DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/4915 E.  ,  2023/5794 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4915
Karar No : 2023/5794

TEMYİZ EDEN (TARAFLAR) :
1-DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
2-DAVALI : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzurum İli, Oltu 1 nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda sağlık memuru (acil tıp teknisyeni) olarak görev yapan davacının, Giresun Üniversitesi, Dereli Meslek Yüksekokulu, İş Sağlığı ve Güvenliği önlisans programından mezun olduğundan bahisle, yeni öğrenim durumuna göre devlet memurlarına ödenecek zam ve tazminatlardan faydalandırılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine illişkin 20/10/2015 tarihli işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 28/12/2021 tarih ve E:2018/2964, K:2021/7190 sayılı bozma kararına uyularak; Danıştay Onbirinci Dairesinin E:2015/1386 esas sayılı dosyasına Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca verilen cevapta, bir örneği dosyaya konulan … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararı ile Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli toplantısında, ''İş Sağlığı ve Güvenliği Önlisans Programı''nın, Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfında çalışan personel için mesleki sağlığa ilişkin bir üst öğrenim olmadığına yönelik kararının iptaline karar verildiği; Mahkemelerinin 10/05/2023 tarihli ara kararıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından iş sağlığı ve güvenliği önlisans programının, acil tıp teknisyenleri açısından mesleki bir üst öğrenim sayılıp sayılmadığının sorulduğu, ara kararına gelen cevap ekinde yer alan … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararında ön lisans programlarından sağlık teknikeri unvanı alan önlisans programlarının ortaöğretim sağlık hizmetleri sınıfı için üst öğrenim sayılmasına karar verildiğinin görüldüğü; buna göre, davacının bitirdiği iş sağlığı ve güvenliği programının mesleği ile ilgili bir üst öğrenim olduğu ve anılan bölüm mezunlarının, davacının görev yaptığı hizmet sınıfına ait bir kadroya atanabilecekleri sonucuna ulaşıldığından, davacının zam ve tazminatlarının mesleki üst öğrenime göre ödenmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, belli bir uygulama tarihi esas alınarak istekte bulunulan davalarda, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre uygulama tarihinden itibaren 60 gün içinde; uygulama üzerine davacı tarafından idareye başvurulmuş ise, 12. maddenin yollamada bulunduğu 11. maddeye göre, idarenin bu başvuruya cevap vermemiş olduğu hallerde, uygulama tarihinden itibaren en geç 120 gün; idarenin cevap verdiği durumlarda ise, uygulama tarihine kadar geçen süre de hesaba katılmak koşuluyla cevabın davacıya tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde idari davanın açılmış olması gerektiği; bir başka anlatımla, dava davacının idareye başvurduğu tarihten itibaren 120 gün içinde açılmış ise, ilgiliye davanın açıldığı tarihten geriye doğru 120 günü geçmemek üzere, başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içindeki ilk uygulama esas alınarak parasal hakların verilmesi mümkün olup; olayda, davanın açıldığı 02/11/2015 tarihinden geriye doğru 120 günü geçmeme şartı dikkate alındığında; davacıya ödeme yapılmayan Temmuz 2015 tarihinden itibaren eksik ödenen ve hiç ödenmeyen haklarının ödenmesi istemiyle 11/08/2015 tarihinde idareye başvurduğu, başvurusunun reddedilmesi üzerine 02/11/2015 tarihinde bakılan davayı açtığından, bu haliyle, davacının dava tarihinden geriye doğru 120 gün içinde (05/07/2015 gününden sonraki) ilk maaş ödemesinin yapıldığı tarih olan 15/07/2015 tarihinden önceki döneme ait ödeme talebinin süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; tazminat isteminin 15/07/2015 tarihinden sonraki döneme ait kısmı yönünden yapılan incelemede ise, Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış olup, hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının, idareye başvuru tarihi olan 11/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece tazmin edilmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hak (maaş ve döner sermaye ek ödeme tutarı) isteminin 15/07/2015 tarihinden önceki döneme ait kısımları yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine; bu tarihten sonraki döneme ait kısımları yönünden ise kabulü ile başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: 1-Davacı tarafından; 03/08/2015 tarihinde mezun olduğu için mezuniyetinden itibaren ödeme yapılması talebinde bulunduğu, 15/07/2015 tarihinden önceki döneme ilişkin bir talebinin olmadığı ve bunun dava konusu edilmediği belirtilerek, kararda yer alan, "davacının bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hak (maaş ve döner sermaye ek ödeme tutarı) isteminin 15/07/2015 tarihinden önceki döneme ait kısımları yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının" bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı İdare tarafından; Davacının bitirmiş olduğu İş Sağlığı ve Güvenliği önlisans programının, idarelerine başvuru yapıldığı tarih itibariyla üst öğrenim sayılmadığı, dolayısıyla davacının bitirmiş olduğu programın üst öğrenim olarak kabul edilmediği, üst öğrenim olarak kabul edilse dahi hizmet sınıfına atanabilecek nitelikte bir öğrenim olması gerektiği, zam ve tazminat ödenebilmesi için gereken şartların oluşmadığı bu nedenle tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : İptaline karar verilen dava konusu bu işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı parasal hak (maaş ve döner sermaye ek ödeme tutarı) isteminin 15/07/2015 tarihinden önceki döneme ait kısımları yönünden davacının dava dilekçesinde bir talebi olmadığı halde kararda bu kısım hakkında süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının bozulması, diğer kısım hakkında ise davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Erzurum İli, Oltu 1 nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda sağlık memuru (acil tıp teknisyeni) olarak görev yapan davacı tarafından, 03/08/2015 tarihinde, Giresun Üniversitesi, Dereli Meslek Yüksekokulu, 'İş Sağlığı ve Güvenliği' önlisans programından mezun olması nedeniyle, yeni öğrenim durumuna göre devlet memurlarına ödenecek zam ve tazminatlardan yararlandırılması istemiyle 11/08/2015 tarihinde Erzurum Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne başvurulmuştur.
Erzurum Valiliğince, bitirilen bölümün sağlık memuru (acil tıp teknisyeni) için üst öğrenim sayılmadığına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın görüşü gereğince 20/10/2015 tarihli işlemle başvurunun reddedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu kararın, dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle 11/08/2015 tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal hak (maaş ve döner sermaye ek ödeme tutarı) isteminin davalı idareye başvuru tarihi olan 11/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına ilişkin davalı idarenin temyiz istemi yerinde görülmemiştir.
Kararın, davacının yoksun kaldığı parasal hak (maaş ve döner sermaye ek ödeme tutarı) isteminin 15/07/2015 tarihinden önceki döneme ait kısımları yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmı ile 15/07/2015-11/08/2015 tarihleri arasındaki dönem için tazmin isteminin kabulüne ilişkin kısmı incelendiğinde;
İdare hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda, idare mahkemelerinin davacının istemiyle bağlı olduğu ve bu istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.

Bakılan uyuşmazlıkta; davacının, Dereli Meslek Yüksekokulu, İş Sağlığı ve Güvenliği önlisans programından 03/08/2015 tarihinde mezun olduğu, bu üst öğrenimine göre intibakının yapılarak zam ve tazminatlardan yararlandırılması istemiyle 11/08/2015 tarihli dilekçesiyle davalı idareye başvurduğu, başvurusunun reddi üzerine bu işlemin iptali ile sözleşme ücretinin bitirdiği üst öğrenimi dikkate alınarak belirlenmesi ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesinin talep edildiği; dava dilekçesinde, 11/08/2015 tarihinden önceki döneme ilişkin olarak herhangi bir istemde bulunulmadığı açık olduğundan, idare mahkemesi kararında yer alan, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hak (maaş ve döner sermaye ek ödeme tutarı) isteminin 11/08/2015 tarihinden önceki döneme ilişkin kısımları yönünden; kısmen (15/07/2015 tarihi öncesi) davanın süre aşımı nedeniyle reddine, kısmen (15/07/2015-11/08/2015 tarihleri arası) tazmin isteminin kabulüne karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile ... İdare Mahkemesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, dava konusu işlemin iptali, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hak (maaş ve döner sermaye ek ödeme tutarı) isteminin 11/08/2015 tarihinden sonraki döneme ait kısımları yönünden kabulü ile başvuru (11/08/2015) tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, davacıya 15/07/2015-11/08/2015 tarihleri arasındaki dönem için parasal haklarının ödenmesi isteminin kabulü yönünde hüküm kurulan kısmının BOZULMASINA;
3. Davacının temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, talepte bulunulmayan 15/07/2015 tarihinden önceki dönem için davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Temyiz giderlerinin davacı ve davalı idare üzerinde bırakılmasına,
5. Dosyanın bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.