DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/445 E.  ,  2023/5558 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/445
Karar No : 2023/5558

İTİRAZ EDEN (DAVACI) : ..
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Manisa ili, Salihli ilçesi, ... Mahallesi Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının çalıştığı inşaat halindeki binadan kapı çaldığı suçlamasıyla yapılan yargılamada "itimadı suistimal sonucu hırsızlık suçunu" işlediğinin sabit olduğundan bahisle, hakkında verilen hüküm nedeniyle Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiği sonucuna varılarak görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında herhangi bir şikayet bulunmadığı, söz konusu fiilin memuriyetinden önce olduğu ve Yönetmelik'te aranılan çevresinde bilinir olmak şartının gerçekleşmediği, ceza yargılamasında verilen HAGB kararının hükme esas alınamayacağı belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile söz konusu fiilleri memuriyetten önce olan ve soruşturma kapsamın da davacının eylemlerinin çevresinde bilinir olduğuna ilişkin somut delil bulunmadan tesis edilen göreve son verme işleminin hukuka aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Dairemize devredilen dosya incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Manisa ili, Salihli ilçesi, … Mahallesi Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, göreve başlamadan önce 17/06/2000 tarihinde, çalıştığı inşaat halindeki binadan kapı çaldığı isnadıyla yargılandığı davada hırsızlık suçunu işlediğinin sabit olduğu gerekçesiyle ceza aldığından bahisle Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiği belirtilerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca … tarih ve E…. sayılı işlemi ile görevine son verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" koşuluna yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren durumlar arasında sayılmıştır.
Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşulu, Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında gösterilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 98. maddesinin (b) bendi uyarınca, Yönetmelikte aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması'' ve ''bu eylemin çevresinde bilinir olması'' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında, davalı idareye ulaşan "PKK terör örgütü ile irtibatlı/iltisaklı, hırsızlık" şeklinde bilgiye istinaden başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen ... tarih ve ... sayılı raporda davacının terör örgütüyle irtibat ve iltisakının bulunmadığı ancak, memuriyete başlamadan önce 17/06/2000 tarihinde çalıştığı inşaat halindeki binadan kapı çaldığı suçlamasıyla yargılandığı … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:.. sayılı kararının Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile bozulması üzerine anlan Mahkemenin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararı ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinin tespit edilmesi nedeniyle, Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle getirilen teklif üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, her ne kadar idarece hırsızlık suçunu işlediğinden ve bu sebeple ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle imam hatiplik görevine son verilmiş ise de; soruşturma raporu içeriği incelendiğinde söz konusu fiilin 2000 yılında işlendiği, davacının memuriyete 2008 yılında girdiği, bozma üzerine hakkında açılan davanın ancak 2014 yılında ceza mahkemesince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi suretiyle sonuçlandığı, soruşturma raporu içeriğinde söz konusu eylemin veya ceza mahkemesi kararının çevrede bilinir olduğuna ilişkin bir veri bulunmadığı gibi herhangi bir tanık ifadesine de yer verilmediği, bu haliyle İslam törelerine aykırılığı tartışmasız olan fiilin Yönetmelik'te aranılan çevresinde bilinir olmak şartının gerçekleştiğinden söz edilmeyeceği açık olduğundan, görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/11/2023 tarihinde, kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X)KARŞI OY:

Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararı usul ve hukuka uygun olduğundan onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.