DANIŞTAY 13. DAIRE

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2018/188 E.  ,  2023/3658 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/188
Karar No:2023/3658

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Fonu
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Off-Shore Ltd. mudileri tarafından açılan davalarda verilen yargı kararları gereğince Fon tarafından yapılan ödemelerden sorumlu tutulan … Finans Factoring Hizmetleri A.Ş. hakkında yapılan takip sonucunda alacağın tahsil edilememesi ve yapılan mal varlığı araştırması sonucu tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması nedeniyle anılan şirketin kanuni temsilcisi olduğundan bahisle davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen 13.698.575,18-TL tutarında fon alacağının ödenmesine yönelik … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Fon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı uyarınca, …Off-Shore Ltd. mudilerine yargı kararları gereği 30/06/2015-31/12/2015 tarihleri arasında ödenen 12.974.902,59-TL'ye 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca uygulanan gecikme zammıyla birlikte toplam 13.698.575,18-TL tutarında Off-Shore ödemesine ilişkin Fon alacağının ödenmesine yönelik …Finans Factoring Hizmetleri A.Ş.'ye ödemeye çağrı mektubu ve ödeme emri gönderildiği, firmadan tahsilat sağlanaması sebebiyle firmanın kanuni temsilcisi olan davacı hakkında … tarih ve … sayılı ödeme emri düzenlendiği, davacı tarafından söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; dava konusu Fon alacağının …Off-Shore mudileri tarafından açılan davalar nedeniyle verilen kararlar üzerine ilgilisine yapılan ödemeye dayandırıldığı dikkate alındığında, davalı idare tarafından, Banka şubelerinde gerçekleştirilen usulsüz işlemler nedeniyle ortaya çıkan bu Fon alacağı ve bu alacak dâhil Banka kaynaklarının … Off-Shore Ltd.'ye ve akabinde buradan da banka hâkim ortağı ve ilişkili şirketlere aktarılmasında/edindirilmesinde davacının rol oynadığının ve buna ilişkin işlemlere katıldığının, Banka çalışanlarını, müşterilerini Off-Shore hesabı açtırmaları konusunda ikna etmeleri dışında, usulsüz işlemler yapmaya sevk edecek talimat ve telkinde bulunduğunun veya yol gösterdiğinin açıkça ortaya konulması gerektiği, ancak bu tespitlerin yapılması hâlinde davacının sorumluluğuna gidilebileceği, davacının … Off-Shore Ltd. Şti.'nin %1 oranında hissedarı olduğu, bu bakımdan sorumluluğu değerlendirildiğinde, ödeme emrinde belirtilen borcun tamamından değil hissesi oranında sorumlu tutulabileceği, dolayısıyla Fon tarafından Off-Shore mudilerine ödenen miktardan davacının da sorumlu olduğuna yönelik somut tespit yapılmaksızın ve davacının hisse oranı dikkate alınmaksızın tesis edilen dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; davacının … A.Ş'nin hakim ortağı olduğu ortaya konulan … Finans Factoring Hizmetleri A.Ş.'nin 16/12/1994-24/08/2000 tarihleri arasında imzaya yetkili yönetim kurulu üyesi, yani kanuni temsilcisi olduğu, … A.Ş.'nin Bakanlar Kurulu'nun … tarihli ve … sayılı kararı ile 4389 sayılı (Mülga) Bankalar Kanunu'nun 14. maddesine istinaden Fon'a devredildiği, anılan Bankanın Fon'a devri üzerine …Off-Shore Ltd. mudilerinin bankaya yatırmış oldukları mevduatları çekmek üzere … A.Ş. şubelerine başvurmaları sonrasında, … A.Ş. Merkez Şube nezdinde … Off-Shore Ltd. adına açılmış olan hesapta yeterli miktarda bakiye bulunmadığından … Off-Shore mudilerine yeterli miktarda ödeme yapılamadığı, Off-Shore hesapları Tasarruf Mevduatı Sigortası kapsamında bulunmadığından mudilerin alacaklarının Fon tarafından karşılanmadığı, bunun üzerine … Off-Shore Ltd.'den mevduatlarını alamayan mudiler tarafından alacak davaları açıldığı, söz konusu davaların kabul edilerek mudilere ödeme yapılmasına hükmedildiği, Mahkeme kararları doğrultusunda yapılan bu ödemelerin dava konusu ödeme emrinin konusunu oluşturduğu, …Off-Shore Ltd. ismiyle kurulan bankanın, …kaynaklarını kısa bir süre içerisinde banka hakim ortaklarına edindirmek amacıyla kurulduğu, banka imkanlarının kullanılarak sistemli bir biçimde kaynaklarının edindirilmesine yönelik işlem ve eylemler neticesinde meydana gelen zararlardan banka hakim ortaklarının sorumluluğunun bulunduğu, hakim ortak tüzel kişilerden tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan tutarın ise 6183 sayılı Kanun'un mükerrer 35. ve 5411 sayılı Kanun'un geçici 26. maddesinde belirlenen esaslar doğrultusunda, bunların kanuni temsilcilerinden takip ve tahsil edilebileceği, davacının, … Off-Shore Ltd. aracılığıyla banka kaynaklarının edinildiği/edindirildiği hakim ortak tüzel kişisinin imzaya yetkili kanuni temsilcisi olduğu, ödeme emrine konu Fon alacağının ise, davacının kanuni temsilci olduğu dönem içinde … Off-Shore Ltd.'ye aktarıldığı öne sürülen banka kaynağına ait olduğu görüldüğünden, banka kaynağını edinen şirket tüzel kişiliğinden tahsil edilemeyen Fon alacağının kanuni temsilci davacıdan tahsili işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemde borcun dayanağı hakkında somut açıklamalara yer verilmediği, 1999-2000 yılları arasında meydana gelen olaylar sebebiyle 2005 ve 2008 yıllarında yürürlüğe giren kanun hükümleri dolayısıyla sorumluluğuna gidilmesinin hukuki güvenlik, kanunların geriye yürümezliği ve kazanılmış hak ilkelerinin ihlâline sebebiyet verdiği, takibe konu alacağın özel hukuk alacağı niteliğinde olması nedeniyle kamu alacağı olarak takip edilemeyeceği, alacağın zaman aşımına uğradığı, yönetim kurulu üyesi olarak görev yapılan dönemde görev alanı kapsamında gerçekleştirilen işlemlerde gerekli dikkat ve özenin gösterilerek bankayı zarara uğratacak herhangi bir faaliyette bulunulmadığı, hakkında açılan ceza davasından beraat ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının, mudiler tarafından açılan davalarda aleyhe hüküm kurulan yargı kararları gereği, Fon tarafından gerçekleştirilen Off-Shore ödemesinden Fon Kurulu kararı doğrultusunda … AŞ hâkim ortağı … Finans Factoring Hizmetleri AŞ'nin kanunî temsilcisi olması sebebiyle sorumlu tutulduğu, davacının kanunî temsilcisi olduğu ve … AŞ'nin tüzel kişi hâkim ortakları arasında yer alan … Finans Factoring Hizmetleri AŞ'nin işbu davada sorumlu tutulduğu Fon alacağının doğmasına sebep olan usulsüz eylemlerin gerçekleştiği dönem, diğer bir ifadeyle … AŞ mudilerine ait mevduatların … Off-Shore Ltd. hesabına aktarıldığı ve bu mevduatların büyük bir kısmının Banka hâkim ortağına kredi adı altında aktarıldığı dönemin … Off-Shore Ltd.'nin kuruluşu ile … AŞ'nin Fon'a devredilme tarihleri arasında olduğu, davacının bu dönemde anılan şirkette yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmış olduğu, şirketin sorumlu olduğu borçlardan da sorumlu olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/09/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.