DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2022/3919 E.  ,  2023/4241 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/3919
Karar No:2023/4241

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Elektrik Dağıtım A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile TEİAŞ'la iletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarının imzalanmaması nedeniyle hakkında ilgili mevzuat uyarınca idari para cezası uygulanan ve mevzuata aykırılığın 180 gün içerisinde giderilmesi için ihtar edilen dağıtım lisansı sahibi davacı şirketin, kendisine verilen ihtar süresi içerisinde söz konusu anlaşmaları imzalamadığı ve bu durumun Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği'nin 8. ve Geçici 6. maddelerine, Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ'in 4. ve Geçici 1. maddelerine, ... tarih ve ... ve ...tarih ve ... sayılı Kurul kararlarına aykırılık teşkil ettiğinden bahisle 4628 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile aynı Kanun'un 11. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca bir önceki ceza tutarı olan 572.320,00-TL'nin iki katına çıkarılmak suretiyle 1.144,640,00-TL idarî para cezası verilmesine ve mevzuata aykırılığın 180 gün içerisinde giderilmesi için davacı şirketin ihtar edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 27/01/2021 tarih ve E:2015/4700, K:2021/326 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; davacı şirket hakkında ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile idarî para cezası verilerek mevzuata aykırılığın 30 gün içinde giderilmesi için davacı şirketin ihtar edilmesine karar verildiği, anılan Kurul kararının Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 19/03/2014 tarih ve E:2011/496, K:2014/1040 sayılı kararıyla iptal edildiği, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13/04/2017 tarih ve E:2014/4847, K:2017/1636 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 04/03/2020 tarih ve E:2018/118, K:2020/745 sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, benzer şekilde bir önceki ceza tutarı olan 286.160,00-TL'nin iki katına çıkarılmak suretiyle 572.320,00-TL idarî para cezası verilmesine ve mevzuata aykırılığın 180 gün içerisinde giderilmesi için davacı şirketin ihtar edilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Kurul kararının Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 23/12/2014 tarih ve E:2011/4708, K:2014/4499 sayılı kararıyla iptal edildiği, anılan kararın da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 08/11/2017 tarih ve E:2015/1980, K:2017/3556 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 04/03/2020 tarih ve E:2018/1783, K:2020/744 sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği; bu durumda, her ne kadar Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işleme esas tekerrür hükümlerinin uygulanmasına dayanak alınan işlemlerin Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin kararlarıyla iptaline karar verildiğinden ortada hukuken tekerrüre esas alınabilecek işlem bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, yukarıda anılan ve Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından verilen kararların Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nca bozulması üzerine, tekerrüre esas alınan işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce davanın reddine karar verildiği anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, görülmekte olan davaya ilişkin sorumluluk Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'ne ait olduğundan taraf sıfatlarının kaldırılması gerektiği, temyiz edilen kararda sınırlı ve eksik inceleme yapıldığı, iradeleri dışında gerçekleşen zorlayıcı sebeplerin dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının savunma hakkının kısıtlanmadığı, davayı bizzat açan davacının taraf ehliyeti bulunmadığı iddiasının abesle iştigal olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile TEİAŞ'la iletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarının imzalanmaması nedeniyle hakkında ilgili mevzuat uyarınca idarî para cezası uygulanan ve mevzuata aykırılığın 30 gün içerisinde giderilmesi için ihtar edilen dağıtım lisansı sahibi davacı şirketin, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla kendisine ikinci defa verilen ihtar süresi içerisinde de söz konusu anlaşmaları imzalamadığı ve bu durumun Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği'nin 8. ve Geçici 6. maddelerine, Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ'in 4. ve Geçici 1. maddelerine, ... tarih ve ... ve ... tarih ve ... sayılı Kurul kararlarına aykırılık teşkil ettiğinden bahisle işlem tarihinde yürürlükte bulunan 4628 sayılı mülga Elektrik Payasası Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile aynı Kanun'un 11. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca bir önceki ceza tutarı olan 572.320,00-TL'nin iki katına çıkarılmak suretiyle 1.144.640,00-TL idarî para cezası verilmesine ve mevzuata aykırılığın 180 gün içerisinde giderilmesi için davacı şirketin ihtar edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihinde yürürlükte olan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 11. maddesinin (b) bendinde, "Bu Kanun hükümlerine ve çıkarılan yönetmelik, talimat ve tebliğlere aykırı hareket edildiğinin saptanması hâlinde, aykırılığın otuz gün içinde giderilmesi ihtar edilir ve yapılan yazılı ihtara rağmen aykırı durumlarını devam ettirenlere, ikiyüzellibin yeni Türk Lirası idari para cezası verilir." kuralına; aynı maddenin ikinci fıkrasında da, ''Yukarıdaki para cezalarını gerektiren fiiller için Kurul, fiilin niteliğine göre ihtar sürelerini farklı uygulayabilir. Söz konusu para cezalarının uygulanmasını takiben para cezasına konu fiilin; verilen ihtar süresi içerisinde giderilmemesi veya tekrarlanması hâllerinde para cezaları, her defasında bir önceki cezanın iki katı oranında artırılarak uygulanır. Bu cezaların verildiği tarihten itibaren iki yıl içinde idarî para cezası verilmesini gerektiren aynı fiil işlenmediği takdirde önceki cezalar tekrarda esas alınmaz. Ancak, aynı fiilin iki yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde artırılarak uygulanacak para cezasının tutarı, cezaya muhatap tüzel kişinin bir önceki malî yılına ilişkin bilançosundaki gayrisafi gelirinin yüzde onunu aşamaz. Cezaların bu düzeye ulaşması hâlinde Kurul, lisansı iptal edebilir.'' kuralına yer verilmiştir.
Mülga Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği'nin "Bağlantı ve/veya sistem kullanımı anlaşması" başlıklı 8. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, ''Ek-5 Bölüm 1'de yer alan standart planlama verileri ile iletim sistemine bağlanacak tesis ve/veya teçhizata ilişkin bilgilerin tüzel kişi tarafından TEİAŞ'a verildiği tarihten itibaren altmış gün içerisinde bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması TEİAŞ tarafından tüzel kişiye önerilir. TEİAŞ'ın bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması önerisini yapabilmesi için ek bilgiye ihtiyaç duyması hâlinde, Ek-5 Bölüm 2'de yer alan ayrıntılı planlama verileri de tüzel kişiden talep edilebilir. Bu hâllerde TEİAŞ tarafından bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmasının önerilmesine ilişkin süre doksan gün olarak uygulanır. Tüzel kişi TEİAŞ'ın anlaşma önerisine otuz gün içerisinde yazılı yanıt verir.
Tarafların mutabakatı halinde bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin hüküm ve şartları içeren bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması imzalanır. TEİAŞ ve lisans sahibi tüzel kişinin, bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin anlaşmanın hükümleri üzerinde mutabakata varamamaları hâlinde, ihtilaflar Kanun'un ve tarafların ilgili lisanslarının hükümlerine göre Kurum tarafından çözüme kavuşturulur ve konu hakkında alınan Kurul kararları bağlayıcıdır." kuralı yer almış; Geçici 6. maddesinde de, Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla iletim sistemini kullanmakta olan ya da iletim sistemine bağlantısı olan kullanıcılar ile TEİAŞ arasında bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmasının, 01/11/2003 tarihine kadar imzalanacağı belirtilmiştir.
4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na dayanılarak hazırlanan Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ'in (işlem tarihinde yürürlükte bulunan şekli ile) "İletim sistemine bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmaları" başlıklı 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında, ''İletim sistemi kullanıcıları, TEİAŞ ile Ek-1'de yer alan anlaşmaları yapar. İletim sistemine bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmalarına ilişkin başvurular, Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre yapılır. Bağlantı anlaşması ve sistem kullanım anlaşması başvuruları eşzamanlı olarak ve üretim faaliyetinde bulunacak tüzel kişiler açısından lisansa derç edilen inşaat öncesi süre bitmeden önce yapılır. Bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin olarak TEİAŞ ile iletim sistemi kullanıcısı arasında, bu Tebliğ uyarınca TEİAŞ tarafından hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan standart anlaşmalar kullanılır. Bu anlaşmaların genel hükümlerinde, Kurul onayı olmaksızın değişiklik yapılamaz. Bağlantı anlaşmasında fiziki bağlantıya ilişkin termin programı, sistem kullanım anlaşmasında iletim sisteminin kullanılmaya başlanması için öngörülen tarih yer alır.''; "Anlaşmazlıkların çözümü" başlıklı 24. maddesinde, ''TEİAŞ, dağıtım şirketi ve lisans sahibi kullanıcıların; bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin anlaşmanın hükümleri üzerinde mutabakata varamamaları hâlinde, taraflar, anlaşmazlığın çözümü konusunda Kuruma yazılı olarak başvuruda bulunabilir. Anlaşmazlıklar, Kanun'un ve tarafların ilgili lisanslarının hükümlerine göre Kurum tarafından çözüme kavuşturulur ve konu hakkında alınan Kurul kararları bağlayıcıdır.'' kuralına yer verilmiş, Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğin Geçici 1. maddesinde de, Tebliğin yayımı tarihinde iletim sistemine bağlantısı olan ve/veya iletim sistemini kullanmakta olan kullanıcılar ile TEİAŞ arasında, Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği'nin Geçici 6. maddesi uyarınca düzenlenen süre içerisinde bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmalarının imzalanacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın, Dairemizin 27/01/2021 tarih ve E:2015/4700, K:2021/326 sayılı bozma kararına uyularak verildiği belirtilmiş ise de, tekerrür hükümlerinin uygulanmasına dayanak alınan Kurul kararlarının iptali istemiyle açılan davalarda, davanın reddine karar verildiği gerekçesiyle görülmekte olan davanın reddine karar verildiği, uyuşmazlık konusu Kurul kararının ise hukuka uygunluğuna ilişkin ayrıca bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.
Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, dağıtıcı lisansı ile elektrik dağıtım faaliyetinde bulunan şirketlerin 30/09/2010 tarihine kadar TEİAŞ ile iletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşması olmak üzere iki anlaşma imzalamasının gerektiği, TEİAŞ ile elektrik dağıtım şirketleri arasında anlaşma hükümlerine ilişkin uyuşmazlık hâlinde davalı idareye başvuruda bulunulabileceği ve başvuruda bulunulması hâlinde Kurul kararlarının taraflar için bağlayıcı olacağı anlaşılmaktadır.
Elektrik piyasasında kamu düzenini koruma ve piyasayı regüle etme görevi olan davalı idare tarafından, TEİAŞ ile elektrik dağıtım şirketleri arasında bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasının imzalanması için en son 30/09/2010 tarihine kadar süre verildiği, yine ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile sistem kullanım anlaşmalarının imzalanmaması suretiyle ortaya çıkan aykırılığın 180 gün içinde giderilmesi yönünde ihtar edildiği, davacı şirketin sözleşmelerdeki eksikliklere ve sorunlu olan trafo merkezlerine yönelik anlaşmazlığın giderilmesi için herhangi bir başvurusunun bulunmadığı, diğer taraftan, TEİAŞ'ın bağlantı ve kullanım anlaşmaları için talep ettiği teminat mektubunun, temin edilemediğinden anlaşmaların imzalanamadığı ileri sürülmekle birlikte, davacı şirketin finansal durumu nedeniyle teminat mektubu temin edememesinin mücbir sebep olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla davacının belirlenen süre sonuna kadar imzalaması gereken anlaşmaları imzalamayarak kendi üzerine düşen yükümlülüğü süresi içerisinde yerine getirmediği görülmektedir.
Bu itibarla, dağıtım lisansı sahibi davacı şirketin kendisine verilen süre içerisinde iletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamadığı tespitine ilişkin olarak, isnat edilen fiilin sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu gerekçelerle, davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının, yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 19/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.