DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2022/650 E.  ,  2023/4224 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/650
Karar No:2023/4224

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Kurumu
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İhale Şube Müdürlüğü'nce … tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Belediyemiz Birimlerinin İhtiyaçlarının Karşılanması Amacıyla 24 Ay Süreyle Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 15/09/2021 tarih ve 2021/UH.I-1724 sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 1. iddiasının incelenmesinden, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı, engelli personel sayısının doküman kapsamında belirlenmemesinin ihale mevzuatında sadece personel çalıştırılmasına yönelik ihaleler açısından düzenlendiği;
2. iddiasının incelenmesinden, söz konusu ihale kapsamında çalışacak personelin aylık tam zamanlı olarak idareye çalışacağı, idarece fiyat farkına ilişkin yapılan düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6. maddesine göre düzenlendiği, bu kapsamda herhangi bir katsayı belirlemesi yapılmadığı, bu kapsamda katsayı belirlemesine gerek olmadığı;
3. iddiasının incelenmesinden, ihale dokümanında, ihale konusu iş kapsamında temin edilecek Birinci Grup Binek Araçların asgarî 2016 model, İkinci Grup Binek Araçların asgarî 2018 model, Üçüncü Grup Binek Araçların asgarî 2017 model, Dördüncü Grup Kapalı Kasa Kamyonetlerin asgarî 2017 model, Dördüncü Grup Kapalı Kasa Kamyonetlerin asgarî 2016 model, Çift Kabin Kamyonet Araçların asgarî 2014 model, Yedinci Grup Açık Kasa Kamyonet Tek Kabin Araçların asgarî 2014 model, Sekizinci Grup Açık Kasa Kamyonet Çift Kabin Araçların asgarî 2015 model olma şartının arandığı, araç modeli belirlemenin yasak olduğu, ancak bunun dışında araçlarla ilgili işin mahiyeti gereği başkaca kriterlerin belirlenebileceği, ihaleyi yapan idare tarafından Şartname'de model belirlemesi yapılmadığı, araçlara ilişkin kapasite ve yıl belirlemesi yapıldığı, ayrıca araçlarda bulunması gereken bir takım kıstaslara yer verildiği, bu durumun işin mahiyeti gereği olduğu, rekabeti engelleyici herhangi bir hususun olmadığı;
4. iddiasının incelenmesinden, bu iddialarının İdari Şartname’nin ilana yansıyan düzenlemelerine yönelik olduğu, ihale ilan tarihinin 19/07/2021 tarihi olduğu, bu tarihten itibaren 10 gün içinde en geç 29/07/2021 tarihine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerektiği, bu süre geçtikten sonra 09/08/2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, süresinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, itirazen şikâyet başvurusunun esasının incelenme olanağının bulunmadığı;
5. iddiasının incelenmesinden, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların 24 (yirmi dört) saat idarenin emrinde olacağı, araçların aylık yapacağı kilometrenin aracın çalışacağı görevin niteliğine göre farklılık göstereceği, genel olarak aylık ortalama 1500-2500 kilometre yapılmasının öngörüldüğü, belirtilen ortalama kilometreden fazla çalışılması durumunda yüklenicinin herhangi bir hak talep etmeyeceği ve işin yapılma yerinin Bursa il sınırları olduğu, bununla birlikte idarece gerekli görüldüğü takdirde ihale konusu iş kapsamında kiralanan araçların görevlendirilmek suretiyle de il dışı ve yurt dışı görevlerde de kullanabileceği, işin yapılacağı esas yerin Bursa il sınırları olduğu, kamu hizmetinin gereklerini yerine getirmek amacıyla ancak idarece gerekli görülmesi hâlinde ilgili araçların il ve yurt dışında görevlendirilmesi hususunun kesin bir duruma ilişkin olmadığı, kamu yararının ve kamu hizmetinin gerektirmesi hâlinde gerçekleştirilecek olası bir gerekliliğe ilişkin olarak düzenlendiği, bu hususun da idarece kamu hizmetinin gereklerini aşacak şekilde değerlendirilemeyeceği, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir durumun mevcudiyeti hâlinde yüklenicinin itiraz hakkının bulunduğu;
6. iddiasının incelenmesinden, ihale konusu işin mahiyeti itibarıyla çalıştırılacak personelin işe uygunluğu bakımından üst yaş sınırı belirlenmesinin idarenin takdir yetkisi çerçevesinde kaldığı, kaldı ki yapılacak işten kaynaklı genç personel çalıştırmanın daha uygun olacağı ve yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olmadığı;
7. iddiasının incelenmesinden, taşıtlarda çalışacak personelin senelik izin, vizite, sağlık raporu vb. durumlarda işe gelmediğinde, hizmetin aksamadan yerine getirilmesi için taşıtlarda idarenin personelinin çalıştırabileceğinin düzenlendiği, dava konusu ihale dokümanındaki düzenlemenin, ihale konusu hizmetin, yüklenici personelinin belirli hâllerde işe gelmediği durumlarda kesintisiz olarak işlemesinin temin edilmesine ilişkin olduğu, yüklenicinin gerekli personeli temin etmesi hâlinde idarenin kendi personelini çalıştıramayacağının açık olduğu;
8. iddiasının incelenmesinden, ihale konusu iş kapsamında 66 personel çalıştırılacağının düzenlendiği, ihale dokümanında ve ayrıntılı birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu iş kapsamında çalışacak personel sayısına yer verildiği;
9. iddiasının incelenmesinden, araçların 24 saat esasına göre çalışacağının ve bu kapsamda tam mesai ödeneceğinin, yine yarım çalışma durumunda da tam mesai yapmış gibi kabul edilerek ücret ödeneceğinin açıkça düzenlediği, idare tarafından hazırlanan ihale dokümanında tereddüt oluşturacak herhangi bir bilgiye yer verilmediği, araçlarının 24 saat idare emrinde olacağı ve yarım çalışma durumunda da tam mesai ücreti verileceğinin açıkça düzenlendiği;
10. iddiasının incelenmesinden, ihale dokümanında, ihale konusu işin araç kiralanması işi olduğu ve bu kapsamda kiralanacak araçlara ilişkin sigorta giderinin yükleniciye ait olduğu, ihale konusu işin amacı ve ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alındığında, araç kiralanması ile kiralanacak araçların sigortalanmasının birbiriyle bağlantılı olduğu, zira idarenin ihale konusu iş kapsamında yükleniciden kiralanacak araçlar sigorta ettirmesini istemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, emsal kararların dikkate alınmadığı, kararın gerekçesiz olduğu, temyize konu Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının, davacının beşinci iddiası yönünden oyçokluğuyla, diğer iddialar yönünden ise oybirliğiyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 19/10/2023 tarihinde karar verildi.

(X) KARŞI OY: Uyuşmazlık konusu ihaleye ait Teknik Şartname'nin "Araçların Çalışma Şekli" başlıklı 6. maddesinde, "6.1. Kurumumuz tarafından kiralanacak olan araçlar 24 (yirmi dört) saat idarenin emrinde olacaktır. Kurumumuz gerekli gördüğü hâlde görevlendirilmek suretiyle de il dışı ve yurt dışı görevlerde de kullanabilecektir. Yüklenici sözleşme süresi içerisinde İdarenin izni veya talebi olmadan hiçbir şekilde teslim etmiş olduğu aracı geri teslim alamaz ve değiştiremez. Araçlar, sözleşme süresi boyunca sürücüsüz olarak tüm ay boyunca kullanılmak üzere kiralanacaktır. Araçların aylık yaptığı kilometre çalışacağı görevin niteliğine göre farklılık göstermekte olup genel olarak aylık ortalama 1500-2500 kilometre yapmaktadır. Ortalama kilometreden fazla çalışılması durumunda Yüklenici herhangi bir hak talep etmeyecektir. 6.2. 2006/10193 sayılı Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usulleri düzenleyen Bakanlar Kurulu Kararı'nın 6. maddesinin (ç) bendi gereği tüm araçların yakıtları idare tarafından karşılanacaktır. (...)"; "Diğer Şartlar" başlıklı 13. maddesinde, "(...) 13.6. Kiralanacak araçların bakım, onarım işçilik, sigorta, kasko, muayene gibi her türlü işlem yüklenici tarafından yapılacak ve masrafları yükleniciye ait olacaktır. (...)"; Sözleşme Tasarısı'nın "İşin yapılma yer, işyeri teslimi ve işe başlama tarihi" başlıklı 10. maddesinde, "İşin yapılacağı yer/yerler: Bursa il sınırları" düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5. maddesinin birinci fıkrasında, "İdareler, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." kuralına yer verilmiştir.
İdarelerin gerçekleştireceği ihalelerde, 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasında sayılan ilkelere uyması zorunludur. İhale dokümanını hazırlayan idarenin, rekabet ilkesinin sağlanabilmesi için, ihale kapsamında yapılacak işe ilişkin konunun, teknik kriterlerin, işin yapılacağı yerin tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirtilmiş olması gerekmektedir. İhale konusu işe ilişkin hususların yeterince açık bir şekilde düzenlenmemesi nedeniyle maliyet hesabı yapamayan istekli olabilecekler ihaleye katılmaktan imtina edecektir.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihale ile 24 ay süreyle sekiz grupta toplanan araçların kiralanması işi için ihaleye çıkıldığı, kira süresince araçlara ilişkin bakım ve onarım masraflarının yüklenici, yakıt masraflarının ise idare tarafından karşılanacağı, işin görüleceği yerin Bursa il sınırı olduğu ancak idarenin gerekli gördüğü hâlde araçların görevlendirilmek suretiyle il dışında veya yurt dışında da kullanılabileceği anlaşılmaktadır.
İhale konusu işin araç kiralama işi olduğu göz önüne alındığında, yüklenici bakımından amortisman, yedek parça, bakım ve onarım giderleri önemli bir maliyet kalemidir. Bu maliyet kaleminin gerçeğe uygun bir şekilde hesaplanabilmesi için araçların yapabileceği kilometrenin istekliler tarafından öngörülebilecek şekilde ihale dokümanında düzenlenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, yüklenici bakımından önemli bir maliyet kalemi olan amortisman, yedek parça, bakım ve onarım giderlerinin, araçların yapacağı kilometreye bağlı olduğu, uyuşmazlık konusu düzenleme dikkate alındığında, yapılacak kilometrenin istekli tarafından öngörülemez nitelikte olduğu, dava konusu işlemin bu yönüyle hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından, aksi yöndeki temyize konu İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozularak, dava konusu işlemin bu kısmı yönüyle iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile kararın bu kısmına katılmıyoruz.