştereklerinize tebligat yapılacaktır." bilgisine yer verilmiş ise de, satışa ilişkin bir tebligat yapılmaksızın dava konusu ihalenin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Davalı idarenin, uyuşmazlık konusu taşınmazın satışı halinde öncelikle eski tapu malikleri olan davacı ve müştereklerine tebligat yapılacağı yönündeki anılan taahhüdü dolayısıyla, taşınmazın satışına ilişkin olarak tebligat yapılacağı yönünde davacının haklı beklentisi bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu taşınmazın satış işlemleri için 08/06/2017 tarihli yazıda belirtilen şekilde herhangi bir tebligat yapılmaksızın dava konusu taşınmaz satış ihalesinin gerçekleştirilmesinin; idare hukukunun genel ilkelerinden olan haklı beklenti ve idareye güven ilkesini zedeleyici nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu ihalede hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Davalı yanında müdahil tarafından yapılan toplam...-TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın ve istemi halinde temyiz aşamasında kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
7. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 14/01/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.