DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/842 E.  ,  2023/7010 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/842
Karar No : 2023/7010

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığında tam zamanlı sözleşmeli personel statüsünde teknisyen olarak görev yapmakta olan davacının, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi'nin 11. maddesinin (ö) bendi uyarınca işe son verme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının sosyal medya paylaşımları incelendiğinde, davacının bir kısım paylaşımının ilgili dönemde bir zabıta memurunu tokatlayan İBB Zabıta Daire Başkanına yönelik ifade ve düşünce özgürlüğü kapsamında dile getirilen eleştiri mahiyetinde ifadeler olduğu, yine davacının bir kısım paylaşımlarının ise herhangi bir disiplin suçunu oluşturmadığı ancak davacının " İbb zabıta azılı bir hırsızın ve ben yaparım olurcu bir müdürün elinde" ve "başkanım şu kritik geçirdiğimiz günlerde İBB genel sekreter yardımcısı baş fetöcü …'un getirdiği..." şeklindeki paylaşımların ise aksine de bir tespit bulunmadığından ifade ve düşünce özgürlüğü sınırını aşar vaziyette küçültücü ifadeler olduğu bu haliyle amire sözlü saygısızlık oluşturduğu, lakin davacının söz konusu paylaşımlarının ilgili Disiplin Yönergesi'nde işe son verme cezasını gerektirir fiillerden sayılan "gerçeğe aykırı veya maksatlı beyan ve ihbarlarda bulunmak" eylemi kapsamında olmadığı, bu kapsamda değerlendirilmesinin "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ve "Ölçülülük" ilkelerine açıkça aykırılık oluşturacağı, olayda, davacının söz konusu paylaşımlarının devlet memurunun vakar ve onuruna yakışmayacak ve amiri niteliğindeki kişilere karşı ifade ve düşünce özgürlüğünü aşacak nitelikte sarf edilen küçültücü ve yalan ifade kapsamında değerlendirildiği, bu durumda, davacının söz konusu paylaşımları nedeniyle ilgili Disiplin Yönergesi'nin 10. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince eylemine uyan "Amirleri ve iş arkadaşları hakkında küçültücü ve yalan haber yaymak" fiili nedeniyle aylıktan kesme cezası ile tecziyesi gerekirken aksi düşünceyle ölçülülük ilkesine de aykırı olacak şekilde eylemine uymayan ilgili Yönerge'nin 11. maddesinin ikinci fıkrasının (ö) bendi uyarınca "gerçeğe aykırı veya maksatlı beyan ve ihbarda" bulunduğundan bahisle işe son verme cezası ile tecziye edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, diğer taraftan, dava konusu işlemin hukuka aykırılığının saptanmış olması karşısında, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı tüm maddi, özlük, emeklilik ve sosyal haklarının davacıya ödenmesi/iadesinin de Anayasa'nın 125. maddesinden kaynaklanan bir yükümlülük olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı tüm maddi, özlük, emeklilik ve sosyal hakların davalı idarece davacıya ödenmesine/iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sözleşmeli teknisyen olarak görev yapan davacının, görevli olduğu Avrupa Yakası Zabıta Müdürlüğüne ulaşan isimsiz bir ihbar üzerine "sosyal paylaşım sitesi Twitter üzerinden sözleşmeli personele yakışmayan bir üslup içerisinde ifade özgürlüğü sınırlarını aşarak devlet büyüklerine ve belediye bürokratlarına açıkça ve somut mesnetlere dayanmaksızın iftira atma, zan altında bırakma, karalama siyaseti yapma gibi eylemlerde bulunduğu, hakaret ettiği ve hakaret içerikli çeşitli resimler paylaştığı" tespit edildiğinden bahisle yasal işleme esas olmak üzere Zabıta Daire Başkan Vekilince 26/01/2018 tarihli tutanak tanzim edilmiş, söz konusu eylem ve paylaşımların karşılığı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi ile düzenlendiğinden, … tarih ve … sayılı işlemle davacının savunması talep edilmiş, davacı tarafından konu ile ilgili olarak 02/02/2018 tarihli savunma sunulmuş ancak Avrupa Yakası Zabıta Müdürlüğü tarafından bu savunmanın yeterli görülmemesi üzerine … tarih ve … sayılı yazı ile Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi'nin "İşe Son Verme Cezası" başlıklı 11. maddesinin (ö) fıkrasında yer alan "gerçeğe aykırı veya maksatlı beyan veya ihbarlarda bulunmak" hükmü uyarınca değerlendirilmek üzere gereği için ilgili belgeler İnsan Kaynakları Müdürlüğüne gönderilmiş, İnsan Kaynakları Müdürlüğünce Genel Sekreter Yardımcısının olur'u ile tesis edilen … tarih ve … sayılı işlem ile davacının söz konusu eyleminin karşılığının Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi'nin 11. maddesinin (ö) fıkrasında yer alan "gerçeğe aykırı veya maksatlı beyan ve ihbarda bulunmak" hükmüne tekabül ettiğinden bahisle taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 13. maddesinin (b) fıkrası gereğince sözleşmesinin tebliğ tarihinden itibaren geçerli olmak üzere re'sen feshedilmesine karar verilmiş iş bu işlemin davacıya tebliği üzerine anılan işlemin iptali ve öncelikle yürütmesinin durdurulması istemiyle … İdare Mahkemesinin … esasına kayden dava açıldığı, Mahkemece verilen … tarih ve E:… sayılı kararla "davacının sosyal medya yazışmalarının ilgili disiplin yönergesinde işe son verme cezasını gerektirir -gerçeğe aykırı veya maksatlı beyan veya ihbarlarda bulunmak- fiili kapsamında sayılması halinde, yetkili disiplin amirince usulüne uygun olarak soruşturma yapılıp tanzim edilecek soruşturma dosyasının gerekçeleriyle birlikte incelenmek ve karar verilmek üzere birim amirinin teklifi ile birlikte ilgilinin bağlı olduğu Genel Sekreter Yardımcılığı makamından havaleli olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi Disiplin Kuruluna intikal ettirilmek üzere İnsan Kaynakları Müdürlüğü'ne gönderilmesi ve İnsan Kaynakları Müdürlüğünce soruşturma dosyasının yetkili disiplin Disiplin Kuruluna intikal ettirilerek Disiplin Kurulları ve Amirleri Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre teşekkül edecek yetkili Disiplin Kurulunca teklif edilen işe son verme disiplin cezasının anılan Yönetmelik ve Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi hükümleri dikkate alınarak karara bağlanması gerekirken; isimsiz bir ihbar üzerine başlatıldığı belirtilen soruşturma sonucunda davacının görev yaptığı ilgili birimce temin edilen sosyal medya yazışmalarının ve alınan savunmanın İnsan Kaynakları Müdürlüğüne gönderilerek davacının hizmet sözleşmesinin, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 13. maddesinin (b) fıkrası gereğince doğrudan re'sen feshedilmesi ilişkin dava konusu işlemde yetki ve şekil yönlerinden açıkça hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş, bilahare Mahkemenin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile dava konusu işlem iptal edilmiş, yürütmenin durdurulması kararı üzerine söz konusu karar gerekçesi doğrultusunda … tarih ve … sayılı soruşturma onayı ile davacı hakkında söz konusu eylem nedeniyle disiplin soruşturmasına başlanılmış, yapılan disiplin soruşturması sonucunda görevli müfettiş tarafından tanzim edilen 05/06/2018 tarihli soruşturma raporunda, davacının twitter online paylaşım platformundaki tespit edilen ifadelerin ilgili Disiplin Yönergesi'nin 11. maddesinin (ö) bendinde yer alan "gerçeğe aykırı veya maksatlı beyan ve ihbarlarda bulunmak" fiiline tekabül ettiğinden davacının işe son verme cezası ile tecziyesi teklif edilmiş, bu teklif doğrultusunda davacının Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi'nin 11. maddesinin (ö) bendi gereğince işe son verme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İnsan Kaynakları Müdürlüğünün… tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmiş, bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Norm kadro ve personel istihdamı" başlıklı 49. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..." ; beşinci fıkrasında, "Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde İçişleri Bakanlığına gönderilir.." hükümleri yer almaktadır.
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin 19/12//2008/3056 tarihli kararı ile kabul edilen ve 657, 5216, 5393 sayılı Kanunlara, Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkındaki Yönetmelik ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 31/10/2005 tarih ve 11493 sayılı Genelgesine istinaden hazırlanan Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi'nin tanımlar başlıklı 4. maddesinde "Büyükşehir Belediye Disiplin Kurulunun, İBB'deki Büyükşehir Belediye Disiplin Kurulunu, disiplin cezaları arasında sayılan işe son verme cezasının; Büyükşehir Belediyesi sözleşmeli personelinin, bir daha İstanbul Büyükşehir Belediyesinde herhangi bir göreve atanmamak üzere ilişiğinin kesilmesini" ifade ettiği hükmü yer almaktadır. "İşe Son Verme Cezası" başlıklı 11. maddesinin ikinci fıkrasının (ö) bendinde "gerçeğe aykırı veya maksatlı beyan ve ihbarda bulunmanın" işe son verme cezasını gerektiren eylem ve davranışlar arasında gösterilmiştir.
Davacı ile davalı Belediye arasında akdedilen "5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49 uncu Maddesinin Üçüncü Fıkrası Gereğince Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi"nin 13. maddesinde, "a) Sözleşmeli personelin 5393 sayılı Kanunun 49'uncu maddesine veya 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre yürüteceği görev itibarıyla sözleşmeli personel olabilme şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya bu şartlardan birini sonradan kaybetmesi halinde sözleşmesi feshedilmiş sayılır. b) Bu sözleşme hükümlerine, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve tabi olduğu diğer mevzuat hükümlerine aykırı davranışı tespit edilen sözleşmeli personele, Kurumu tarafından gerekçesi ile birlikte bu durumu yazılı olarak tebliğ edilir. Tebligatta belirtilecek günden geçerli olmak üzere sözleşme kendiliğinden sonra erer." kuralına yer verilmiş, 14. maddenin (b) bendinde ise, sözleşmeli personelin disiplin cezaları yönünden İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu olayda, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının dava konusu işleme konu aynı fiillerine ilişkin olarak … tarih ve … sayılı işlem ile hizmet sözleşmesinin feshedildiği ve işlemin iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm mali ve özlük haklarının hakediş tarihinden itibaren davacıya ödenmesine karar verildiği, İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay 12. Dairesinin 06/09/2023 tarihli E:2019/1185 K:2023/3191 sayılı kararı ile gerekçeli olarak onanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemin ise yukarıda belirtildiği üzere … İdare Mahkemesinin yürütmenin durdurulması kararı üzerine tesis edildiği anlaşıldığından, söz konusu davanın sonucunun araştırılıp yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı tüm maddi, özlük, emeklilik ve sosyal hakların davalı idarece davacıya ödenmesi/iadesi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı tüm maddi, özlük, emeklilik ve sosyal hakların davalı idarece davacıya ödenmesine/iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.