DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2020/3004 E.  ,  2023/4371 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/3004
Karar No:2023/4371

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Taşımacılık Madencilik İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLLERİ : Av. …
Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete, lisansı ile tanınan haklar dışında faaliyet göstererek otomasyon sistemi sağlıklı çalışmamasına rağmen bayilik faaliyeti yaptığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 80.106,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 06/04/2015 ve 14/12/2017 tarihlerinde yapılan denetimlerde, anlık olarak otomasyon sisteminin düzgün olarak çalıştığı, geçmişe dönük otomasyon verisi incelendiğinde 01/01/2015-19/05/2015 tarihleri arasında hiçbir satış kaydının bulunmadığı, ilk verinin 19/05/2015 tarihinde görüldüğü, bu tarihten önceki kayıtların sistemde satış raporu kayıtlarında olmadığı, … sicil no'lu ödeme kaydedici cihazın 01/01/2015-19/05/2015 tarihleri arası satış miktarının 189.670,01-TL olduğu, … sicil no'lu ödeme kaydedici cihazın 01/01/2015-19/05/2015 tarihleri arası satış miktarının 170.883,75-TL olduğu, bu tarihler aralığında otomasyona yansımayan toplam 360.553,76-TL satış kaydı olduğu, … sicil no'lu ödeme kaydedici cihazın 01/04/2015-30/04/2015 tarihleri arası satış miktarının 57.095,44-TL olduğu, … sicil no'lu ödeme kaydedici cihazın 01/04/2015-30/04/2015 tarihleri arası satış miktarının 51.219,81-TL olduğu, bu kayıtların otomasyon sisteminde olmadığı, ödeme kaydedici cihazdan alınan 06/04/2015 tarihli kayıtlar incelendiğinde … sicil no'lu ödeme kaydedici cihazın Z raporunda 2.455,36-TL satış kaydı olduğu, … sicil no'lu ödeme kaydedici cihazın Z raporunda 1.505,44-TL satış kaydı olduğu, bu kayıtların otomasyon sisteminde olmadığı, … sicil no'lu ödeme kaydedici cihazın 01/01/2015-31/12/2015 tarihleri arası satış miktarının 361.452,82-TL olduğu, … sicil no'lu ödeme kaydedici cihazın 01/01/2015-31/12/2015 tarihleri arası satış miktarının 644.083,97-TL olduğu, bu tarihler aralığında toplam ödeme kaydedici cihaz satış miktarının 1.005.536,29-TL olduğu, ancak aynı tarihler aralığındaki otomasyon sistemi satış kayıtlarının 648.935,02-TL olduğu, aradaki 356.601,27-TL tutarındaki farka ilişkin kayıtların otomasyon sisteminde olmadığı;
Bu itibarla, davacı şirkete ait istasyonda yapılan denetimler esnasında tespit edilen ve belirli tarihler dikkate alınarak ödeme kaydedici cihazlar ile otomasyon sisteminden elde edilen verilere ilişkin farklılıkların bulunduğu, otomasyon sistemine yönelik yükümlülüklerin yerine getirilmesinin kaçak akaryakıt satışının önüne geçilmesini teminen yerine getirilmesi gereken ciddi yükümlülükler olduğu göz önünde bulundurulduğunda, 1240 sayılı Kurul Kararı'nın 5. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendine aykırı olarak akaryakıt satış işlemlerinin gerçekleştirilmesi nedeniyle fiilin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu da göz önünde bulundurularak üst sınırdan idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerde dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usûl ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 06/04/2015 ve 14/12/2017 tarihlerinde şirketlerine ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimlerde, otomasyon sisteminin çevrim içi olmadığına ve buna rağmen satış yapıldığına yönelik herhangi bir tespit yapılamadığından 1240 sayılı Kurul Kararı'nın 5. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde yer alan kuralın ihlâl edildiğinden bahisle tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, ödeme kaydedici cihazlar ile otomasyon sistemindeki farklılığın sebebinin davalı idarece ortaya konulamadığı, varsayıma dayalı olarak dava konusu işlemin tesis edildiği, ödeme kaydedici cihazın, otomasyon sisteminin bir parçası olmadığı, davalı idarece inceleme döneminde gerçekten satış olup olmadığının incelenmediği, sadece ödeme kaydedici cihaz ile otomasyon sisteminde yer alan verilerin karşılaştırılması suretiyle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, gerek İdare Mahkemesi'nce gerekse Bölge İdare Mahkemesi'nce bu konuda inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği, soruşturma sürecinde savunma hakkının sağlıklı bir şekilde kullanılamadığı, haklı bir gerekçe olmadan idarî para cezasının üst sınırdan verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usûl ve hukuka uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usûl ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 30/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.