DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2018/3284 E.  ,  2023/4553 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/3284
Karar No:2023/4553

TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVALI) … Kurumu
VEKİLİ : Av. …

2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) … Elektrik Üretim A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- …
3- …
4- …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…., K:…. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Artvin ili, … ilçesi, … Beldesi'nde kurulması planlanan "… Regülasyonu ve Hidroelektrik Santrali (HES)" projesi için … Elektrik Üretim A.Ş.'ye verilen … tarih ve … sayılı elektrik üretim lisansının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararda; ilgili mevzuat bir bütün hâlinde değerlendirildiğinde, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının bulunduğu, çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemenin devletin ve vatandaşların ödevi olduğu, bu kapsamda, “ÇED olumlu kararı” veya “ÇED gerekli değildir kararı” alınmadan bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemeyeceği, proje için yatırıma başlanamayacağı ve ihale edilemeyeceği, uyuşmazlığa konu lisans için verilen "ÇED olumlu kararı"nın … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararı ile iptal edildiği ve yeniden başlatılan ÇED sürecinin de devam ettiği göz önüne alındığında, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı ve davalı yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı İdare tarafından, davalı yanında müdahil şirketin kendisine bildirilen yükümlülükleri verilen süre içerisinde yerine getirmesinin akabinde uyuşmazlığa konu üretim lisansının verildiği, lisansın verilmesinden sonra Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 10. maddesinde yapılan değişiklikle ÇED Yönetmeliği kapsamında alınan kararların üretim lisansı başvurularında sunulmasının lisans yükümlülüğü hâline getirildiği, söz konusu değişiklik uyarınca davalı yanında müdahil şirketin … tarih ve … sayılı "ÇED olumlu kararı"nı sunarak yükümlülüğünü süresinde yerine getirdiği, bu nedenle söz konusu lisansın verildiği tarih itibarıyla Anayasa'nın 56. maddesine, 2872 sayılı Çevre Kanunu'na ve 4628 sayılı Kanun'a uygun olduğu, ayrıca davalı yanında müdahil şirket tarafından 26/07/2017 tarihli dilekçe ile söz konusu üretim lisansının 6446 sayılı Kanun'un Geçici 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca sona erdirilmesinin talep edildiği, söz konusu talep doğrultusunda … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile, söz konusu lisansın sonlandırılması talebinin, lisans mahkeme kararı ile iptal edildiğinden reddedilmesine, bahse konu lisans kapsamında Kurum'a sunulan teminat mektubunun iade edilmesine karar verildiği; davalı yanında müdahil şirket tarafından, usul yönünden, çevreyi ilgilendiren davalarda belde sakinlerinin dava açma hak ve yetkisi bulunmakta ise de, çevre ile ilgili tesis edilmeyen işlemlerde dava açma ehliyetinin bu şekilde geniş yorumlanamayacağından üretim lisansı ile hak ve menfaatleri etkilenmeyen davacıların işbu davayı açmakta menfaatlerinin bulunmadığı, işbu davanın üretim lisansının verilmesinden 6 yıl sonra açılması, idareye yapılan başvurunun dava açma süresini canlandırmayacağı ve ÇED olumlu kararının iptali istemiyle açılan dava sürecinde söz konusu lisanstan haberdar olunduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde davanın süresinde olmadığı; esas yönünden, Çevre ve Orman Bakanlığı'nca … tarih ve … sayılı "ÇED olumlu kararı"nın verildiği, bu karar üzerine projenin yapımına başlandığı, ancak ÇED sürecine karşı açılan dava nedeniyle projenin durdurulduğu, ÇED olumlu kararının iptali yolundaki mahkeme kararının doğrudan lisansın iptali sonucunu doğurmadığı, projenin çevresel etkilerinin yeniden değerlendirilmesi sonucunu doğurduğu, bu kapsamda ÇED sürecinin yeniden başlatıldığı ve söz konusu mahkeme kararında yer alan eksikliklerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 2009/7 sayılı Genelgesi uyarınca giderilmekte olduğu, bu sürecin … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile mücbir sebep kabul edilerek üretim lisansı kapsamındaki yükümlülüklerinin askıya alındığı, ÇED sürecinin tümüyle ortadan kalkmadığı, ayrıca 6446 sayılı Kanun'un Geçici 21. maddesi uyarınca lisansın sona erdirilmesi talebiyle Kurul'a başvuru yaptıkları, söz konusu başvuru hakkında Kurul tarafından verilecek karar karşısında işbu davada verilen iptal kararı bir hüküm ifade etmeyeceğinden dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararı kaldırılarak konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya ve davalı yanında müdahile iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara, davalı yanında müdahile tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın …. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 07/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.