DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/2548 E.  ,  2023/4011 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/2548
Karar No:2023/4011

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Başkanlığı

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca 04-05-06/04/2023 tarihlerinde gerçekleştirilen "50 İlde 575 Muhtelif Arsa Müzayedesi" kapsamında üzerinde bırakılan 536 lot numaralı ihalenin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu işlemin 04/05/2023 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, 04/05/2023 tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan otuz günlük dava açma süresinin, son gününün hafta sonuna denk gelmesi nedeniyle 05/06/2023 tarihinde sona erdiği, bu durumda, en geç bu tarihe kadar dava açılması gerekirken bu süre sona erdikten sonra 16/06/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, gerek dava dilekçesinde gerekse ara karar cevabında işlemin tebliğ tarihine ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı, ara kararına verilen cevapta yapılan tebligatın usûlsüz olduğu, işlemin sonradan öğrenildiğinin beyan edildiği, davalı idarece tebliğ mazbatasının sunulmadığı, PTT gönderi kodu üzerinden yapılan sorguda tebliğin kime yapıldığının tespitinin mümkün olmadığı, sorguda yalnızca teslim alanın yalnızca ad ve soyadının baş harflerinin okunduğu, kendilerinin böyle bir çalışanının bulunmadığı, işlemin 16/06/2023 tarihinde plaza görevlilerinden öğrenildiği ve hemen davanın açıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca 04-05-06/04/2023 tarihlerinde gerçekleştirilen "50 İlde 575 Muhtelif Arsa Müzayedesi"nin 536 lot numaralı kısmına katılarak teklif sunmuş ve bu kısmın ihalesi üzerinde bırakılmıştır. Davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle davacının üzerinde kalan ihalenin iptaline karar verilmiş ve bu karar davacıya tebliğ edilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye, işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi ile devamı maddelerde “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş, anılan Kanun'un 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır.
Buna karşılık, 2577 sayılı Kanun'a 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak "ivedi yargılama usulü" getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "otuz gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulünün uygulanacağı işlemler arasında sayılmıştır.
Öte yandan, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 39. maddesinde, "İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir."; 40. maddesinde, "1. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmî Gazete'de yayımlanır. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararı ile "Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hâllerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği" doğrultusunda içtihatlar birleştirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemde davacının hangi kanun yolları ve mercilerine başvurabileceğinin ve dava açma süresinin belirtilmediği görülmektedir.
Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrası hükmüne aykırı olarak dava konusu işlemde dava açma süresi belirtilmediğinden Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun Danıştay daire ve kurulları ile idarî mahkemeler ve idare tarafından uyulması zorunlu kararı uyarınca somut davada özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir.
Bu itibarla, tebligatın usulsüz olduğuna ilişkin bir iddia ileri sürülmesi durumunda bu husus araştırılarak bir sonuca gitmek gerekmekte ise de bir an için davacının iddiasının aksine dava konusu işlemin İdare Mahkemesince tespit edildiği şekilde davacıya 04/05/2023 tarihinde tebliğ edildiği kabul edilse dahi bakılan davanın, bu tarihten itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde kalan 16/06/2023 tarihinde açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, davanın süresinde açıldığının kabulü gerekirken, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.