DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2020/2215 E.  ,  2023/5781 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/2215
Karar No:2023/5781

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği (… Dairesi Başkanlığı)
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Barosu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Şişli ilçesi, … Mahallesi'nde bulunan, … pafta, … ada, … parsel numaralı, mülkiyeti Hazine'ye ait 2.835,52 m² yüz ölçümlü arsa vasıflı taşınmazın baro hizmet binası yapılmak amacıyla 05/06/2006 tarihinde pazarlık usûlü ile gerçekleştirilen ihale neticesinde davacıya tahsisi üzerine imzalanan 19/06/2006 tarihli İrtifak Hakkı Ön İzin Sözleşmesi uyarınca ödenen toplam 249.161,00-TL'nin iadesi istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine dair işlemin (birleşen davada … tarih ve … sayılı işlemin) iptali ile 249.161,00-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce davanın görev yönünden (adlî yargı) reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın Dairemizin 05/02/2019 tarih ve E:2015/6175, K:2019/210 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak İstanbul 8. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı tarafından, 14/06/2006 tarihinde 4.320,00-TL kesin teminat bedeli ile 72.732,00-TL ön izin hakkı bedelinin; 28/08/2007 tarihinde 4.629,00-TL kesin teminat bedeli ile 77.150,00-TL ön izin hakkı bedelinin; 18/07/2008 tarihinde 5.130,00-TL kesin teminat bedeli ile 85.500,00-TL ön izin hakkı bedeli olmak üzere toplam 249.461,00-TL'nin ödendiği;
Uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik gerçekleştirilen ihale sonrasında davacı ile imzalanan Ön İzin Sözleşmeleri uyarınca davacı tarafından kesin teminat ile ön izin hakkı bedellerinin ödendiği, ancak taşınmazın bulunduğu alana yönelik yapılan imar plân değişikliklerine karşı açılan davalarda verilen kararlar ile bu değişikliklerin iptal edildiği;
İmar plân değişikliklerine karşı açılan davalar üzerine verilen kararların yeni bir hukukî durum oluşturduğu, davacının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiş olmasına rağmen kendi kusuru dışında gelişen sebeplerle mevzuatta öngörülen yükümlülükleri süresinde yerine getirmesinin artık mümkün olmadığı, bu kapsamda davalı idarece, Ön İzin Sözleşmesi feshedildiğinden davacının ödediği kesin teminat ile ön izin hakkı bedellerin iade edilmesi gerektiği hâlde aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı;
Öte yandan, dava konusu işlem hukuka aykırı olarak tesis edildiğinden toplam 249.161,00-TL tutarındaki kesin teminat ve ön izin hakkı bedellerinin davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, davacının tazminat isteminin kabulü ile 249.161,00-TL'nin başvuru tarihinden itibaren (06/03/2014) işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, gerek 324 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği'nin 16. maddesi, gerekse davacının imzaladığı Ön İzin Sözleşmesi'nin 5. ve 9. maddeleri uyarınca, ön izin süresi içerisinde öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde ön izin sözleşmesinin feshedileceği ve ilgiliye herhangi bir ödeme yapılamayacağının açık olduğu, İdare Mahkemesi'nce yeni bir hukukî durum oluştuğu varsayımından hareketle verilen kararda hukukî isabet bulunmadığı ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
İstanbul ili, Şişli ilçesi, … Mahallesi'nde bulunan, … pafta, … ada, … parsel numaralı, mülkiyeti Hazine'ye ait 2.835,52 m² yüz ölçümlü arsa vasıflı taşınmazın, baro hizmet binası yapılmak amacıyla 05/06/2006 tarihinde pazarlık usûlüyle yapılan ihalesinin davacı uhdesinde bırakılmasına karar verilmiştir.
1. yıla ilişkin 72.000,00-TL ön izin hakkı bedeli ile 432,00-TL damga vergisi ve 4.320,00-TL kesin teminatın 14/06/2006 tarihinde ödenmesine müteakip taraflar arasında 19/06/2006 tarihinde 1 (bir) yıl süreli İrtifak Hakkı Ön İzin Sözleşmesi imzalanmıştır.
Davacı tarafından, söz konusu taşınmazın imar plânlarının kullanım amacına göre değiştirilmesi hususunun yetkili merciler önünde görüşülmekte olduğu, imar plânlarının onaylanarak projelerinin hazırlanması için 1 (bir) yıllık sözleşme süresinin yeterli olmadığı gerekçesiyle sözleşme süresinin uzatılmasının davalı idareden istenilmesi üzerine, 2. yıl için 77.150,00-TL, 3. yıl için 85.500,00-TL bedel karşılığında, davacıya verilen ön iznin süresi 2. ve 3. kez uzatılmış; davacı tarafından, 2. yıla ait 77.150,00-TL ön izin hakkı bedeli ile 4.629,00-TL kesin teminatın 28/08/2007 tarihinde ödenmesi üzerine taraflar arasında 05/09/2007 tarihli Ön İzin Sözleşmesi; 3. yıla ait 85.500,00-TL ön izin hakkı bedeli ile 5.130,00-TL kesin teminatın ise 18/07/2008 tarihinde ödenmesi üzerine taraflar arasında 08/08/2008 tarihli Ön İzin Sözleşmesi imzalanmıştır.
Davacı tarafından, ön izin süresinin 23/06/2009 tarihinde biteceğinden bahisle 1 (bir) yıl daha ek süre verilmesinin davalı idareden istenilmesi üzerine, davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle 4. yıl için ön izin hakkı süresinin 96.500,00-TL bedel karşılığında 1 (bir) yıl uzatılması uygun bulunmuştur.
Davalı idarece … tarih ve … sayılı yazıyla, 15 gün içerisinde 96.500,00-TL ön izin hakkı bedeli ile 5.790,00-TL kesin teminatın yatırılarak 4. yıla yönelik ön izin sözleşmesinin imzalanmasının davacıdan istenilmesi üzerine, 12/10/2009 tarihli dilekçeyle davacı tarafından, anılan parsele ilişkin plân değişikliğine karşı açılan davada mahkeme tarafından plânın parsele ilişkin kısmının iptaline karar verildiği, meydana gelen hukukî duruma kendisinin sebebiyet vermediği, ortaya çıkan hukukî ve fiilî imkânsızlığın işin yürütülmesini 30 günden fazla etkileyecek olması nedeniyle bu durumun mücbir sebep oluşturduğu, irtifak hakkı ön izin süresinin bu durum ortadan kalkıncaya kadar dondurulması ve dondurulan süre için bedel alınmaması talep edilmiştir.
Bu başvurunun davalı idarece reddedilmesi üzerine, … tarih ve … sayılı yazıyla, davacıdan 96.500,00-TL ön izin hakkı bedeli ile 5.790,00-TL kesin teminatın, bu yazının tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi hâlinde ön izin süresinin 1 (bir) yıl daha uzatılacağı, aksi takdirde, Ön İzin Sözleşmesi'nin feshedileceği 29/01/2010 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen, belirtilen sürede davacı tarafından söz konusu bedeller ödenmediğinden bahisle davalı idarenin 01/03/2010 tarih ve 3436 sayılı Olur işlemiyle Ön İzin Sözleşmesi feshedilmiştir.
Davacı tarafından 06/03/2014 tarihli dilekçeyle, uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda, 16/09/2007 onanlı 1/5000 ölçekli "Şişli Esentepe Mahallesi Nazım İmar Plânı" düzenlemesi yapıldığı, bu plâna göre söz konusu parselin "yeşil alandan" çıkarılarak "baro hizmet alanı" olarak belirlendiği, bunun üzerine TMMOB Mimarlar Odası ile TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası tarafından açılan davalarda, İstanbul 7. İdare Mahkemesi'nce, imar plân değişikliğinin uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin kısmının iptaline karar verildiği, temyiz edilen kararların ise Danıştay Altıncı Dairesi'nce onanarak kesinleştiği, bu kapsamda, Ön İzin Sözleşmesi'nde öngörülen yükümlülüklerin tarafına atfedilemeyecek nedenle yerine getirilemediğinden bahisle ortaya çıkan hukukî ve fiilî durum karşısında 14/06/2006 tarihinde ödenen 4.320,00-TL kesin teminat ile 72.432,00-TL ön izin hakkı bedelinin (damga vergisi dâhil); 28/08/2007 tarihinde ödenen 4.629,00-TL kesin teminat ile 77.150,00-TL ön izin hakkı bedelinin ve 18/07/2008 tarihinde ödenen 5.130,00-TL kesin teminat ile 85.500,00-TL ön izin hakkı bedelinin toplamı olan 249.161,00-TL'nin iadesine karar verilmesi davalı idareden istenilmiştir.
Söz konusu başvurunun reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından Ön İzin Sözleşmesi'nin süresinin bedelsiz olarak uzatılması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nce, Dairemizin 22/04/2015 tarih ve E:2011/1463, K:2015/1567 sayılı bozma kararına uyularak verilen davanın reddi yolundaki kararı, Dairemizin 24/12/2018 tarih ve E:2016/4770, K:2018/4336 sayılı kararıyla; yine davacı tarafından Ön İzin Sözleşmesi'nin feshedilmesi bildiren işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nce, Dairemizin 06/12/2017 tarih ve E:2011/1842, K:2017/3623 sayılı bozma kararına uyularak verilen davanın reddi yolundaki kararı, Dairemizin 10/12/2020 tarih ve E:2019/2366, K:2020/3639 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Tarihi ve bedii değeri olmayan taşınmaz mallarla ilgili işlemler" başlıklı 74. maddesinde, "Tarihi ve bedii değeri olanlar hariç Hazine'nin özel mülkiyetindeki yerlerin satışı, kiraya verilmesi, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi esasları Maliye Bakanlığı'nca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir." kuralı yer almıştır.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in davacı tarafından yapılan başvuru tarihi itibarıyla yürürlükte olan "Ön izin verilmesi ve süre" başlıklı 75. maddesinde, "(1) İrtifak hakkı veya kullanma izni ihalesi sonucunda, yapılacak yatırım için ön izne ihtiyaç duyulması hâlinde, lehine irtifak hakkı tesis edilecek veya kullanma izni verilecek yatırımcıya; fiili kullanım olmaksızın tescil, ifraz, tevhit, terk ve benzeri işlemlerin yapılması veya imar planının yaptırılması, değiştirilmesi ya da uygulama projelerinin hazırlanması ve onaylatılması gibi işlemlerin yerine getirilebilmesi için, bir yıla kadar ön izin verilir. Gerekli hâllerde bu süre toplamı dört yılı geçmemek üzere uzatılabilir. Uzatılan süreye ilişkin ön izin bedeli, bir önceki yıl ön izin bedelinin Türkiye İstatistik Kurumu'nca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE - bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında artırılması suretiyle tespit edilen bedeldir.
(2) Ön izin süresi içerisinde yükümlülüklerin yerine getirilmesi hâlinde, Yönetmeliğin 12. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca tespit edilecek bedel üzerinden Yönetmeliğin eki İrtifak Hakkı Sözleşmesi'nin düzenlenmesi suretiyle irtifak hakkı tesis edilir veya Yönetmeliğin eki Kullanma İzni Sözleşmesi'nin düzenlenmesi suretiyle kullanma izni verilir. Ancak, ön izin süresi bitmeden önce irtifak hakkı kurulması veya kullanma izni verilmesinin talep edilmesi hâlinde, ön izin sözleşmesinde öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmiş olması kaydıyla, ön izin süresinin kalan kısmına ilişkin bedel, kurulacak irtifak hakkı veya kullanma izni bedelinden mahsup edilir.
(3) Ön izin süresi içinde yükümlülüklerin ilgilinin kusuru dışında yerine getirilmesinin mümkün olamayacağının anlaşılması hâlinde, idareye yapılacak başvuru üzerine sözleşme feshedilir ve teminat ile kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilir.
(4) Ön izin sahibinin sözleşme süresi sona ermeden taahhüdünden vazgeçmesi hâlinde, idarece sözleşme feshedilir. Bu durumda teminatı gelir kaydedilir ve kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilmez." kurallarına yer almıştır.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik uyarınca, ön izin, üzerinde irtifak hakkı tesis edilecek Hazine taşınmazları veya kullanma izni verilecek Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlarla ilgili olarak ihtiyaç duyulması hâlinde, plân, proje, izin, ruhsat ve kurul kararlarının alınması için yetki verilmesinden ibaret olup, taşınmazın fiilen kullanılmasına ilişkin bir yetki içermemektedir.
Hakkında ön izin verilen bir taşınmaz, ancak yatırımcının ön izin sözleşmesinde belirlenen süre içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmesi hâlinde tesis edilecek irtifak hakkına dayanılarak kullanılabilecek, belirtilen süreler içerisinde yatırımcının kusuru dışında başka sebeplerle yükümlülüklerini yerine getirmesinin mümkün olamayacağının anlaşılması hâlinde talebi üzerine ön izin sözleşmesi feshedilerek teminat ile kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilebilecektir.
Öte yandan, taraflar arasından imzalanan 19/06/2006 İrtifak Hakkı Ön İzin Sözleşmesi'nin 5. maddesinde, ön izin süresi içerisinde, taşınmazın imar plânının talebe uyumlu hâle getirilememesi ve yetkili birimlere onaylatılamaması, taşınmazın üzerinde yapılacak tesislere ilişkin uygulama projesi yapılarak/yaptırılarak yetkili birimlere onaylatılamaması (...) hâlinde, ön izin hakkı bedelinin iade edilmeyeceği ve hak sahibince Hazine'den herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunulamayacağı; 9. maddesinde ise, bu Sözleşme'de belirtilen yükümlülüklere uyulmadığının tespit edilmesi hâlinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ön iznin iptal edileceği, bu durumda ön izin hakkı bedelinin iade edilmeyeceği kuralları yer almıştır. Benzer yöndeki düzenlemelere gerek 05/09/2007 tarihli, gerekse 08/08/2008 tarihli ön izin sözleşmelerinde yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısıyla, davacıdan 4. yıla ilişkin 96.500,00-TL ön izin hakkı bedeli ile 5.790,00-TL kesin teminatın, bu yazının tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi hâlinde ön izin süresinin 1 (bir) yıl daha uzatılacağı, aksi takdirde, Ön İzin Sözleşmesi'nin feshedileceği hususu 29/01/2010 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen, belirtilen sürede davacı tarafından söz konusu bedeller ödenmediğinden bahisle davacının talebi olmadan davalı idarenin tek yanlı irade açıklaması ve üstün ayrıcalıklara sahip konumundan dolayı 01/03/2010 tarih ve 3436 sayılı Olur işlemiyle Ön İzin Sözleşmesi'nin feshedildiği, bunun üzerine davacı tarafından uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin imar plânının yargı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle Ön İzin Sözleşmesi'nde belirtilen yükümlülüklerin süresi içinde yerine getirilebilmesinin ve taşınmaz üzerine hizmet binası yapılmasının kendilerinden kaynaklanmayan sebeplerle mümkün olmadığı ileri sürülerek, Ön İzin Sözleşmesi kapsamında 3 yıllık sürede yatırılan kesin teminat ile ön izin hakkı bedellerinin tarafına iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, taraflar arasında imzalanan Ön İzin Sözleşmesi, davalı idare tarafından davacıya verilen sürede davacı tarafından 4. yıla ilişkin ön izin hakkı bedeli ile kesin teminat ödenmediğinden bahisle, davacının talebi olmadan davalı idarece feshedildiğinden ve 19/06/2006, 05/09/2007 ve 08/08/2008 tarihli Ön İzin Sözleşmeleri kapsamında yatırılan kesin teminat ile ön izin hakkı bedellerinin iadesini mümkün kılan bir düzenleme bulunmaması karşısında davacının Ön İzin Sözleşmeleri kapsamında ödediği bedellerin iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali, davacının tazminat isteminin kabulü ile 249.161,00-TL'nin başvuru tarihinden itibaren (06/03/2014) işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 13/12/2023 tarihinde, ön izin hakkı bedellerinin iadesi istemi yönünden oybirliğiyle, kesin teminatın iadesi istemi yönünden oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY:
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in davacı tarafından yapılan başvuru tarihi itibarıyla yürürlükte olan "Ön izin verilmesi ve süre" başlıklı 75. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Ön izin süresi içinde yükümlülüklerin ilgilinin kusuru dışında yerine getirilmesinin mümkün olamayacağının anlaşılması hâlinde, idareye yapılacak başvuru üzerine sözleşme feshedilir ve teminat ile kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilir." kuralına yer verilmiştir.
Anılan Yönetmelik düzenlemesi uyarınca, ön izin süresi içinde yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin ilgilinin kusuru dışında yerine getirilmesinin mümkün olamayacağının anlaşılması hâlinde, ön izin sözleşmesi kapsamında yatırılan teminat ile kalan süreye ilişkin ön izin hakkı bedeli iade edilecektir.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda, 16/09/2007 onanlı 1/5000 ölçekli "Şişli Esentepe Mahallesi Nazım İmar Plânı" düzenlemesi yapıldığı, bu plâna göre söz konusu parselin "yeşil alandan" çıkarılarak "baro hizmet alanı" olarak belirlendiği, bunun üzerine TMMOB Mimarlar Odası ile TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası tarafından açılan davalarda, İstanbul 7. İdare Mahkemesi'nce, imar plân değişikliğinin uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin kısmının iptaline karar verildiği, temyiz edilen kararların ise Danıştay Altıncı Dairesi'nce onanarak kesinleştiği; 3. yıla ait izin sözleşmesinin 23/06/2008 tarihinden başlamak üzere 1 yıl uzatıldığı, Ön İzin Sözleşmesi'nin 23/06/2009 tarihinde sona erdiği, davalı idarenin … tarih ve … sayılı Olur işlemiyle de Ön İzin Sözleşmesi'nin feshedildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, taraflar arasında imzalanan Ön İzin Sözleşmesi davalı idarece feshedilmiş olması ve bu Sözleşme'de öngörülen yükümlülüklerin, davacıya atfedilemeyecek nedenle yerine getirilemediği anlaşıldığından, davacı tarafından, Ön İzin Sözleşmeleri kapsamında 14/06/2006 tarihinde yatırılan 4.320,00-TL; 28/08/2007 tarihinde yatırılan 4.629,00-TL ve 18/07/2008 tarihinde yatırılan 5.130,00-TL kesin teminatın davacıya iade edilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konu işlemin bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu işlemin bu kısmı hukuka aykırı olarak tesis edildiğinden toplam 14.079,00-TL tutarındaki kesin teminatın da davalı idarece davacıya iade edilmesi gerekmektedir.
Belirtilen gerekçelerle, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin kesin teminatın iadesi istemine ilişkin kısmının iptali ve davacının tazminat isteminin kısmen kabulü ile 14.079,00-TL'nin başvuru tarihinden itibaren (06/03/2014) işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının onanması gerektiği oyuyla kararın bu kısmına katılmıyoruz.