DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2020/4012 E.  ,  2023/4913 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/4012
Karar No:2023/4913

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Elektrik Dağıtım A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
2- … İletim A.Ş. (…) Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen Temmuz 2012-Nisan 2014 dönemine ilişkin 29/04/2013 tarih ve I 081522, I 081646, I 081785, I 081919, I 082061, I 082185; 27/06/2013 tarih ve I 082546, I 082696, I 082831, I 082978; 09/07/2013 tarih ve I 083128; 15/08/2013 tarih ve I 083283; 28/08/2013 tarih ve I 083439; 23/09/2013 tarih ve I 083602; 22/10/2013 tarih ve I 083824; 31/10/2013 tarih ve I 083968; 30/11/2013 tarih ve K 360942; 31/12/2013 tarih ve K 361085; 31/01/2014 tarih ve K 361243; 28/02/2014 tarih ve K 361565; 31/03/2014 tarih ve K 361701; 30/04/2014 tarih ve K 361858 nolu sistem kullanım ceza faturaları ile 22/01/2014 tarih ve B 704880 nolu gecikme zammı faturasının ve söz konusu faturaların dayanağı olduğu ileri sürülen İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşması'nın 9. maddesinin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda;
1- Davacı şirketin, Sistem Kullanım Anlaşması'nın 9. maddesinin iptali isteminin incelenmesinden;
Elektrik iletim hizmetinin tekel niteliğinde bir kamu hizmeti olduğu, bu hizmetin bir yasal tekel olan TEİAŞ tarafından gerçekleştirildiği, elektrik dağıtım hizmetinin ise bölgesel tekel niteliğinde bir kamu hizmeti olduğu ve davacı şirket gibi lisanslı dağıtım şirketleri tarafından yerine getirildiği, iletim hizmetinin elektrik dağıtım şirketleri açısından zorunlu unsur niteliğinde olduğu ve bu hizmetin bir kamu tüzel kişisi ve doğal tekel olan TEİAŞ ile dağıtım şirketleri arasında akdedilen sistem kullanım ve bağlantı anlaşmaları ile gerçekleştirildiği, bu bağlamda bu sözleşmelerin bir kamu hizmetinin ifası amacıyla akdedildiği, anlaşmanın TEİAŞ tarafından hazırlandığı ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) tarafından onaylandığı, taraflarla imzalanmadan önce ilgili şirketlere gönderilerek uygun olup olmadığı değerlendirmelerinin alındığı, sözleşme hükümlerinin aynı zamanda Kurul tarafından çıkarılan ikincil düzenlemelerde de yer aldığı, dağıtım şirketinin, lisansa konu faaliyeti yürütebilmesi açısından bu anlaşmaların imzalanmasının zorunlu olduğu, bu çerçevede sözleşme serbestisinden söz edilemeyeceği, Kurul'un sözleşmenin genel hükümlerinde tek taraflı olarak değişiklik yapma yetkisine sahip olduğu, sözleşmede ödenmesi öngörülen bedellerin Kurul tarafından belirlendiği, söz konusu bedellerin ödenmesinde gecikmeye düşülmesi halinde 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca faiz uygulanacağı, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde tarafların Kurul'a başvurabilecekleri, bu durumda uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin Kurul kararlarının bağlayıcı olduğu anlaşılmakta olup, sistem kullanım anlaşmalarının özel hukuku aşan bir rejime tabi olduğu ve tüm değerlendirme kıstasları açısından idari sözleşme özelliklerini taşıdığı, idari sözleşmelere, özel hukuk sözleşmelerinde olduğu gibi, tarafların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini tam ve gereği gibi ifa etmeleri amacıyla cezaî hükümler konulmasına engel olan bir yasal düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu istemin bu kısmı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2- Davacı şirketin,"fider açma" ve "reaktif enerji sınır değerinin aşılması"na ilişkin fiiller kapsamında Temmuz 2012-Nisan 2014 dönemlerine ilişkin sistem kullanım ceza faturaları ile bu cezaların gecikme zammı faturasına yönelik toplam 3.017.895,46-TL tutarında ceza tahakkuk ettirilmesi işleminin iptali isteminin incelenmesinden;
Ceza muhteviyat çizelgelerinin incelenmesinden, davacı şirket ile TEİAŞ arasında imzalanan Sistem Kullanım Anlaşmaları'nın 9. maddesinin "fider açma" cezasına dayanak oluşturan "TEİAŞ tesislerinde kullanıcının bağlı olduğu fidere 00.00-24.00 saatleri arasında 4 (dört) veya daha fazla arıza intikal ederek kesicinin açması" fiili ile "reaktif enerji sınır değerinin aşılması" cezasına ilişkin "iletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzel kişilerin iletim sisteminin her bir ölçüm noktasında çekecekleri endüktif reaktif enerjinin/verecekleri kapasitif reaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuata uygun olmaması" fiillerinin sabit olduğu anlaşıldığından ilgili ihlâllerin karşılığında yer alan hesaplama yöntemi uygulanmak suretiyle tahakkuk ettirilen ceza faturaları ve gecikme zammı faturasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, istinaf kararının gerekçeli olmadığı, genel düzenleyici işlem niteliğinde olan Sistem Kullanım Anlaşması'ndan kaynaklanan ceza faturalarının cezaî şart olarak değerlendirilmemesi gerektiğinden kanunilik ilkesine aykırı hareket edildiği, TEİAŞ ile imzalanan Bağlantı Anlaşması'nın 16. Maddesinde uyarı şartına yer verildiği, TEİAŞ'ın iptali talep edilen idarî para cezalarını verme yetkisi bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, Sistem Kullanım Anlaşmaları'nın genel düzenleyici işlem değil birel idari işlem olduğu, ihlâli tespit edilen davacıya uyarıda bulunma şartı bulunmaksızın cezaî şartın uygulanmasının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı TEİAŞ tarafından, Sistem Kullanım Anlaşması'ndan kaynaklanan cezaî şartları ve yaptırımlarını uygulamakla yetkili ve görevli oldukları, uyuşmazlık konusu ceza faturalarının idarî para cezası olarak nitelendirilemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 20/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.