DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/563 E.  ,  2023/7150 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/563
Karar No : 2023/7150

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Zonguldak ili, Kozlu ilçesi, … Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının alınan ifadesinde Onecoin isimli sisteme para yatırdığı, ancak üye kaydı yapmadığı, Tayland/Bangkok ve Antalya'da L.R. Otelde düzenlenen Onecoin seminerlerine, bilgilendirme toplantılarına katıldığı, bu işle internet üzerinden eşiyle birlikte ilgilendiğini beyan ettiği, yine disiplin soruşturması kapsamında dosyadaki bilgi ve belgelerde davacının sonrasında Barbaros Bayraktar olarak değiştirdiği facebook sayfasında, anılan oluşumun Türkiyede'ki önde gelen altı şahıstan biri olduğunun yazıldığı, lider pozisyonunda bulunduğu, Zonguldak ili lideri olduğu, bu kapsamdaki faaliyetlerinin sosyal medya üzerinden yayınlanan fotoğraflar ile açık olduğu ve imam hatip olarak görev yapan davacının, söz konusu fiilleri nedeniyle, imam hatip kadrosuna yapılacak atamalarda aranan, itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak nitelik taşıma şartını kaybettiğinden görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; imam hatip olarak görev yapan davacıya isnat edilen, "ONECOİN" isimli oluşuma yüksek kazanç elde etmek maksadıyla para yatırdığı, bazı din görevlilerinin üye olmaları ve para yatırmaları için çalıştığı ve bu durumun çevresinde olumsuz sonuçlara neden olduğu, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre sabit ise de; davacının bu eylemlerinden dolayı kınama cezası ile cezalandırılmış olması da göz önüne alındığında, anılan eylemlerinin imam hatip kadrosuna yapılacak atamalarda aranan, 'itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu' şeklinde ortak bir nitelik taşımak şartını kaybettirecek ve dolayısıyla 657 sayılı Kanunun 98/b maddesi gereği Diyanet İşleri Başkanlığı'ndaki görevinin sonlandırılmasını gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmadığı sonucuna varıldığından, davacının Din Hizmetleri Sınıfında görev yapamayacağı açık olmakla birlikte, adı geçenin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca, bulunduğu hizmet sınıfı dışında "Genel İdare Hizmetleri Sınıfı"nda durumuna uygun bir kadroya atanması da mümkün olduğundan, 657 sayılı Kanun'un 98. maddesi (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun … tarih ve … sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Dairemize devredilen dosya incelendikten sonra tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Zonguldak ili, Kozlu ilçesi, … Camiinde imam hatip olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" koşuluna yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren durumlar arasında sayılmıştır.
Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşulu, Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında gösterilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, Zonguldak ili, Kozlu ilçesi, … Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının da aralarında bulunduğu bir kısım şahıslar hakkındaki şikayet üzerine başlatılan … tarih ve … sayılı soruşturma raporunda; davacının, 2015 yılından itibaren 6493 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan mevzuata aykırı olarak Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan herhangi bir izin ve yetki almayan ''ONECOİN'' isimli Network Marketing sistemiyle faaliyet gösteren bir oluşuma para yatırmak suretiyle üye olduğu ve elde ettiği kazancı da sosyal medyada reklam aracı olarak kullanarak, bazı din görevlilerini, gayri resmi faaliyet gösteren anılan kuruluşa yatırıma teşvik ettiği anlaşıldığından, bu eylemi sebebiyle kınama cezasıyla cezalandırıldığı, bu cezaya yapılan itirazın da Diyanet İşleri Başkanlığı Disiplin Kurulu'nun 18/01/2018 tarih ve 13 sayılı kararıyla reddedildiği, söz konusu soruşturma kapsamında idari yönden getirilen bulunduğu yerde itibarının zedelendiğinden görev yerinin değiştirilmesi teklifinin Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunda görüşülmesi sonucu, davacının eylemleriyle din görevlisine olan güven ve itimadı sarsıcı nitelikte, islam törelerine uygun olmayan bir davranışta bulunduğu, dini konularda toplumu aydınlatması, eğitici, dini yasaklardan ve kötü alışkanlıklardan sakındırıcı, yanlış inançları düzeltici, çevresinde doğruluğu, sadakati, güvenirliliği ile her bakımdan topluma örnek olması gerekirken, söz konusu fiilleriyle Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle getirilen öneri nedeniyle Diyanet İşleri Başkanlığının 12/01/2018 tarih ve E.5307 sayılı işlemiyle görevine son verildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davacının "onecoin" isimli network marketing (internet üzerinden satış) sistemiyle faaliyet gösteren oluşuma katıldığı ve bu oluşuma katılmaya kişileri teşvik ettiği sabit ise de; bu eylemlerinden dolayı kınama cezası ile cezalandırılmış olması, söz konusu eylemleri gerçekleştirdiği tarihte Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından verilmiş bir fetva bulunmaması, davalı idarece fetva verilmesi üzerine caiz olmadığını kesin olarak öğrendikten sonra sistemden çıkması da göz önüne alındığında, anılan eylemlerinin imam hatip kadrosuna yapılacak atamalarda aranan, 'itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu' şeklinde ortak bir nitelik taşımak şartını kaybettirecek ve dolayısıyla 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevinin sona erdirilmesini gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacının reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının; davacının Din Hizmetleri Sınıfında görev yapamayacağı açık olmakla birlikte, adı geçenin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca, bulunduğu hizmet sınıfı dışında "Genel İdare Hizmetleri Sınıfı"nda durumuna uygun bir kadroya atanması da mümkün olduğu yönündeki gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de; sözü edilen husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/12/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.