DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2020/2440 E.  ,  2022/4452 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/2440
Karar No:2022/4452

TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Peyzaj İnşaat Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Kurumu
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN_KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca 20/11/2019 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "Bursa Büyükşehir Belediyesi Kent Estetiği Çalışmaları İçin Kamyonet, Binek Araç, Kamyon ve Arazöz Kiralanması Hizmet Alım İşi" ihalesine yönelik olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacının itirazen şikâyet başvurusundaki ihale üzerinde bırakılan … Kurumsal Personel Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı" şeklindeki 1. iddiası yönünden;
- İhale konusunun, 4 adet binek araç, 13 adet çift kabin kamyonet, 1 adet kamyon, 1 adet arazöz olmak üzere toplamda 19 araç olduğu, aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, bu 19 aracın kiralama yöntemi ile temin edilerek fiyat teklifi yöntemi ile açıklandığı anlaşıldığından, araçların … Kurumsal Personel Hizmetleri Sanayi ve Ticaret AŞ'nin kendi malı olmasına gerek olmadığı,
-İhaleyi yapan idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) istenilmediği, aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görüldüğü, idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi hâlinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği,
-İhale konusunu oluşturan toplam 19 aracın (4 adet binek araç, 13 adet çift kabin kamyonet, 1 adet kamyon, 1 adet arazöz) kiralama yöntemi ile temin edilerek fiyat teklifi yöntemi ile açıklandığı, söz konusu açıklama kapsamında; 19 adet araca ilişkin olarak işin süresi olan 36 ay için … Kurumsal Personel Hizm. San. Tic. A.Ş.'den fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinde araçların kiralama bedellerinin (1 binek araç için 60.000,00-TL, 4 binek araç için 240.000,00-TL, 1 adet çift kabin kamyonet için 90.000,00-TL 13 adet çift kabin kamyonet için 1.170.000,00-TL, 1 adet damperli kamyon için 225.000,00-TL, 1 adet arazöz için 225.000,00-TL) yer aldığı, fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği ve TÜRMOB kaşelerinin de fiyat teklifi üzerinde yer aldığı, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi alınması durumunda mevzuat gereği teklif üzerinde yer alması gereken ibarenin de bulunduğu,
-İdarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında bakım onarım maliyetinin önemli bileşen olarak belirtildiği, ancak bakım onarımın neleri kapsayacağı ya da bakım onarım kalemlerinin ayrı ayrı belirtileceği şeklinde bir hususa yer verilmediği, ihaleye ilişkin Teknik Şartname'de de bakım onarımın içeriğinin ayrı ayrı belirtilmediği ve bakım onarımın detayının düzenlenmediği, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından ihale konusunu oluşturan toplam 19 araca yönelik işin süresi olan 36 aya ilişkin … Kurumsal Personel Hizm. San. Tic. A.Ş.'den fiyat teklifi alındığı, alınan fiyat teklifinde araçların tamir-bakım maliyetlerinin ve de yedek parça bedellerinin ayrı ayrı belirlendiği, fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği, satış tutanağı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi alınması durumunda mevzuat gereği teklif üzerinde yer alması gereken ibarenin de bulunduğu,
-Aşırı düşük teklif açıklamasında ihale konusunu oluşturan toplam 19 araca ilişkin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) gideri için … Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.’den alınan 18/11/2019 tarihli yıllık fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde araçların markası, model yılı ve tipinin belirtildiği, ilgili meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği, satış tutanağı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi alınması durumunda mevzuat gereği teklif üzerinde yer alması gereken ibarenin bulunduğu, … Sigorta A.Ş. Bölge Müdürlüğü’nden alınan ve yetkili iki kişinin imzasını içeren 18/11/2019 tarihli teyit yazısının açıklamalar kapsamında sunulduğu, işin süresinin bir yıldan fazla olması nedeniyle 1 yıllık alınan fiyat teklifinin diğer yıllar için ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı (%33,64) esas alınmak suretiyle güncellendiği, güncellemeye ilişkin bilgi ve belgelerin de açıklamalar kapsamında sunulduğu,
-İdarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yazlık/kışlık lastik temini ve değişiminin önemli teklif bileşeni olarak belirtilmesine rağmen akü bileşeni ile ilgili bir açıklama sunulmasının istenmediği, ihale konusunu oluşturan toplam 19 araç için işin süresi olan 36 aya ilişkin … Kurumsal Personel Hizm. San. Tic. A.Ş.'den fiyat teklifi alındığı, alınan fiyat teklifinde ayrı ayrı her bir araç çeşidi için 36 aylık yazlık-kışlık lastik temini ve değişim bedelinin belirtildiği, fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği ve TÜRMOB kaşelerinin de fiyat teklifi üzerinde yer aldığı
-İdarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında araç muayene işlemleri ile motorlu taşıt vergisinin önemli teklif bileşeni olarak belirtilmesine rağmen egzoz gideri ile ilgili bir açıklama sunulmasının istenmediği, motorlu taşıtlar vergisi giderini tevsik etmek üzere vergi dairesinin internet sitesinden araç çeşitlerine göre motor hacmi ve yaşı girilerek alınan yıllık tutarı gösteren çıktıların, araç muayene giderlerini tevsik etmek üzere TÜVTÜRK internet sitesinden araç kategorisine uygun fiyat bilgisini gösteren çıktıların sunulduğu, işin süresinin bir yıldan fazla olması nedeniyle 1 yıllık alınan fiyat teklifinin diğer yıllar için ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı (%33,64) esas alınmak suretiyle güncellendiği, güncellemeye ilişkin bilgi ve belgelerin de açıklamalar kapsamında sunulduğu,
- İdarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, sözleşme damga vergisi ve karar damga vergisine ait giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu nedenle söz konusu giderler için açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı,
- İdarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, Teknik Şartname’nin 8.10. maddesi kapsamında bulunan idarenin temin ettiği GPRS araç takip sisteminin kurulum maliyetlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, aşırı düşük teklif açıklamasında ihale konusunu oluşturan toplam 19 adet araca ilişkin … Oto - …’den "3 Yıllık Data Hatları Dahil Anka Araç Takip Sistemi" şeklinde alınan 15/11/2019 tarihli fiyat teklifiyle açıklama yapıldığı, fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubunca imzalandığı ve kaşelendiği, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat alınması durumunda mevzuat uyarınca üzerinde bulunması gereken ibarenin fiyat teklifinde bulunduğu,
- Araçlarda aranan şartlardaki çeki demiri, tente, tepe lambaları maliyetlerinin, kumandayla kontrol edilebilen, ışıklı uyarıcı sağ ve sol yol yönlendirme levhaları maliyetleri ile logo ve yazı maliyetlerinin idarece açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından kamyonet, arazöz ve kamyonlara logo ve yazılar yazılarak araçların giydirilmesine yönelik olarak … – …'tan alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde 13 adet … marka araca, 1 adet su tankerine ve 1 adet damperli kamyona Bursa Büyükşehir Belediyesi logo ve yazısı yazılması işleminin ayrı ayrı fiyatlandırılarak gösterildiği, ayrıca tüm çift kabin kamyonetlere ilişkin kumandayla kontrol edilebilen, ışıklı uyarıcı sağ ve sol yönlendirme levhalarının takılmasına yönelik olarak … Endüstri Tic. Ltd. Şti.'den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde 13 adet çeki demiri projesi, imalatı, montajı ve ruhsata işlenmesi hizmeti, 3 adet transit arkası tente imalatı ve montajı hizmeti, 13 adet tepe lambası ve montajı hizmeti, 13 adet kumandalı ışıklı uyarıcı, sağ ve sol yol yönlendirme levhası ve montajı hizmetinin ayrı ayrı fiyatlandırılarak gösterildiği,
- Araçlara ait kaskonun önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, ihale konusunu oluşturan toplam 19 adet aracın kaskosuna ilişkin … Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.'den alınan 18/11/2019 tarihli yıllık fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde araçların markası, model yılı ve tipinin belirtildiği, fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin üzerinde satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat alınması durumunda mevzuat uyarınca üzerinde bulunması gereken ifadenin bulunduğu, … Sigorta A.Ş. Bölge Müdürlüğü’nden alınan ve yetkili iki kişinin imzasını içeren teyit yazısının açıklamalar kapsamında sunulduğu, işin süresinin 36 ay olması nedeniyle 1 yıllık alınan fiyat teklifinin diğer yıllar için ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı (%33,64) esas alınmak suretiyle güncellendiği anlaşıldığından, davacının birinci iddiasının reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı,
Davacının idare tarafından dokümanda istenilen mobil telefon ve GSM hatlarının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklanmasının istenilmediği, söz konusu gider kalemlerinin teklifte önemli bir gider olarak yer aldığı ve istenilmesi gerektiği şeklindeki 2. iddiası yönünden; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken hangi kalemin önemli teklif bileşeni olarak belirleneceği konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “Teknik Şartname'nin 8.10. maddesi kapsamında bulunan idarenin temin ettiği GPRS araç takip sisteminin kurulum maliyetleri”nin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında idarenin temin ettiği GPRS araç takip sisteminin kurulum maliyetlerine yönelik alınan fiyat teklifinde hat giderlerinin mevcut olduğu, ilgili gidere yönelik açıklama yapıldığı ve yapılan açıklamanın uygun olduğu anlaşıldığından, davacının ikinci iddiasının reddine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı,
Davacının, ihale üzerinde kalan isteklinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı şeklindeki 3.iddiası yönünden; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, şirketin 1 yıl boyunca kesintisiz olarak %50'den fazla hissesine sahip ortağı olan … Araştırma Yönetim Dan. İns. Kayn. Tem. Gıda İnş. Turz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait Bayraklı Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü'nce gerçekleştirilen 1.934.586,65-TL belge tutarlı “Araç ve İş Makinası Kiralanması Hizmet Alımı İşi"ne ilişkin iş bitirme belgesini sunduğu, belgenin, dokümanda istenilen teklif tutarının %25’ini sağladığı anlaşıldığından, davacının üçüncü iddiasının reddine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı,
Davacının, ihale üzerinde kalan isteklinin bilanço ve ciro bilgilerinin uygun olmadığı şeklindeki 4. iddiası yönünden; ihale üzerinde bırakılan firma tarafından 2017 ve 2018 yıllarını gösterir bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, söz konusu tablolarda “2018 yılı cari oran:45,08; özkaynak oranı: 0,97; kısa vadeli banka borçları/özkaynak oranı:0,00” olduğunun belirtildiği, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ilişkin sunulan toplam cirosunu gösterir gelir tablosunda 2018 yılı net satışlar tutarının belirtildiği, şirketin teklif tutarının 3.117.096,00-TL olduğu, “Toplam cironun teklif edilen bedelin %15'inden az olmaması gerekir” düzenlemesi gereği en az 467.564,4-TL’yi sağlaması gerektiği ve isteklinin ciro için istenilen oranı sağladığı anlaşıldığından, davacının bu iddiasının reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ihale uhdesinde bırakılan firma tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, sunulan belgelerin YMM ve SMMM onaylı olmadığı, teklife konu mal ve hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmediği, bakım gideri için verilen teklifin yağ değişimi, mazot filtresi değişimi şeklinde periyodik bakımları kapsamadığı, araç zorunlu mali sorumluluk sigorta gideri için yapılan açıklamada işin başlama ve bitiş tarihinin belirtilmediği, amortisman tutanağının kaşeli ve imzalı olmadığı, bilanço ve ciro bilgilerinin uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 29/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.