DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/145 E.  ,  2023/4656 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/145
Karar No : 2023/4656

DAVACI : …

DAVALI : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU: : Davalı kurumun resmi internet sayfasında 28/11/2022 tarihinde ilan edilen sınavın ve sınav duyurusundaki özel şartlarda yer alan Konduvit başlıklı kısmın "a) Ön lisans düzeyinde eğitim veren yükseköğretim kurumlarının Sahne Işık ve Ses Teknolojileri bölümünden veya sahne ışık ve ses ekipmanları hakkında teknik bilgiye sahip mesleki ve teknik liselerin Görüntü ve Ses Sistemleri bölümü mezunu olmak, b) Sahne ışık ve ses ekipmanları hakkında teorik ve uygulama bilgisine sahip olmak," maddelerinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI:
Kondüvitin asli görevlerinden olmayan şartlara yer verilmek suretiyle, idare tarafından "kondüvit" unvanına ait terimin özellikleri, görev ve hizmet gerekleri, sahne ve tiyatrodaki gerçek niteliklerinin göz ardı edildiği, duyuru ekinde belirtilen şartların kondivit mesleğinin icrası ile ilgisinin bulunmadığı,"Kondüvit: Sahneye çıkış sırasını belirten/uygulayan görevli" iken "iptali istenen sınav ilanı ile göreve alınacak kondüvitin ses, ışık ve sinevizyon işi ile yükümlülük altına alınacağı, sahne ışıkçısı ve teknisyenin yaptığı işlerin de kondüvite yüklendiği, bu durumda ise görevlerini yaparken aralarında ve görevli oldukları idarede görev tanımı farklılığı meydana gelerek çalışma barışının tamamen ortadan kalkacağı, nihayetinde idarenin personelini görevlendirirken görevin niteliği bakımından ayrımcılık yaptığı sonucu doğuracağı, çelişkili iki ayrı görev tanımının ortaya çıkacağı, kendisinin görev tanımında yer almayan işlerin yükletilmeye çalışılması sebebiyle mobbinge maruz kaldığı, söz konusu işlemle de ayrıca ses, ışık ve müziklerle ilgili olarak görevi olmayan konularda idari zorlamalara, soruşturmalara, disiplin işlemlerine ve cezalarına, mobbinge ve haksız geçici görevlendirmelere maruz bırakılmaya devam olunacağı, davalı idarede ilk defa atanacaklar ve sınav ile atanacaklar hakkında bir düzenleyici işlemin bulunmadığı gibi temel nitelikteki düzenleyici normların yokluğu dikkate alındığında; keyfi ve düzensiz bir idare etme şeklinin görüldüğü, idarede, hukuk normlarına riayet edilmeden, hukuk normlarının hiyerarşisinin kasten yok sayılması ile de salt "anılan sınav ile temin edilecekler bakımından özel şart koyulmasının hukuken kabul edilebilir nitelikte olmadığı, diğer bir anlatımla sınav sonucunda temin edilecek geçici personelin sözleşmesine konulacak hüküm ile kendi haklarının ve lehine olan kanun hükümlerinin sınırlandırılmasının hedeflendiği, iddia edilmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI:
Davacı ile imzalanan sanat ve sahne uygulatıcıları için yapılan idari hizmet sözleşmesinin geçerliliğinin devam ettiği, iptalini istediği sınav ve sınav ilanında yer alan maddelerin davacının 5441 sayılı Kanuna tabi olarak çalışmasını engelleyici nitelikte olmadığı, sınav ve sınav ilan metninde belirlenen şartların iptaline dair davacının bir menfaatinin bulunmadığı, ehliyet yönünden davanın reddi gerektiği, sahne Işık ve Ses Teknolojileri bölümünün üniversitelerde ayrı bir bölüm olarak okutulduğu, bu programın Devlet ve özel tiyatrolar, bütün opera ve bale genel müdürlüklerine ışık ve ses ile ilgili konularda gereksinim duydukları gerekli teknik ve bilgisayar donanımlara sahip eğitim görmüş ara teknik eleman yetiştirmeyi amaçladığı, Kuruma kabul edilecek kişilerin bu bilgilerle donanımlı olmasının arzulandığı, kondüvitlik mesleğinin sahne üzerindeki görevinin; ses ve müzik sistemlerinin kullanımı, yönetmenin sanatsal istekleri doğrultusunda oyuna katkı sunacak ses-müzik efekt kayıtlarını araştırma, bulma, kaydetme ve oyun sırasında bunları canlı olarak verme biçiminde olduğu, gelişen modern tiyatroda yönetmenin söylediklerini doğru anlayacak, tiyatro dönem ve akımlarından haberdar olacak, oyun metnini çözerek ses bandını buna göre düzenleyecek personele ihtiyaç olduğu, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun, 03/12/2012 tarih ve E:2008/1331, K:2012/2393 sayılı kararında; "5441 ve 657 sayılı Yasa hükümleriyle sözleşmeli uzman statüsünün düzenlendiği, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü’ne sözleşme yapma yetkisi tanındığı, gerek anılan Yasa hükümleri gerekse Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmasına Dair Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen esaslar çerçevesinde sözleşmeli personel çalıştırılabileceği, Yasa gereği sözleşmeli memur istihdam edebileceğine göre, belirli statüde çalıştıracağı kişilerde arayacağı nitelikleri belirlemeye, bu konuda düzenleme yapmaya da yetkili bulunduğu” yönünde karar verdiği, dava konusu sınav ilanının hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkimi Candan Işık'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Endüstri Meslek Lisesi Elektronik bölümünden mezun olarak Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde 26/12/2006 tarihinde girdiği sınavda “Kondüvit” olarak atanması için gereken şartları haiz olarak ve tam puanla başarı kazanan, 31/01/2007 tarihinde de Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğüne ataması yapılmak suretiyle 5441 sayılı Kanunun 5. maddesine, 657 sayılı Kanun'un Ek Geçici 12. maddesinin birinci fıkrasınca yapılan atıf hükmüne istinaden”, “Kondüvit” olarak görevine devam etmekte olan davacı tarafından, davalı Kurumun resmi internet sayfasında ilan edilen sınavın ve sınav duyurusundaki özel şartlarda yer alan "Kondüvit" başlıklı kısmın a) Ön lisans düzeyinde eğitim veren yükseköğretim kurumlarının Sahne Işık ve Ses Teknolojileri bölümünden veya sahne ışık ve ses ekipmanları hakkında teknik bilgiye sahip mesleki ve teknik liselerin Görüntü ve Ses Sistemleri bölümü mezunu olmak, b) Sahne ışık ve ses ekipmanları hakkında teorik ve uygulama bilgisine sahip olmak, maddelerinin iptali istenilmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde iptal davalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılabilecekleri hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 14. maddesinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hükme bağlanmış, aynı Yasanın 15. maddesinin 1/b bendinde de, dava açanın ehliyetinin bulunmaması halinde davanın reddine karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.
Devlet Tiyatroları “http://www.devtiyatro.gov.tr" web sitesinde 28/11/2022 tarihinde yayınlanan; Kayseri Devlet Tiyatrosu Müdürlüğünde görev yapmak üzere, 5441 sayılı Devlet Tiyatroları Personeli Hakkında Kanun’un 5. maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek Geçici 16. maddesi ile 07/05/1987 tarihli ve 87/11782 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmasına Dair Esaslar” kapsamında, Sanatkar Memur ve Uzman Memur olarak görev yapmak üzere belirtilen pozisyon ve sayıda sözleşmeli personel alınmasına İlişkin Duyurunun,
B-ÖZEL ŞARTLAR başlıklı bölümün "Kondüvit" alt başlığında;
a) Ön lisans düzeyinde eğitim veren yükseköğretim kurumlarının Sahne Işık ve Ses Teknolojileri bölümünden veya sahne ışık ve ses ekipmanları hakkında teknik bilgiye sahip mesleki ve teknik liselerin Görüntü ve Ses Sistemleri bölümü mezunu olmak,
b) Sahne ışık ve ses ekipmanları hakkında teorik ve uygulama bilgisine sahip olmak, koşulları düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullardan biri olan "dava açma ehliyeti", her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari faaliyetler ile idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin buna bağlı olarak olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Her olay ve davada, idari işlem ile dava açacak kişi arasında öngörülen subjektif ehliyet koşulu olarak menfaat ihlali, kişisel, meşru ve güncel bir menfaat olması ölçütleri kapsamında yargı mercilerince değerlendirilecektir.
İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemle doğrudan meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur. Aksi halde, her idari işlemle dolaylı da olsa bir menfaat ilgisi kurulmak suretiyle dava açılmasını kabul etmek, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması şartının ihlali sonucunu doğurur.
Dosyanın incelenmesinden; davacı ile imzalanan sanat ve sahne uygulatıcıları için yapılan idari hizmet sözleşmesinin geçerliliğinin devam ettiği, iptalini istediği sınav ve sınav ilanında yer alan maddelerin “Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmasına Dair Esaslar” kapsamında (ilk defa atanacak) istihdam edilecek kondüvitlere yönelik düzenlendiği, davacının 5441 sayılı Kanun'a tabi olarak çalışmasını engelleyici nitelikte olmadığı, sınav ve sınav ilan metninde belirlenen şartların iptalini istemekte davacının bir menfaatinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlem ile davayı açan davacı arasında yukarıda tanımlanan ve açıklanan şekli ile kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilişkisi olmadığından, dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 09/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.