DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/2715 E.  ,  2023/3977 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/2715
Karar No:2023/3977

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Kurumu
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): … Anonim Şirketi
VEKİLLERİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca … tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Çözüm Merkezi İşletim Hizmeti Alım İşi" ihalesine ilişkin olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 17/05/2023 tarih ve 2023/UH.II-750 sayılı Kamu İhale Kurumu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihaleye verdiği teklif için kendisinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ve sunduğu açıklaması uygun görülmeyerek ihale dışı bırakılan davacı şirket tarafından, toplamda on beş iddia ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bunlardan ilk üç iddianın, ihalenin yaklaşık maliyetine, kendisinden istenilen açıklamaların usulsüzlüğüne ve açıklamasını sunması için yasal olarak tanınması gereken sürenin tanınmadığına ilişkin olduğu, diğer on iki iddianın ise, ihalenin üzerinde bırakıldığı şirketin teklifiyle ilgili usulsüzlük beyanlarından ibaret olduğu, dava dilekçesinde, itirazen şikâyet başvurusuna konu ilk üç iddia çerçevesinde uyuşmazlığın kurgulandığı görüldüğünden, dava konusu Kurul kararının, davacının ilk üç iddiasıyla ilgili kısmıyla sınırlı olarak incelenmesine karar verildiği, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla yapılacak şikâyet başvurusunun, bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren yapılması gerektiği, hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varıldığı tarihin ise, ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği, dava konusu Kurul kararında ise, şikâyete konu işlemin farkına varıldığı ya da farkına varılmış olması gereken tarih olarak, ihale tarihi ve ihaleyi gerçekleştiren idarenin davacıdan aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesine dair yazının tebliğ tarihi esas alınarak başvuru sürelerinin hesaplandığı, bu durumda, başvuru süresinin ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale komisyonu kararının davacıya tebliğ edildiği 10/04/2023 tarihinden itibaren hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, davacı tarafından şikâyet başvurusunun süresi içinde (17/04/2023 tarihinde) yapıldığı, bu itibarla, davacının itirazen şikâyet başvurusundaki ilk üç iddiasının süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, yaklaşık maliyet ihale tarihi ile öğrenildiğinden yaklaşık maliyete ilişkin iddialara yönelik şikâyet başvurularında sürenin öğrenme tarihi olan ihale tarihinden başlatılması gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamasının yapılış şekli ve süresine ilişkin şikâyet başvurusu süresinin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısının tebliğ tarihinden başlatılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca … tarihinde … ihale kayıt numaralı "Çözüm Merkezi İşletim Hizmeti Alım İşi" ihalesi gerçekleştirilmiştir.
Uyuşmazlık konusu ihaleye 9 istekli katılmış, yapılan sınır hesaplaması sonucunda davacı şirketinde arasında bulunduğu 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. Söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı davacıya Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden 23/03/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması idarece reddedilmiş ve 04/04/2023 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale tek geçerli teklif sahibi dava dışı "… Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi-… Sağlık Sosyal Hizmetler Anonim Sirketi İş Ortaklığı" üzerinde bırakılmıştır. İhale komisyonu kararı 10/04/2023 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanarak aynı gün isteklilere tebliğ edilmiştir.
Bunun üzerine davacı şirket tarafından 17/04/2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusu yapılmış, şikâyet başvurusunun idarece 18/04/2023 tarihinde reddi üzerine 19/04/2023 tarihinde 15 iddia ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Davacının 1. iddiası yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına, 2. ve 3. iddiaları aşırı düşük teklif teklif açıklamasının şekline ve hazırlanması için davacıya verilen süreye, diğer iddiaları ise ihale uhdesinde kalan şirkete ilişkindir.
İtirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 17/05/2023 tarih ve 2023/UH.II-750 sayılı Kurul kararı ile davacının ilk 3 iddiası süre yönünden diğer iddiaları ise esasına girilmek suretiyle reddedilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhalelere Yönelik Başvurular ve İnceleme" başlıklı 54. maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, şikâyet başvurularının idareye, itirazen şikâyet başvurularının ise Kurum'a hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılacağı, dilekçelerde, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin yer alması gerektiği, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurum'un görev alanında bulunmaması hâllerinde ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak başvurunun reddine karar verileceği; "İdareye şikâyet başvurusu" başlıklı 55. maddesinin 1. fıkrasında, şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce ihaleyi yapan idareye yapılacağı; "Kuruma İtirazen Şikâyet Başvurusu" başlıklı 56. maddesinde ise, idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hâllerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanların itirazen şikâyete konu edilebileceği ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1- Temyize konu Mahkeme kararının davacının itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 1. iddiası yönünden dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmında hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.
2- Temyize konu kararın, davacının itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 2. ve 3. iddiaları yönünden Kurul kararının iptaline ilişkin kısmı incelendiğinde;
Aktarılan kurallara göre kamu ihalelerine yönelik şikâyet başvurusu süresi, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayacak olup, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem veya eylem aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında belirtilen hususlara ilişkin olduğunda, "farkına varıldığı tarihin" söz konusu yazının tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Dosya incelendiğinde, dava konusu ihalenin 20/03/2023 tarihinde gerçekleştirildiği, aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının 23/03/2023 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, kesinleşen ihale komisyonu kararının ise 10/04/2023 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, itirazen şikâyet başvurusunda, açıklama istenilen iş kalemlerinin ve aşırı düşük teklif açıklaması yapılması için verilen sürenin hukuka aykırılığının iddia edildiği görüldüğünden, hukuka aykırılığın, aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının davacıya tebliğ edildiği tarih olan 23/03/2023 tarihinde öğrenildiğinin kabulü gerektiği, bu durumda, şikâyet süresi bu tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplandığında süresi içinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının idareye şikâyet başvurusu süresinin ihale komisyonu kararının tebliğ tarihi olan 10/04/2023 tarihinden itibaren başlatılması gerektiğinden bahisle dava konusu Kurul kararının 2. ve 3. iddialar yönünden iptaline ilişkin temyize konu Mahkeme kararında hukuka uygunluk, itirazen şikâyet başvurusunun anılan iddialara yönelik süre yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında ise hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kısmen reddine,
2. ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, dava konusu Kurul kararının 1. iddia yönünden iptaline ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmı ile davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, dava konusu Kurul kararının 2. ve 3. iddialar yönünden iptaline ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
4. Anılan kısım yönünden DAVANIN REDDİNE,
5. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı …‬-TL'nin yarısı olan …-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, geriye kalan …-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, ilk derece aşamasında davacı lehine vekâlet ücretine hükmedildiğinden davacı lehine ayrıca vekâlet ücretine hükmedilmemesine,
6. Kullanılmayan … TL ilk derece …-TL temyiz aşamasındaki yürütmeyi durdurma harçlarının istemi hâlinde davacıya iadesine,
7. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
8. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 10/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.