DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/3029 E.  ,  2023/5571 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3029
Karar No : 2023/5571

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : .. Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …

İSTEMİN KONUSU : .. Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Varşova Ticaret Müşavirliğinde ticaret başmüşaviri olarak görev yaptığı dönemde 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan fiili işlediğinden bahisle Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ve 50.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:…, K:.. sayılı kararla; davacının, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararı ile zimmet suçunu işlediği gerekçesiyle 6 yıl 3 ay, görevi kötüye kullanma suçunu işlediği gerekçesiyle 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği; öte yandan, davacının koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu, 2015 yılında bağış ve hibe yoluyla müşavirliğe teslim edilen 5.279 Zloty değerindeki beş adet beyaz eşyayı taşınır işlem fişi ile kamunun mâmelekine kaydetmediği ve görev süresinin bitimini müteakip bu demirbaş eşyayı demirbaş listesine eklemediği, gerektiği gibi muhafaza etmediği, kendi tasarrufunda kullandığı ve bilahare müşavirlik çalışanı ... isimli kişiye satmak suretiyle 5.279-Zloty'lik kamu zararına yol açtığı dikkate alındığında, oluşan zararın davacının eylemi ve bilgisi ile gerçekleştiği ve eylemlerinin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, bu yönde tesis olunan davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının maddi ve manevi haklarının tazmini isteminin de haklı dayanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğu ve ceza yargılaması sonucu beklenmeden verildiği, teftiş raporundaki iddialar gerçek kabul edilmek suretiyle davanın reddedildiği, ölçülülük ilkesine aykırı işlem tesis edildiği, Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Varşova Ticaret Müşavirliğinde ticaret başmüşaviri olarak görev yapan davacının, Ticaret Müşavirliğinde yapılan genel nitelikli denetleme sonucunda usulsüz işlemlerinin tespit edildiği ve bu eylemlerin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde düzenlenen "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiiline karşılık geldiğinden bahisle Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; aynı Kanun'un 131. maddesinde de, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesince maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak değerlendirme yapılmak suretiyle hükme esas alınması gerektiği de açıktır.
Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmesi nedeniyle davacı hakkında "zimmet " suçundan açılan davada ... Ağır Ceza Mahkemesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, 6 yıl, 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, "görevi kötüye kullanmak " suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve mahkumiyet kararının henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda; söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra, disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.