DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2018/888 E.  ,  2023/4582 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/888
Karar No:2023/4582

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ….

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Defterdarlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, … ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselde bulunan ve mülkiyeti Hazine’ye ait, 110 metrekare yüz ölçümlü arsa vasıflı taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle satışına ilişkin … tarih ve … yevmiye no.lu işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin davacının babası adına kayıtlı 2981 sayılı Kanun uyarınca düzenlenmiş tapu tahsis belgesinin olduğu, davacıya satış vaadi sözleşmesi ile devredildiği, tapu tahsis belgesinde … pafta, … ada, …-…-…. parsel olarak düzenlenen taşınmazın imar uygulaması görerek … ada … ve …. parsel olarak ayrıldığı, bunun üzerine davacı tarafından tapu tahsis belgesine dayanılarak yapılan başvurulara cevaben … ada … ve … parsel sayılı taşınmazın, … ada … parsel sayılı taşınmazın ifrazı neticesinde oluştuğunun belirtildiği, … ada … parselin daha sonra davacı tarafından satın alındığı, ancak … parselin Milli Savunma Bakanlığı’na tahsisli askerî alanda yer alması sebebiyle satışının yapılmadığı, satın alınan … parsel ve … parseli kapsar şekilde taşınmaz üzerine 18 daireli bina inşa edildiği, daha sonra parselin idare tarafından satışına karar verildiği, satışı için 2886 sayılı Kanun uyarınca ihaleye çıkarıldığı ve dava dışı üçüncü şahsa satılarak adına tescilin yapıldığı;
Mahkemelerinin ara kararı ile …tarih ve … yevmiye numaralı, …tarih ve … numaralı tapu tahsis belgesinin, dava konusu … ada … no.lu parseli kapsayıp kapsamadığının sorulduğu, davalı idarenin … tarihli beyan dilekçesinde … ada … parselin askeri alanda kaldığından ve üzerinde 7 katlı bina bulunduğundan tapu tahsis belgesinin bu parsel için geçerli olmadığının belirtildiği;

Davacı tarafından, …ada …ve …parsel üzerinde kendisine ait yapı bulunduğu, bu nedenle 4706 sayılı Kanun uyarınca yapı sahibi sıfatıyla kendisine satış yapılması gerekirken bu usule uyulmadığı iddia edilmiş ise de, söz konusu parselin Milli Savunma Bakanlığına tahsisli askeri alanda yer aldığı ve 189 Sayılı Milli Savunma Bakanlığı İskân İhtiyaçları İçin Sarfiyat İcrası Ve Bu Bakanlıkça Kullanılan Gayrimenkullerin Lüzumu Kalmayanların Satılmasına Salahiyet Verilmesi Hakkında Kanun ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uygulanmak sureti ile satışının gerçekleştirildiği, dava konusu satış işleminde 4706 sayılı Kanun uyarınca herhangi bir tahsis ve satış işleminin yapılmadığı, nitekim davacının ihaleden haberdar edilmesine rağmen satış ihalesine de katılmadığı, bu itibarla, gerçekleştirilen satış işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu taşınmazda kendisine ait tapu tahsis belgesinin bulunduğu, dolayısıyla 4706 sayılı Kanun uyarınca doğrudan kendisine satış yapılması gerektiği, buna rağmen ihale ile başkasına satıldığı, dava konusu ihalenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin …tarih ve E: …, K: …sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 08/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un dava konusu ihalenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 4916 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle değişik 5. maddesinin altıncı fıkrasında, “Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup Bakanlıkça tespit edilecek alanlarda bulunan, Hazineye ait taşınmazlardan, 31.12.2000 tarihinden önce üzerinde yapılanma olanlar; öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haleflerine satılmak ya da genel hükümlere göre değerlendirilmek üzere ilgili belediyelere bedelsiz olarak devredilir. Bu şekilde devredilen taşınmazlar, haczedilemez ve üzerinde üçüncü kişiler lehine herhangi bir sınırlı ayni hak tesis edilemez. Bu taşınmazlar belediyelerce öncelikle talepleri üzerine yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haleflerine, rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır. Bu suretle yapılacak satışlarda satış bedeli, en az dörtte biri peşin ödenmek üzere üç yıla kadar taksitlendirilebilir. Taksit tutarlarına kanunî faiz oranının yarısı uygulanır. Taksitle satışa esas bedel ile taksit süresi ve sayısını belirlemeye belediyeler yetkilidir.”; sekizinci fıkrasında, “Yapılacak yazılı tebligat tarihinden itibaren altı ay içinde satın alınma talebinde bulunulmayan veya üzerinde yapılanma olmayan ve bu madde kapsamında devredilen taşınmazlar genel hükümlere göre belediyece satılabilir. Devir tarihinden itibaren üç yıl içinde belediyece satılamayan taşınmazlar, belediyelerin muvafakatine ve hükme gerek olmaksızın Hazine adına resen tescil edilir.” kurallarına yer verilmiştir.
4706 sayılı Kanun'un 5. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olup, ilgili Bakanlıkça tespit edilen, Hazine'ye ait taşınmazlardan, 31/12/000 tarihinden önce üzerinde yapılanma olanların, Hazine adına tescil tarihine bakılmaksızın öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdî haleflerine satılmak ya da genel hükümlere göre değerlendirilmek üzere ilgili belediyelere bedelsiz olarak devredilmesi ve bu taşınmazların, belediyelerce öncelikle talepleri üzerine yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdî haleflerine, rayiç bedel üzerinden doğrudan satılması gerekmektedir.
Dava konusu taşınmaz, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, 110 m2 alanlı, arsa vasıflı taşınmazdır.Taşınmazın tamamı … tarih ve … yevmiye numarası ile Maliye Hazinesi adına kayıtlı iken, 4706 sayılı Kanun kapsamında 17/02/2009 tarihinde yapılan ihale neticesinde … isimli kişiye …tarih ve … yevmiye numarası ile satılmıştır.
…. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E: … sayılı dosyasında bilirkişiler marifetiyle mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 27/05/2013 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu … ada, … parsel numaralı taşınmaz üzerinde … Sokak … kapı numaralı 2 bodrum+zemin+4 normal-çatı kattan ibaret … Apartmanı isminde betonarme bir yapının mevcut olduğu, bu yapının aynı zamanda … ada, … parselin tamamını kapsadığı, toplam 18 adet dairenin mevcut olduğu binanın … Sokağa müstakil girişli 2 adet dairenin mevcut olduğu, binanın bu sokaktan 33 kapı numarasını aldığı, eski … ada, … , … ve … parseller üzerinde bulunan … Mahallesi, … Sokak, 5 kapı numaralı gecekondu için düzenlenen … tarih ve … sayılı tapu tahsis belgesinin davacının babası … adına düzenlendiği, tapu tahsis belgesinin dayanağı olan yeminli büro ölçü krokisi zemine uygulandığında … ada, … ve … parsellerin her ikisini birden kapsadığı, … . Noterliği'nin … tarih ve … yevmiye numaralı düzenleme satış vaadi sözleşmesine göre, eski … ada, … , … ve … parseller üzerinde bulunan … Mahallesi, … Sokak, … kapı numaralı … adına tapu tahsis belgeli gecekondunun 2.000.000-TL bedelle … vekili tarafından … 'e satışının vaat edildiği, …. Noterliği'nin …tarih ve … yevmiye numaralı “düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi”nin arsa sahibi sıfatıyla … , … , …ile müteahhit sıfatıyla … arasında düzenlendiği, sözleşmenin kapsama alanının eski …ada, …,…ve …parseller için düzenlenen tapu tahsis belgeli arsa olduğu tespitlerine yer verildiği ve neticede, dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının …ile herhangi bir ilişkisi olmamasına rağmen her nasılsa … sayılı Kanun'a göre …'ya satışına karar verildiği ve satışın gerçekleşerek tapusunun verildiği, 4706 sayılı Kanun'a göre yapılan satışların üzerinde binası olan ve bu binayı kullanan kişilere yapıldığı, dava konusu taşınmazın hak sahibi … ve diğerlerine satışının yapılması gerektiğinin anlaşıldığı ifade edilmiştir.
Davacının babası …adına düzenlenen …tarih ve … sayılı tapu tahsis belgesi, mülkiyeti İstanbul Belediyesine ait eski …ada, …,…ve …parselleri, yeni …ada, …ve …parselleri kapsayan gecekonduya ilişkin olup, bu gecekondu, davacı tarafından satın alındıktan sonra yıktırılmış ve yerine … Noterliği'nin …tarih ve …yevmiyeli “düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi” kapsamında 2 bodrum+zemin+4 normal-çatı kattan ibaret … Apartmanı isminde betonarme bir yapı inşaa ettirilmiş olduğundan, davacının 2981 sayılı Kanun kapsamında bir hak sahipliğinden söz etmek mümkün olmasa da, 4706 sayılı Kanun kapsamında …ada, …ve …parseller üzerindeki binayı 31/12/2000 tarihinden önce yapan ve kullanan kişi olarak doğrudan satın alma hakkı bulunduğu, nitekim …. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E: …sayılı dosyasında mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 27/05/2013 tarihli bilirkişi raporunda da dava konusu taşınmazın hak sahibi … ve diğerlerine satışının yapılması gerektiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan davalı idare tarafından, dava konusu …ada, …numaralı parselin …İlçesi, …Mahallesinde bulunan ve Maliye Hazinesi adına kayıtlı eski …pafta, …ada, …numaralı parselin 2981 sayılı Kanun uyarınca uygulama görmesi sonucu oluştuğu ve bu parselin askeri alanda kaldığı iddia edilmiş ve bu nedenle ilgili belediyeye devredilmediği savunulmuş ise de, …. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E: …sayılı dosyası kapsamında düzenlenen …tarihli bilirkişi raporunda, eski …ada, …,…ve …parsellerin yeni …ada, …ve …parselleri kapsadığı tespitine yer verildiği, Kağıthane Belediye Başkanlığı'nın …tarih ve …sayılı yazısında da …- …Mahallesinde eski …pafta, …ada, …,…ve …parsellerin Islah İmar Planı çalışmaları neticesinde yeni …pafta, …ada, …ve …parsel olarak tescil edildiği ve Maliye Hazinesi adına kayıtlı olduğunun belirtildiği, ayrıca dava konusu …ada, …parselin 14/02/2009 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli imar planında BL-4(Blok Nizam-4 Kat) irtifalı konut alanında kaldığı dikkate alındığında, ileri sürülen iddianın maddi gerçekle örtüşmediği sonucuna varılmıştır. Kaldı ki davalı idarenin bu iddiasını destekleyen hiçbir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı görülmektedir.
Bu durumda dava konusu …ada, …sayılı parselin Hazine adına kayıtlı iken 31/12/2000 tarihinden önce üzerinde davacı ve diğer ortakları tarafından yapılmış 2 bodrum+zemin+4 normal-çatı kattan ibaret …Apartmanı isminde betonarme bir yapı bulunduğu, bu parselin askeri alanda kaldığını ispatlamaya elverişli delil sunulmadığı, askeri alanda olduğu iddia edilen parselin eski numarasının imar uygulaması yapılmış dava konusu taşınmaza karşılık gelmediği, imar planında bu parselin konut alanında kaldığı, dolayısıyla bu parselin 4706 sayılı Kanun'un 5. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca öncelikle yapı sahibi olan davacı ve diğerlerine satılmak üzere ilgili belediyeye bedelsiz olarak devredilmesi gerekirken devredilmediği ve bu taşınmazın, yapı sahibi davacı ve diğerleri tarafından rayiç bedel üzerinden doğrudan satın alınması mümkün iken doğrudan satın alma hakkını kullanmalarının engellendiği anlaşıldığından, bu taşınmazın 17/02/2009 tarihinde satış ihalesine çıkarılmasında ve hak sahibi olmayan bir kişiye satılmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabul edilerek, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile aksi yönde verilen karara katılmıyorum.