DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2022/2744 E.  ,  2023/4035 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/2744
Karar No:2023/4035

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … Turizm Taahhüt Mobilya Temizlik
Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

2- (DAVALI) … Bakanlığı
…
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Mersin Şube Müdürlüğü'nce 03/12/2009 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "TMO Mersin Şube Müdürlüğü Personel Taşıma Servis Hizmeti Alımı" ihalesi üzerinde kalan ve sözleşmeye davet edilen davacı şirket tarafından, şirketin %55 hissedarı O.A. hakkında kamu davası açıldığının tespit edilmesi üzerine iki yıl süre ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 31/01/2010 tarih ve 27479 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile iptal edildiğinden bahisle yasaklama kararı sebebiyle uğranıldığı ileri sürülen 30.000,00-TL maddi, 30.000,00-TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 25/10/2021 tarih ve E:2016/4045, K:2021/3523 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; manevî tazminata hükmedilmesi için kişinin fizik yapısını zedeleyen, yaşama ve kazanma gücünün azalması sonucu doğuran olayların meydana gelmesi veya idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eylemi sonucunda ağır bir elem ve üzüntünün duyulmuş olması veya şeref ve haysiyetinin rencide edilmiş bulunmasının yanında manevî tazminata hükmedilirken ilgililerin sosyal ve ekonomik durumu dikkate alınarak olay nedeniyle duyduğu elem ve ızdırabın kısmen giderilmesini ifade edecek, idarenin hukuka aykırılığını ortaya koyacak ve hukuka aykırılığı özendirmeyecek bir miktarın belirlenmesi gerektiği;
Davalı idarenin hukuka aykırılığı mahkeme kararı ile tespit edilen yasaklama işlemi nedeniyle davacı şirketin ticarî itibarının zedeleneceği, güvenirliliğinin azalacağı dolayısıyla manevi olarak zarar gördüğü dikkate alındığında, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacının manevi tazminat isteminin 20.000,00-TL'lik kısmının reddine, 10.000,00-TL'lik kısmının ise kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, hukuka aykırı olan yasaklama kararı neticesinde, ticari hayatının sona erdiği, iki yıl yasaklılık süresi ( fiili olarak 26 ay) içerisinde tüm malvarlığını satmak zorunda kaldığı, yasaklılık süresi içerisinde ve yasaklılık süresinin dolmasından sonra da ihalelere yeterlik sağlayamadığından kamu kurumlarının hiçbirinden iş alınamadığı, 2009-2012 yılları arasında sahibi olduğu 28 aracın satıldığı, davalı idarenin hukuka aykırı yasaklama kararı neticesinde ticari itibarının zedelendiği, güvenilirliğinin azaldığı, hükmedilen bu miktarın yaşamış olduğu elem ve ıstırabını denkleştirme imkânının bulunmadığı, zira takdir edilen manevi tazminat miktarının oldukça düşük olduğu, Mahkemece olayın özellikleri ve eylemin ağırlığını hiçbir şekilde hesaba katılmadan, manevi elem ve ıstırabın büyüklüğü ile haksız fiilden dolayı manevi tazminatın caydırıcılık fonksiyonunu değerlendirmeden karar verildiği, günümüz ekonomik koşullarına bakıldığında 10.000,00-TL'nin her şeyini kaybetmiş birinin acısını ve kederini dindirmeyeceği, asgari ücretin dahi 4.253,40-TL olduğu bu dönemde Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, davacının tazminat isteminin haksız olduğu, Kamu ihale Kurulu tarafından verilen karar üzerine geçici teminatının iade edildiği, firma tarafından sözleşme yapılması için herhangi bir talepte bulunulmadığından sözleşme imzalanmadığı, davacı şirketin iradesi dışında bir eksilmeden söz edilemeyeceği, dolayısıyla manevi tazminat isteminin de reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, yasaklama işleminin hukuka aykırı olduğuna kesin olarak karar verildiği, bu süreçte şirkete ait gayrimenkul ve menkullerin satıldığı, bu zararın sorumluluğunun idareye ait olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihaî kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu Mahkeme kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın manevi tazminat yönünden kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 12/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.