DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2018/2712 E.  ,  2023/5008 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/2712
Karar No:2023/5008

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … A.Ş.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin, Mersin ilinde kurmayı planladığı Yassıtaş Regülatörü ve HES projesine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle üretim lisansı başvurusunun reddedilmesi üzerine söz konusu proje başvurusu sırasında davalı idareye sunulan teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin Devlet Su İşleri Hidroelektrik Enerji Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile irat kaydedilen 150.000,00-TL teminat tutarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… K:… sayılı kararda; davacı şirketin yapmış olduğu lisans başvurusunun … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile uygun bulunduğu, üretim lisansı verilebilmesi için "şirket ana sözleşmesinin elektrik piyasasına ilişkin mevzuata uygun hâle getirilmesi" ile birlikte birtakım yükümlülüklerin yerine getirilmesi için davacı şirkete 90 gün süre verildiği, bu yazının 09/05/2012 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, buna rağmen verilen süre içerisinde ana sözleşmenin elektrik piyasasına ilişkin mevzuata uygun hâle getirilmesi yükümlülüğünün yerine getirilmediği, … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile lisans başvurusunun reddedildiği, bu kararın iptali istemiyle açılan davanın ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedildiği, verilen süre içerisinde ana sözleşmenin elektrik piyasasına ilişkin mevzuata uygun hâle getirilmesi yükümlülüğünü yerine getirmediği sabit ve ihtilafsız olan davacı şirketin, ilgili mevzuat uyarınca banka teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, davacının irat kaydedilen 150.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi bakımından ise, dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun ortaya koyulmuş olması karşısında davacıya herhangi bir ödeme yapılmasına olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, eksik inceleme ile karar verildiği, ... İdare Mahkemesi'nin anılan kararının temyiz incelemesi için Danıştay'da olduğu, kesinleşmediği için bekletici mesele yapılması gerektiği, yükümlülüklerin yerine getirilmesinde kasıt veya kusur bulunması durumunda sorumlu tutulacağı, ÇED raporu için ilgili kurumun görüş vermemesinden dolayı yükümlülüklerin yerine getirilemediği, hukuki ve fiili imkânsızlık nedeniyle yükümlülüklerin yerine getirilmemesinde kasıt veya kusurun bulunmadığı, teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren dava konusunda bilirkişi incelemesi yapılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Mersin ili sınırları içerisinde yapımı planlanan 2,31 MWm/2,27 MWe kurulu gücündeki Yassıtaş Regülatörü ve HES üretim tesisi kapsamında üretim lisansı almak amacıyla yapılan başvuru sonucunda … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile davacı şirkete üretim lisansı verilmesi uygun bulunmuş, … tarih ve … sayılı yazı ile doksan günlük süre tanınarak üretim lisansı verilmesi için yerine getirilmesi gereken yükümlülükler davacı şirkete bildirilmiştir.
Davacı şirketin lisans başvurusuna ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda, lisans başvurusunun uygun bulunması kapsamında verilmiş olan 90 günlük sürenin 07/08/2012 tarihinde dolmasına rağmen uygun bulma kararındaki yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmemesi nedeniyle lisans başvurusu … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile reddedilmiş, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun … tarih ve … sayılı yazısıyla davacının lisans başvurusunun reddedildiğinin bildirilmesi üzerine dava konusu işlemle başvuru sırasında sunulan 150.000,00-TL teminat tutarı irat kaydedilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in "Müracaat Esasları" başlıklı 6. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin 5'inci maddesi kapsamında yayımlanan DSİ ve EİE projelerinden, müracaat süresi sona eren projelerin dışında kalanlar için Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapmak üzere DSİ’ye müracaat edilir. Projelere müracaat sırasında projenin özelliğine proje ile ilgili istenen belgelerin yanı sıra şirketin kuruluşu ile ilgili Ticaret Sicili Gazetesi, irtibat adresi, imza sirküleri/imza beyanı ve yetki belgelerinin noter tasdikli örnekleri ile her yıl tutarı DSİ tarafından belirlenip ilan edilen, müracaat tarihinden itibaren en az üç yıl süreli geçici teminat mektubu müracaat dilekçesine eklenerek Ek-3A formatında hazırlanmış fizibilite raporu ile birlikte teslim edilir. Tüzel kişiler tarafından geliştirilecek projelerde ilk başvuru esnasında, birinci fıkrada istenilen belgelerden Ek-3A formatında hazırlanacak fizibilite raporu dışındaki tüm belgeler ön başvuru raporuyla beraber teslim edilir. Gerekmesi hâlinde geçici teminat mektubunun süresinin uzatılması DSİ tarafından istenebilir. Geçici teminat mektupları, bu Yönetmelikte belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde irat kaydedilir. (...)"; “Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalayabilmeye Hak Kazanıldığına Dair Belgenin Verilmesi” başlıklı 10. maddesinde, “Fizibilite raporları kabul edilebilir bulunan şirketlere; varsa eksikliklerin tamamlanması kaydıyla, Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalayabilmeye hak kazandıkları eş zamanlı ve yazılı olarak bildirilir. Bu yazının bir kopyası EPDK'ya da gönderilir. Bu şirketler on beş iş günü içerisinde EPDK'ya lisans müracaatında bulunur. Bu süre içerisinde EPDK'ya müracaat etmeyen şirketler hakkını kaybeder ve bu durum EPDK tarafından DSİ'ye yazı ile bildirilir. 16/07/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un geçici 3'üncü maddesi gereğince aynı kaynak için DSİ’ye sunulan birden fazla şirkete ait fizibilite raporlarının DSİ tarafından kabul edilebilir bulunması hâlinde, su kullanım hakkı anlaşması imzalayacak şirket, aşağıdaki usul dairesinde belirlenir: a) Fizibilitesi, DSİ tarafından kabul edilebilir bulunan şirketlere belirlenen gün ve saatte tekliflerini vermeleri için davet yazısı ile hidroelektrik kaynak katkı payı teklif formu (Ek-6) eşzamanlı gönderilir. b) Şirketler tekliflerini kapalı zarf içerisinde belirtilen gün ve saatte DSİ'ce belirlenen adrese teslim ederler. Zarf içerisinde; şirket ünvanı altına şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından imzalanmış hidroelektrik kaynak katkı payı teklif formu bulunur. Zarflar teslim edildikten sonra şirketler tekliflerini değiştiremezler. Zarflar komisyon tarafından şirket yetkililerinin huzurunda açılır. 6'ncı maddenin beşinci fıkrasında müracaat dilekçesine ekleneceği belirtilen belgelerden, şirketin kuruluşu ile ilgili ticaret sicil gazetesi, irtibat adresi, imza sirküleri ve yetki belgelerinin noter tasdikli örneklerinden herhangi birinin, ayrıca noter tasdikli yetki belgesi ve imza beyanının eksik ve/veya uygun olmadığının tespiti hâlinde, davet yazısında eksik veya uygun görülmeyen belgelerin en geç hidroelektrik kaynak katkı payı toplantısında tamamlanması istenir. Hidroelektrik kaynak katkı payı toplantısında tekliflerin açılmasına kadar eksik ya da uygun olmayan belgelerin tamamlanamaması halinde teklif geçersiz sayılır. Rakam ve yazı ile yapılan teklif miktarının farklı olması hâlinde, yazılı miktar esas alınır. Belgelerinde eksik bulunmayan şirketlerin teklifleri en yüksekten en düşüğe doğru sıralanır, en yüksek teklifi veren şirketin Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalamaya hak kazandığı belirlenir. (...) f-) En yüksek teklifi vermiş olan şirket hariç diğer şirketlerin geçici teminat mektupları, kapalı zarf ile teklif verme toplantısının tamamlanmasının ardından şirket yetkililerinin temsilcilerine tutanakla geri verilir. En yüksek teklif veren şirkete ait geçici teminat mektubu, söz konusu proje için şirket ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapılmasını müteakip iade edilir. Geçici terminat mektubu, bu Yönetmelikte belirlenen şartların yerine getirilmemesi hâlinde irat kaydedilir. DSİ ve EİE projelerinde, teklif verme toplantısının sonucu şirketten en geç doksan gün içerisinde Ek-3 formatında Fizibilite raporunu DSİ ye sunması istenir. Fizibilite raporunun incelenmesini müteakip durum; on beş iş günü içerisinde lisans başvurusu yapması için şirkete ve EPDK ya bildirilir. (...) h) Su kullanım hakkı anlaşması imzalamaya hak kazandığı DSİ tarafından kendisine bildirilen şirket, on beş iş günü içerisinde, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'ne göre lisans almak üzere EPDK'ya müracaat eder. Yapılan müracaatla ilgili olarak alınan Kurul kararları EPDK tarafından DSİ'ye bildirilir. (...) j) En yüksek teklifi veren şirketin lisans başvurusunda bulunmaması veya lisans başvurusunun EPDK tarafından reddedilmesi hâlinde, başvuruya konu hidroelektrik projesi DSİ internet sayfasında yeniden yayınlanarak başvuruya açılır. Teklif verme toplantısı sonrasında, kendine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyen veya getiremeyen tüzel kişiler, tekrar ilana çıkarıldığında aynı proje için başvuruda bulunamaz. (...) ” kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan Yönetmelik kuralları uyarınca Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapmak üzere başvuru yapan proje için başvuru esnasında geçici teminat mektubu alınacağı, kaynak katkı payı toplantısında en yüksek teklifi veren şirketin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na lisans başvurusunda bulunacağı, belirlenen yükümlülükler yerine getirildikten sonra idare ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapılmasına müteakip geçici teminat mektubunun iade edileceği, bu Yönetmelikte belirlenen şartların yerine getirilmemesi hâlinde geçici teminat mektuplarının ise irat kaydedileceği anlaşılmaktadır.
Bakılan olayda, davacının söz konusu lisans başvurusuna ilişkin olarak uygun bulma kararı kapsamındaki yükümlülüklerini süresi içerisinde yerine getirmemesi nedeniyle lisans başvurusunun 06/02/2014 tarih ve 4864-35 sayılı Kurul kararıyla reddedildiği, dolayısıyla davalı idare ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapılamadığı, bu kapsamda anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde başvuru sırasında sunulan teminat mektubunun irat kaydedildiği belirtilmekte olup, dava konusu işleme dayanak alınan davacı şirketin lisans başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Dairemizin 26/10/2022 tarih ve E:2016/2878, K:2022/3864 sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararına uyularak söz konusu Kurul kararının iptaline yönelik ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ise Dairemizin 07/11/2023 tarih ve 2023/1609, K:2023/4558 sayılı kararıyla onandığı dikkate alındığında, dava konusu işleme dayanak alınan Kurul kararı iptal edildiğinden dava konusu işlemin yargısal denetiminin anılan hukuki durum gözetilerek yeniden yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 23/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.