DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2020/1218 E.  ,  2023/4250 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/1218
Karar No:2023/4250

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Kurumu
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR):
1. … Elektrik Üretim A.Ş. 4. …
2. … 5. …
3. … 6. …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzurum ili, İspir ilçesi sınırları içerisinde kurulması planlanan 1,441MWm/1,330MWe gücündeki kanal tipi Şehir Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali (HES) projesi için davacılar tarafından yapılan süre uzatım talebinin reddedilerek, üretim lisansının iptal edilmesi, teminat mektubunun irat kaydedilmesi ve davacıların üç yıl süre ile elektrik piyasasında lisans alamayacağına, lisans başvurusunda bulunamayacağına, lisans başvurusu yapan tüzel kişilerde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olamayacağına ve yönetim kurullarında görev alamayacağına ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; şehir regülatörü ve HES projesi için üretim lisansı alan davacı şirket tarafından anılan projenin 2010 yılında yapılan fizibilitesinde, tesisin inşa edileceği alanın jeolojik yapısının incelenmesi sonucu iletim hattı güzergahın heyelan bölgesinde kaldığının anlaşıldığı, sözü edilen bölgede toprak kaymaları olduğunun görüldüğü, iletim güzergahının Devlet Su İşleri (DSİ) onaylı projesinde olduğu gibi açık kanal ile yapılmasının maaliyetleri çok arttıracağı ve projeyi uygulanabilir olmaktan çıkaracağı gerekçesiyle projenin hayata geçirilmesinden vazgeçildiğinin bildirildiği, projede değişiklik yapılması istemiyle DSİ'ye başvurulmuş ise de DSİ tarafından projede değişikliğe gidilmediği, şehir regülatörü ve HES projesini belirlenen haliyle yerine getirmekle yükümlü olan davacı şirket tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda ve Elektrik Piyasası Yönetmeliği'nde düzenlenen yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin 29/04/2019 tarih ve E:2019/825, K:2019/1374 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; Erzurum ili, İspir ilçesinde kurulması planlanan şehir regülatörü ve HES için … tarih ve … numaralı üretim lisansının alındığı bahse konu üretim lisansına göre inşaat öncesi süre 22 ay, inşaat dönemi 38 ay olmak üzere tesis tamamlama tarihinin 21/02/2018 olarak belirlendiği, tesisin kurulması öngörülen alanın jeolojik bakımdan elverişli olmadığı hakkında jeolojik rapor dilekçe ekine konulmak suretiyle 25/08/2014 tarihinde DSİ'ye başvuruda bulunularak projeden vazgeçildiğinin bildirildiği, yükümlülüklerin yerine getirildiğine ilişkin belgelerin sunulmasına yönelik olarak … tarih ve … sayılı işlemle davacı şirkete bildirimde bulunulduğu, davacı şirket tarafından 29/07/2015 tarihinde davalı idareye sunulan dilekçede, "tesis kurmaya elverişli yeni bir alan belirlenerek üretim lisansına konu projede değişiklik talebiyle 28/07/2015 tarihinde DSİ'ye başvuruda bulunulduğu" hususlarına yer verilerek inşaat öncesi sürenin 21/06/2016 tarihine kadar ertelenmesi davalı idareden talep edildiği, bunun üzerine yürütülen soruşturma neticesinde dava konusu Kurul kararının tesis edildiği, Dairelerince yapılan 14/11/2019 tarihli ara kararına davalı idare tarafından verilen cevapta özetle "üretim lisansının alındığı 21/02/2013 tarihinden DSİ'ye başvuru yapılan 28/07/2015 tarihine kadar geçen sürede, proje alanı ile ilgili olarak, davacı ve/veya kamu kuruluşları tarafından Kurul'a söz konusu durum ile ilgili herhangi bir bilgi ve belge verilmediği, somut durumun mücbir sebep hâli olarak kabul edilmeme gerekçesinin süresi geçtikten sonra başvuruda bulunulması olduğu, yerine getirilmeyen yükümlülüklerin tesisin kuruluş yerine bağlı olduğu, süresi içinde başvuruda bulunulmuş olsaydı söz konusu durum dikkate alınabileceği" hususlarının belirtildiği, bu durumda, inşaat öncesi aşamadaki gecikmenin, davacı şirketin tesisin kurulması öngörülen alanın elverişli olmadığını ileri sürerek projenin sonlandırılmasına yönelik başvurusunun DSİ tarafından cevapsız bırakılmasından kaynaklandığı, inşaat öncesi aşamada karşılaşılan durumun DSİ tarafından mücbir sebep olarak nitelendirildiği, dolayısıyla dava konusu işlem tesisine neden olan gecikmenin davacıdan kaynaklanmadığı, dolayısıyla üretim lisansına konu tesisin kurulması planlanan alana yönelik somut durumun mücbir sebep hâli olarak kabul edilmesi gerektiği, kaldı ki şirketin başvurusunun reddedilmesindeki asıl sebebin yükümlülüklerin yerine getirilmesi için verilen süre sona erdikten sonra başvuruda bulunulması olduğu anlaşıldığından dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, harçtan muaf olduklarından aleyhe harca hükmedilmemesi gerektiği, mevzuatta belirtilen yükümlülüklerin yerine getirildiğine ilişkin belgelerin 21/06/2015 tarihine kadar Kurul'a sunulması gerekirken bu tarihe kadar herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, 28/07/2015 tarihine kadar bölgenin heyelanlı olduğuyla ilişkili olarak DSİ'ye de başvuruda bulunulmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, heyelan bölgesinde çalışılmasının iş güvenliği açısından sakıncalı olduğu, bu nedenle uyuşmazlık konusu projeden vazgeçildiğinin DSİ'ye bildirildiği, DSİ'den bu hususta cevap verilmemesinin üzerine projenin ülke ekonomisine kazandırılması amacıyla revize edilerek bu durumun DSİ'ye bildirildiği, revize projenin DSİ tarafından olumlu karşılandığı, proje alanının heyelan bölgesi olmasının mücbir sebep olarak kabul edilerek revize projenin hayata geçirilmesi için ek süre verilmesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırmış olduğu toplam …-TL harcın istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
4. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 19/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.