DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2021/4210 E.  ,  2024/4458 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/4210
Karar No:2024/4458

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Nakliye Enerji Gıda İnşaat
İthalat İhracat Sanayi Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin mevzuatta tanınan süreler dahilinde ve belirtilen sayıda istasyonlu bayiden oluşan bayilik teşkilatını oluşturamadığı ve koruyamadığından bahisle lisansının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 09/07/2019 tarih ve 30826 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği ile, dağıtıcı lisansı sahiplerine belirli süreler içerisinde bayilik teşkilatı oluşturulması ve gerekli asgari sayıdaki bayiden oluşan bu teşkilatın korunması yükümlülüğünün getirildiği, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihte dağıtıcı lisansı sahibi olan şirketler için ise Yönetmeliğe eklenen geçici madde ile anılan yükümlülüğün 01/01/2020 tarihinden itibaren geçerli olacağının düzenlendiği, bu kapsamda, mevzuatta tanınan süreler dahilinde belirtilen sayıda istasyonlu bayiden meydana gelen bayilik teşkilatını oluşturamadığı tespit edilen davacı şirkete gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazı ile, 01/05/2020 tarihine kadar asgari on istasyonlu bayiden meydana gelen bayilik teşkilatını oluşturması ve koruması gerektiği, aksi takdirde Yönetmeliğin 17. maddesi uyarınca lisansının sona erdirileceği hususunun bildirildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından, ... tarih ve ... sayılı yazı ile, tüm dünyayı etkisi altına alan Koronavirüs (Covid-19) salgınından kaynaklanan mücbir sebep nedeniyle, bayilik teşkilatının oluşturulmasına ilişkin olarak davalı idareden 30 günlük (01/06/2020 tarihine kadar) ek süre talebinde bulunulduğu, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacı şirkete, mevzuatta bayilik teşkilatının oluşturulması kapsamında ek süre verilmesine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, bununla birlikte söz konusu talebin, Yönetmeliğin "Mücbir Sebepler" başlıklı 57. maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde değerlendirilmesinin ancak Kurulun yetki ve takdirinde olduğu şeklinde cevap verildiği, davacı şirket tarafından, ... tarih ve ... sayılı yazı ile, bayilik teşkilatının oluşturulmasına ilişkin olarak mücbir sebep durumunun değerlendirilmesi ve 01/07/2020 tarihine kadar ek süre verilmesi taleplerinin Kurula sunulması yönünde başvuruda bulunulduğu, davacı şirketin bu talebinin değerlendirmeye alınmadığı;
Bu durumda, bayilik teşkilatının oluşturulmasına ilişkin yükümlülüğün 01/01/2020 tarihinden itibaren başladığı ve bu yükümlülüğün yerine getirilmesine ilişkin sürenin salgın hastalık dönemine de denk geldiği göz önüne alındığında, davacı şirketin, mücbir sebep durumunun değerlendirilmesi ve 01/07/2020 tarihine kadar ek süre verilmesi yönündeki talebinin, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Mücbir Sebepler" başlıklı 57. maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Kurul tarafından değerlendirilmesi ve bunun üzerine bir işlem tesis edilmesi gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın doğrudan davacı şirketin sahibi olduğu dağıtıcı lisansının sona erdirilmesi yönünde tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; 5015 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle, lisans kapsamında faaliyet yürütülebilmesine ilişkin özel şartlar belirlenmesi ve lisansın tadili ile sona ermesi konularında Yönetmelikle düzenleme yapmaya yetkili kılınmış olan davalı idarece çıkartılan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'ne 09/07/2019 tarih ve 30826 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle eklenen "Bayilik teşkilatı kurulması" başlıklı 34/A maddesinde, dağıtıcı lisansı sahiplerine belirtilen sürelerde, belirtilen sayıda bayinin bulunduğu bayilik teşkilatını oluşturma yükümlülüğü getirildiği, yine Yönetmeliğin Geçici 24. maddesiyle, dağıtıcı lisansı sahibi olan kişiler için anılan sürelerin 01/01/2020 tarihinden itibaren işlemeye başlayacağının kurala bağlandığı, bu sürenin makul bir süre olduğu, davalı idarece 01/01/2020 tarihinden itibaren üç ay geçmesine rağmen en az 10 bayiden oluşan bayilik teşkilatına sahip olmayan dağıtıcı lisansı sahipleri tespit edilerek Yönetmelikle getirilen yükümlülüğün sağlanması için uyarı yazısı yazıldığı, bu kapsamda davacıya gönderilen 06/04/2020 tarihli yazı ile 01/05/2020 tarihine kadar asgari on bayiden oluşan bayilik teşkilatını oluşturması ve koruması gerektiğinin, aksi taktirde anılan Yönetmeliğin 17. maddesi uyarınca lisansının sona erdirileceğinin bildirildiği, davacı şirket tarafından, Koronavirüs (Covid-19) salgınından kaynaklanan mücbir sebep nedeniyle, bayilik teşkilatının oluşturulmasına ilişkin olarak davalı idareden 30 günlük (01/06/2020 tarihine kadar) ek süre talebinin Kurula sunulmasına ilişkin başvuruda bulunulduğu, 08/05/2020 tarihli inceleme ve değerlendirme raporunda bu talebin değerlendirmesinin Kurulun yetki ve takdirinde olduğunun ifade edildiği, sonrasında dava konusu Kurul kararı ile davacının yeterli sayıda bayiden oluşan bayilik teşkilatını oluşturamadığının tespit edilmesi üzerine anılan talep de kabul edilmeyerek davacının lisansının sona erdirilmesine karar verildiği hususları dikkate alındığında, dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, Yönetmelik ile Kuruma verilen yetkinin Kanun ile verilen yetkiyi aşar nitelikte olduğu, işlemin yetki ve sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, pandemi nedeniyle yaşanan güçlükler hasebiyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna yapılan başvurular ile kendilerine bir aylık ek süre verilmesinin talep edildiği, mücbir sebep başvurularını değerlendirme yetkisi bulunan Kurulun dikkatine sunulmadan doğrudan EPDK Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı tarafından cevaplandırıldığı, diğer taraftan, 07/05/2020 tarihli başvurunun Kurul gündemine aktarıldığının müzekkere içerisinde belirtilmiş olmasına rağmen bu konuda Kurul tarafından alınmış olumlu veya olumsuz bir karar mevcut olmadığı gibi konunun Kurul tarafından değerlendirilip değerlendirilmediğinin de dava konusu Kurul kararından anlaşılamadığı, mücbir sebep başvuruları hakkında olumlu veya olumsuz herhangi bir değerlendirmede bulunulmadan dağıtıcı lisansının sonlandırıldığı, mücbir sebep başvurularını kabul etme veya reddetme yetkisinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna değil Enerji Piyasası Düzenleme Kuruluna ait olduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ve İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 05/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.