DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/2848 E.  ,  2024/735 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2848
Karar No : 2024/735

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … Bakanlığı
2- … Valiliği
VEKİLLERİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…,K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 29/03/2022 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı, 28/05/2021 tarihinde katıldığı sözleşmeli öğretmen alımına ilişkin sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin … İdare Mahkemesinin kararıyla iptal edilmesi nedeniyle, yargı kararının uygulanması kapsamında 29/03/2022 tarihinde sözlü sınava alınmış ise de; anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği, dava dosyasının halen Danıştay 12. Dairesinin E:2022/3930 sayılı dosyasında derdest olduğu, 29/03/2022 tarihinde gerçekleştirilen dava konusu sözlü sınavın ise Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda teşekkül etmiş olan sınav komisyonu tarafından sözlü sınavın yapıldığı, sınavda önceden hazırlandığı anlaşılan 4 adet sorunun davacıya sorulduğu, soruların yer aldığı tutanağın davacı tarafından imzalandığı, girilen sınavın bilgi düzeyinin ölçülmesinin yanı sıra aynı zamanda iletişim becerileri, özgüven, temsil yeteneği gibi ancak sözlü sınav anında ve komisyon üyelerinin takdiri ile değerlendirilebilecek gözlem ve kanaate dayalı değerlendirme ölçütlerinin de bulunduğu, Değerlendirme Formu'nun toplam puanın yer aldığı bölümünde "60 puan altı alan adaylar için bu bölüme gerekçeli açıklama yapılması zorunludur" ibaresine yer verildiği, ancak komisyon başkanı tarafından davacı hakkında (55) puan takdir edilmesine rağmen bu puanın verilmesine dayanak gerekçeli bir açıklamaya yer verilmediği, dolayısıyla (60) altında puan takdir edilmesinin gerekçesinin somut olarak ortaya konulamadığı, bu nedenle de uyuşmazlığa konu sözlü sınavın objektif bir şekilde usulüne uygun olarak yapılmadığı sonucuna varıldığından, davacının sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; uyuşmazlık konusu olayda, mevzuata uygun şekilde sözlü sınav komisyonunun oluşturulduğu, davacıya önceden hazırlanan soruların sorulduğu ve bu soruların kayda geçirildiği, komisyon üyelerince takdir edilen notun tutanakta ayrı ayrı gösterildiği anlaşıldığından usulüne uygun olarak gerçekleştirilen sözlü sınav kapsamında davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlem ve bu işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık dava konusu işlemin iptali yönünde verilen mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, tüm sorulara doğru cevap verdiği, KPSS sınavında aldığı (68) puan ile sözlü sınavda verilen puan arasında fark bulunduğundan, sözlü puanı ile değerlendirmelerin çelişkili olduğu, sınavın sesli ya da görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı, sözlü sınavın objektif bir şekilde yapılmadığı, idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanmadığı, Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen kararın gerekçesiz ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının, Milli Eğitim Bakanlığının 2021 yılı sözleşmeli öğretmenlik alımı kapsamında 28/05/2021 tarihinde yapılan sözlü sınav sonucunda (55) puanla başarısız sayılması üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle … İdare Mahkemesinde açılan davanın iptal ile sonuçlanması nedeniyle, yargı kararının uygulanması kapsamında davacının 29/03/2022 tarihinde katıldığı sözlü sınavda da (55) puanla başarısız sayılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; Millî Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde, öğretmenlerin sözleşme ile istihdam edilebilecekleri kurala bağlanmıştır.
14/09/2011 tarih ve 28054 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 4. maddesinin birinci fıkrasında, öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Bakanlığın boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebileceği; ikinci fıkrasında, sözleşmeli öğretmenlerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmen kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartları taşıyanlardan, Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından, Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanacağı; yedinci fıkrasında ise, sözleşmeli öğretmenliğe atanacakların başvuruları, sözlü sınava alınacakların belirlenmesi, sözlü sınav konuları, sözlü sınavın usul ve esasları, atanmaları ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususların, Millî Eğitim Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenleneceği hükmüne yer verilmiştir.
03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin "Sözlü sınav" başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasında, KPSS sonucunda her alan için oluşan puan sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlamak üzere, alanlar için belirlenen kontenjan sayısının üç katı adayın sözlü sınava çağrılacağı, son sıradaki adayla aynı puana sahip olan adayların da sözlü sınava çağrılacağı; dördüncü fıkrasında, sözleşmeli öğretmenliğe atama için yapılacak sözlü sınava katılmaya hak kazanan adayların, sözlü sınav komisyonunca yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği, sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanların başarılı sayılacağı ve sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere tercih yapma hakkına sahip olacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının, Milli Eğitim Bakanlığının 2021 yılı sözleşmeli öğretmenlik alımı kapsamında 28/05/2021 tarihinde yapılan sözlü sınav sonucunda (55) puanla başarısız sayılması üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davanın …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile iptal ile sonuçlandığı, yargı kararının uygulanması kapsamında davacının 29/03/2022 tarihinde yeniden sözlü sınava alındığı, bu sınavda da (55) puanla başarısız sayılması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmış ise de, davalı idare tarafından önceki sınavın iptaline ilişkin karara karşı istinaf başvurusunda bulunulduğu, …Bölge İdare Mahkemesinin … tarih ve E;…, K:… sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulüne, iptale ilişkin İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği, kararın davacı tarafından temyizi üzerine Danıştay 12. Dairesinin 21/03/2024 tarih ve E:2022/3930, K:2024/1417 sayılı kararı ile onandığı görülmüştür.
Bu durumda, davacının yeniden sözlü sınava alınmasının gerekçesi olan İdare Mahkemesi kararının Danıştay 12. Dairesi kararı ile ortadan kalktığı dikkate alındığında, davacının yeniden sınava alınmasına ilişkin işlemin dayanaksız kaldığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…,K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine 20/02/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dava; yargı kararının uygulanması kapsamında, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik uyarınca 29/03/2022 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasa'nın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasa'nın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belgenin dosyaya ibraz edildiği, ancak sözlü sınav sorularına ait cevap anahtarının dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.