DANIŞTAY 12. DAIRE

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/4998 E.  ,  2023/5424 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4998
Karar No : 2023/5424

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : .. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Hava Bakım Fabrika Müdürlüğünde sözleşmeli astsubay olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Hava Kuvvetleri Komutanlığının … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile bu işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının 09/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:.., K:… sayılı kararla; davacının istihbarat değerlendirmesinin olumsuz olması nedeniyle davalı idarece sözleşmesinin yenilenmemesine karar verildiği, davacı hakkında Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen 2017/20031 sayılı soruşturma dosyasında davacının alınan savunmasında, özetle; "...2015 yılında askeriyenin yapmış olduğu sınavı kazandıktan sonra Kocaeli' den Ahmet isimli kişi tarafından birkaç kez arandığı, bu şahıs ile İzmit'te bir evde görüştüğü, bu kişinin kendisine 'hayırlı olsun, sana yardımcı olacağız, sen bir süre evimizde kalmışsın, senin gibi evimizde kalan maddi durumu iyi olmayanlara destek oluyoruz, senin gibi askeri sınavları kazananlar var, onlarla tanışırsın, okulu daha rahat bitirirsin' gibisinden birşeyler söylediği, evdeyken Y.T. isimli şahıs ile kendisini tanıştırıp 'bu da senin gibi askeri okulu kazandı birbirinize yardımcı olursunuz' dediği, bu görüşmeden sonra askeri okula başladığı, İzmir'de birkaç kez gizli numaradan arandığını, Y.T. ile birlikte birkaç kez duraktan araçla alınarak bir eve götürüldüğü, S.G. isimli kişi ile tanıştırıldığı, iki kez bu eve gittiği, bu evin haricinde Y.T. ve S.G. ile birlikte Kemer'de başka bir eve götürüldüğü, burada ... isimli biriyle tanıştırıldığı, ...'nın kendileriyle ilgileneceğinin belirtildiği, ... isimli şahsın evine de üç kez gittikleri..." şeklinde beyanda bulunduğu, davacının üzerine atılı FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği suçunu işlediği hususunda yeterli şüphe oluştuğu değerlendirildiğinden, hakkında iddianame düzenlendiği ve ... Ağır Ceza Mahkemesinin … Esas sayılı dosyasında açılan davanın halen derdest olduğu, 29/04/2019 tarihinde sözleşme süresi sona erecek olan davacının, istihbarat değerlendirmesinin olumsuz olması nedeniyle idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında, kamu yararı ve hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak tesis edildiği sonucuna varılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra Bölge İdare Mahkemesince davacının adli yardım isteminin kabulüne karar verildiği görülmekle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinin üçüncü fıkrasında, adli yardımın, hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceği belirtildiğinden, davacının adli yardım istemi hakkında yeni bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, davalı idare ile 2016-2019 yılları arasında geçerli olmak üzere 29/04/2016 tarihinde sözleşmeli astsubay sözleşmesi imzalamış, sözleşme süresinin bitiminde personel değerlendirme komisyonu tarafından sözleşme durumu değerlendirilen ve sözleşmesinin yenilenmemesine karar verilen davacının da arasında bulunduğu liste Hava Kuvvetleri Komutanlığının 09/04/2019 tarih ve 47960 sayılı işlemi ile onaylanmış ve davacının sözleşmesinin yenilenmemesi suretiyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlem tesis edilerek 29/04/2019 tarihinde davacıya tebliği üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde 'Sözleşmeli astsubay: Bu Kanunda öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak astsubay nasbedilen; astsubay çavuş, astsubay kıdemli çavuş, astsubay üstçavuş ve astsubay kıdemli üstçavuş rütbelerini haiz astsubayları ifade eder", “Sözleşme Süreleri” başlıklı 10. maddesinde; “Sözleşmeli astsubay adayları, ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınırlar. Bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılır ve bu kişiler astsubay çavuş rütbesine nasbedilirler. Sözleşme süreleri; üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirlenir. Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmeleri yenilenebilir. Ancak sözleşmeli astsubaylardan rütbe yaş haddini dolduranlar hakkında 08/06/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. (…) Sözleşme işlemleri, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır.” hükmü, “Rütbe Bekleme Süreleri ve Sözleşmenin Yenilenmesi” başlıklı 12. maddesinin ikinci fıkrasında; “Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az üç ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları takdirde, sözleşme kendiliğinden sona erer.” hükmü öngörülmüş olup, anılan Kanun'un 25. maddesiyle de sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esasların yönetmelik düzenlemesine bırakıldığı belirtilmiştir.
4678 sayılı Kanun’un 25. maddesine istinaden çıkarılan Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin “Sözleşmenin Yenilenmesi ve Uzatılması” başlıklı 14. maddesinde: “Sözleşmenin yenilenmesi ve uzatılması aşağıda belirtilen esas ve usullere göre yapılır; a) Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder. Bu dilekçeler, EK-C’de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. Değerlendirme komisyonunun kimlerden oluşacağı, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edilir. Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verilir. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önce bildirilir. Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenir. b) Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı da sözleşmeyi yenilemek istediği takdirde bunu ilgili sözleşmeli subay veya astsubaya bildirirler. Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın İdarenin bu talebini kabul ettiğini bildirmesi ile yenilenir. c) Sözleşmeli subay ve astsubay nasbedildikten sonra; yabancı memleketlere 6 ay veya daha uzun süreli öğrenim, staj, kurs, ihtisas veya görgü ve bilgilerini artırmak maksadıyla gidenlerin sözleşme süreleri, gidiş ve dönüş tarihleri arasında geçen sürenin iki katı kadar; Türk Silâhlı Kuvvetleri hesabına yurtiçindeki fakülte ve yüksekokullarda öğrenim yapanlarla meslekleri ile ilgili ihtisas yapanların sözleşme süreleri ise buralarda geçen süreler kadar uzatılır. d) Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az 3 ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları takdirde sözleşme kendiliğinden sona erer(…)’’ düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinden yapılan araştırma sonucunda; davacının sözleşmesinin yenilenmemesinin gerekçesi olarak terör örgütü ile bağlantılı olabileceği yönünde istihbarat değerlendirmesinin olumsuz olmasının belirtildiği görülmekle birlikte, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında mahkumiyet kararı verildiği ve yargılamanın Yargıtay aşamasında devam ettiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının işlediği iddia edilen fiiller sebebiyle yargılandığı ceza davasının sonucunun araştırılması ve ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 31/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.