DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2022/535 E.  ,  2023/4490 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/535
Karar No:2023/4490

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Bira ve Malt Sanayi A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. …
Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu …
VEKİLİ : Av. …

MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA) : 1. … Grubu Holding A.Ş.
VEKİLİ : Av. Doç. Dr. …
2. …Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Rekabet Kurulu'nun (Kurul) … Endüstri Holding A.Ş. (…) tarafından …Ticaret A.Ş. (…) üzerinde kontrol sağlanmasına yönelik 3 yıl boyunca uygulanacak olan davranışsal taahhütler ile izin vermesine ilişkin … tarih ve … sayılı; …'un … Kitle Pazarlama Tic. Lojistik ve Gıda San. A.Ş.’nin (…) hisselerini devralmasına yönelik 2 yıl boyunca uygulanacak olan davranışsal taahhütler ile izin verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararlarında yer alan taahhütlerin uygulanma süresinin yeniden değerlendirilmesi kapsamında tesis edilen ve taahhütlerin uygulama süresinin yeniden uzatılmayarak 30/06/2018 tarihinde sona erdirilmesi yönündeki …tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; … tarafından … üzerinde kontrol sağlanmasına sunulan taahhütler sonucunda … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla, …'un … hisselerini devralmasına da sunulan taahhütlerin kabul edilmesi surtiyle … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile izin verildiği, …-… Taahhüt Metninin 5. maddesinde; "Yukarıda …tarafından verilen taahhütler Devralma İşlemi'nin kapanışından itibaren 3 yıllık süre için geçerlidir. Söz konusu sürenin sonunda Rekabet Kurulu, yukarıda belirtilen taahhütleri ve taahhütlerin uygulanma süresini yeniden değerlendirebilecektir." ifadelerine, …-… Taahhüt Metninin 1. maddesinde de; "…, işlem sonrasında iki (2) yıllık süre boyunca her halükarda …'un … tarih ve … sayılı Kurul kararı kapsamında yükümlendiği taahhütlerin süresini aşmayacak şekilde …'nin … ve … ve … üzerinde kontrol hakkı devam ettiği müddetçe taahhüt eder." ifadelerine yer verildiği, uyuşmazlıkta, …'nin … üzerinde kontrol sağlaması işleminin bira pazarında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde hâkim durum yaratılması veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesi yoluyla rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurabilecek ve …'un … hisselerini devralmasına yönelik işlemin de … iştiraklerinden …'in (…) bira pazarında hâkim durumunu güçlendirebilecek ve bu şekilde rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurabilecek bir işlem olduğuna Rekabet Kurulu tarafından karar verilerek söz konusu işlemlere … ve … tarafından sunulan taahhütler çerçevesinde izin verildiği ve Kurul'un bu işlemlere izin verirken tarafların sunduğu taahhütleri pazarın bu işlemlerin yapıldığı andaki rekabetçi seviyesini koruyup koruyamayacağı açısından incelediği, dava konusu kararda da anılan yoğunlaşma işlemlerinden sonra geçen 3 yıllık zaman dilimi boyunca bira pazarında yaşanılan gelişmeler ve hızlı tüketim mamülleri (HTM) organize perakende pazarı bakımından gelişmelerin incelendiği, …-… ile …-… kararlarında yer verilen pazar yapısı bilgileriyle karşılaştırmalar yapıldığı ve birleşme/devralma işleminin doğuracağı düşünülen rekabetçi endişenin halen mevcut olup olmadığının değerlendirildiği, kapalı bira pazarında esas olarak … ve …'nın oyuncu olarak yer aldığı, geçen üç yıl içinde hâlihazırdaki pazar yapısının eski dönemdeki yapıdan farklılaştığı, KSN sayısındaki azalmaya rağmen rağmen …un bu durumdan çok etkilenmediği ve pazar gücünü artırdığı, …'nın rakibi olan …'un 2014 yılında satış miktarı ve ciro bazında (...) pazar payını artırmış olduğu, …'nın pazar payında ise sürekli bir düşüş görüldüğü, önceden …'in pazarda çok güçlü bir konumda iken mevcut durumda …'un da güç kazandığı ve …'un … kadar veya ona yakın yatırım yapabilecek finansal güce sahip olduğu, pazar payı ve satışları, bulunurluk oranları, finansal güç itibarıyla … ile yarışabilir düzeye geldiği, … ve … için münhasırlık anlaşmaları yapma haklarının olmadığı, pazarın rekabetçi seviyesi kriteri bakımından taahhütleri yeniden değerlendirerek, taraflarca yerine getirilen taahhütlerin önceki kararlardaki rekabetçi endişelerin giderilmesi görevlerini ifa ettiğini ve daha fazla uzatılmalarına gerek olmadığına karar verildiği, taahhütlerin uygulanması ve aradan geçen zaman ile birlikte Kurul'un işlemlere ilişkin rekabetçi endişelerinin ortadan kalktığı, taahhütlerin rekabetin işlem öncesindeki seviyesinin korunmasına hizmet ettiği, dava konusu kararda pazarın rekabetçi seviyesi kriteri bakımından taahhütlerin yeniden değerlendirildiği ve … ile …un bira pazarındaki pazar güçlerinin ne şekilde değiştiği ve pazardaki mevcut durumu analiz edilerek gerçekleşen devralma işleminden sonraki süreçte bu devralma işlemi sonucunda piyasadaki rekabetin olumsuz etkilenmediğinin, aksine piyasadaki rekabetin artığının somut verilerle ortaya konulduğu, taahhütlerin uzatılmasını gerektirecek düzeyde bira pazarı bakımından 2018 yılı itibariyle rekabetçi endişe mevcut olmadığı gerekçesiyle taahhütlerin uzatılmaması yönündeki dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından, işlemlerin yol açtığı temel endişenin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında …'in mevcut hakim durumunun güçlendirilmesi olduğu ve …'in hakim durumunun varlığına, taahhütlerin kaldırılması sonrasında hakim durumunu güçlendirip güçlendirmeyeceğine yönelik ve koordinasyon endişeleri hakkında hiçbir değerlendirmeye yer verilmeyen dava konusu kararın eksik inceleme sonucu alındığı iddia edilmiş ise de Kurul kararında taahhütlerin uygulanma süresinin sonunda …in bu süreçte hakim durumunu güçlendirmemiş olduğunun ve piyasada rekabetin artığının tespit edilmesi karşısında, taahhütlerin taraflarca uygulanarak amacına hizmet ettiği ve taahhütlerin temelindeki rekabetçi endişenin ortadan kalktığı anlaşıldığından bu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, temyize konu kararda yer alan perakende satış noktaları ile münhasırlık anlaşması yapılmasına engel bulunduğu tespitinin dava konusu işleme etkisinin bulunmadığı, kaldı ki …'in .. ve … ile münhasır çalışmasının önünde herhangi bir engel kalmadığı, kararın dayanağı olan …'in hakim durumunu güçlendirmediği yönündeki değerlendirmenin temelsiz olduğu, koordinasyon endişeleri hakkında Kurul kararında herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı, çelişkili pazar tanımlamaları nedeniyle yapılan analizlerin hatalı olduğu, pazarın değişen koşullarının yeterli analiz edilmemesi sonucunda hatalı karar verildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare ile yanında müdahiller tarafından, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 02/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.